Archive for ‘Biblioteklokaler’

mars 26, 2021

Ibsenbiblioteket i Skien: «- It cannot be a real library»

Arkitekturnettstaden dezeen.com har denne veka eit solid oppslag om det komande biblioteket i Skien, med fleire overveldande «arkitektteikningar». Det er mykje skryt å lese om alt frå val av materiale på yttertaket («sånt ville gode båtbyggjarar vore stolte av») til samspelet mellom bygget og parken («dette vil maksimere potensialet som møteplass»).

Men når det gjeld det funksjonelle er det tvil å spore i kommentarfeltet: «… stakkars dei forfattarane som vil vere umulege å nå på toppen av dei høge bokreolane». Og «har arkitektane høyrt om Dewey?». Ein konklusjon er at «dette kan ikkje vere eit verkeleg bibliotek». Noko ein annan kommentator stadfestar: «I dag er bøkene der berre berre for å dekorere» (vår omsetting).

Men det står ingenting om arkitektoniske følgjer av Koronaen. Under overskrifta Koronabibliotek på gang! samla vi i januar Skien og fleire andre planlagde bibliotek som i utforminga bør ta omsyn til denne og framtidige pandemiar.

mars 17, 2021

Ein ny vår for «biblioteket»!

Vår

Vi har vore inne på det før; biblioteket sin status er stigande. På sett og vis. Det er i ferd med å bli eit «mem» blant investorar, by- og tettstadsutviklarar og til og med ein og annan politikar. Men ikkje alltid den gode, gamle kulturpolitikaren. Og ikkje alltid det gode, gamle folkebiblioteket.

For ein månad sidan siterte vi ein (hytte-)byutviklar med bibliotekvisjonar. Og for to år sidan skreiv vi om kjøpesentra på jakt etter noko å krydre handleopplevinga med. Og i dag skriv «Byggfakta» om eit nytt bydelsenter i Saltrød i Arendal kommune, der dei planlegg eit «mekkebibliotek …  med utleie (sic!) av mer enn bare bøker, blant annet verktøy og sportsutstyr» (vårt sic!).

PS 1: Vi er usikre på om dette står på toppen av ønskelista til Arendal sin biblioteksjef Ola Eiksund, etter ti år med budsjettkutt. Ei krise han blant anna også utdjupa i «gullalder-debatten» mot Aslak Sira Myhre.

PS 2: (OBS: Mimrefare!) Kva visste vi om Saltrød før vi las dette? Jo, vi hugser BBS-en «Saltrød Horror Show»! Som Odd de Presno fekk inn som ein spalte i tidsskriftet «Datatid» frå 1986 til -96.

februar 27, 2021

Fleire nye bibliotek

For ein månad sidan blogga vi om behovet for å tenkje nytt – pandemisk nytt – når det gjeld bibliotekarkitektur. Og vi lista opp nokre kommunar med byggjeplanar. I løpet av ein månad har lista vekse (takk til tipsarane!) til heile 15 norske kommunar, pluss nokre svenske. Den siste nye er Heim (nye) kommune, med planar om nytt hovudbibliotek i Kyrksæterøra. Hallfrid Skimmeli, leiar i Norsk bibliotekforening Trøndelag, markerte i går dette med eit lesarinnlegg i avisa Sør-Trøndelag. Og det er plass til fleire bibliotekplanar. Bruk kommentarfeltet eller e-post.

Men her eit usakleg PS, til naud berre passande på ein laurdag:

read more »
februar 10, 2021

– Bibliotekvektaren er komen for å bli

Ei åtvaring som har fått nytt innhald under pandemien

Den USA-baserte nettstaden «Ditto Press : Bold Ideas for Libraries» skriv no om «Designing for the Future — The Post-Pandemic Library». Her peiker dei på fleire tilhøve vi må ta omsyn til i bibliotekplanlegginga i tida som kjem. Det handlar om både ny kompetanse og nytt innhald og utforming av biblioteka. Arkitektur og design blir kopla med psykologi og antropologi.

«Ny relevans for territorialitet», heiter eitt kapittel. For første gong på hundre år har fysisk nærkontakt blitt eit eksistensielt trugsmål for folk. Med tape på golvet har bibliotek under pandemien merka skilje mellom inn- og utgang, og i framtida må dette bli permanent, eventuelt må ein byggje fysiske skilje. Men ved bibliotek der det er trangt må ein vurdere å byggje om eller byggje nytt. For éin ting er at det kanskje ikkje blir så ille på lang sikt som pessimistane spår, éin annan at angsten vil halde seg hos mange menneske og grupper.

Slikt har vi vore inne på tidlegare, til dømes: Koronabibliotek på gang! / «Pandemi-arkitektur» viktig også for biblioteket / Korona-omstillinga for biblioteka vil KOSTE, herr kulturminister!

Eit anna kapittel heiter «Vektaren (the consierge) har kome for å bli». Det same gjeld «take-away»-tilboda. Og i nybygg bør ein vurdere ei «drive-through»-teneste, heiter det. Og datasystemet må ha meir …

read more »
februar 6, 2021

Vinterleg konflikt

Eit bibliotek i svenske Skåne tilbyr no utlån av broddar til alle over 70. Dette er sånt vi her på bloggen har kategorisert som X-utlån, og som vi har diskutert fleire gongar, men i vårt ganske mykje meir vinterlege land enn Skåne har vi enno ikkje støtt på brodd-utlån.

Det kan kome av eit visst problem enkelte bibliotek har hatt med fottøy av denne typen, sjå fotoet.

januar 25, 2021

Koronabibliotek på gang!

Det blir spennande å følgje med på nye bibliotekprosjekt i inn- og utland og særleg korleis arkitektar og utbyggjarar, for ikkje å seie utstyrsleverandørar, tar omsyn til den nye situasjonen etter koronapandemien. Og for framtida, for ifølgje WHO er pandemien «likely to become endemic and the world will have to learn to live with it».

Mange av dei 19 punkta i denne artikkelen handlar om fysiske pandemi-relaterte forbetringspunkt i eksisterande og nye biblioteklokale.

Her på bloggen vurderer vi å opprette ei fast side med oversikt over prosjekt, planar og idear. Om ingen andre og meir ressurssterke gjer det.

Her ein smakebit; døme på bibliotekprosjekt ein bør følgje med på (tips oss gjerne i kommentarfeltet eller til frilanders @ gmail.com om fleire … alt etter éin time, takk for tre nye tips!):

november 26, 2020

Medmenneskeleg bibliotekbygging i Chicago

I mangel av foto med CC-lisens, eit utsnitt av fotosøk på «Little Italy Branch Library»

Vi blogga i går om at biblioteka må kunne gjere noko for å motverke einsemd for norske studentar – og for folk i tre forstadar i Chicago. Det siste hadde vi frå ei ny bok:  «Ensomhetens århundre» av britiske Noreena Hertz. Men her fann vi berre uklare referansar, før vi no las boka grundigare:

Det interessante med Chicago er ikkje at dei har bygd nye bydelsbibliotek, noko som i seg sjølv fremjer sosial kontakt, jamfør PLACE-prosjektet, men at dei nyleg har fullført tre bustadprosjekt der bibliotek er sentrale og heilt integrerte.

I Noreg betyr nye, urbane bustadprosjekt typisk høg standard med tilsvarande prisnivå og påfølgjande gentrifisering. Men i nybygga i desse tre Chicago-bydelane er det ulike prisnivå, noko som bidrar til at biblioteka blir reelle fleirkulturelle og -sosiale møteplassar. Hertz skriv blant anna:

read more »
november 13, 2020

Bibliotekstereotypisk (det er fredag)

Det er ikkje ofte vi er innom bil-journalistikken i denne bloggen, for bokbussar er det vel snart slutt på. Men dette klarte vi ikkje å stå imot. At det handlar om el-bilar kan vel reknast som eit formildande omstende, samtidig som bibliotekmetaforistikken her går på «tungt engelsk bibliotek». Noko vi i dag berre kan ane hos Gunnerus i Det nordenfjeldske og på femte høgda i Nye Deichman.

november 5, 2020

Nytt bibliotek som OPS?

Vi merker oss ein omfattande debatt dei siste månadene om planane for nytt kombinert kino- og bibliotekbygg i Harstad. No finn vi omsider finn ei sak om dette som ikkje er bak betalingsmuren i Harstad Tidende, og det går på spørsmålet om finansiering. Skribenten er kommunestyrerepresentant Frode Bygdnes frå Rødt, som er spesielt forundra over at Arbeidarpartiet går inn for ei OPS-løysing; at kommunen avtaler med ein privat utbyggjar om bygging og vedlikehald i tjue år. Og: Dette betyr ofte at entreprenøren får styring med mykje av by- eller stadsutviklinga.

Interessant, trur vi, for fleire bibliotek i dette landet.

oktober 12, 2020

«Pandemi-arkitektur» viktig også for biblioteket

Tidlegare på denne bloggen har vi fleire gongar vore inne på behovet også for fysisk omstilling av biblioteket etter og under koronaen og framtidige pandemiar. Sjå punkt 8 til 10 i denne lista. Og i dag på NRK P2, Studio 2, frå 17.03, hadde dei eit innslag om omstilling av arkitekturen for å tilpasse seg situasjonen. For å gjere blant anna møteplassar tryggare. Trygge for dei svakaste, blir det lagt vekt på, både for barn og eldre og andre.

Den eine som blir intervjua er arkitekt Anette Dietrichson Bruun som hadde ein artikkel om dette i Arkitektnytt alt i april.

PS: Data i artikkelen om kor lenge viruset kan halde seg levande på ulike typar materiale blir mykje debattert i desse dagar. Her på bloggen har vi publisert data frå det US-amerikanske REALM, men no kjem det diverse nytt om blant anna dråpesmitte versus fysisk kontakt på ulikt materiale.

september 21, 2020

Køyr debatt no: Tid for nærbibliotekreform!

Viktig bok, dessverre. Klikk og kikk

I avisa Nationen sitt debattforum, «Motkultur», har i dag Maria Almli, biblioteksjef i Steigen i Nordland, som i tillegg er bygdeforskar, eit tankevekkjande innlegg: «Norge trenger en nærbibliotekreform». Poenget hennar er at det er vel og bra at mange byar får lysande nye bibliotekbygg (ho kunne ha nemnt nesten-nabokommunen Bodø, sjå fotoserien vår frå 2015), men samtidig slit svært mange bygder og småkommunar med «overfylte, støvete boklagre i -70,-80, -90-tallsstil. Rommene er statiske, reoler fastmonterte, og fordums lysstoffrør gjør at besøkende griner for å tolke titler av bokryggene».

Dette er ein kontrast som sjeldan kjem til uttrykk, men tydeleg var Jo Straube i fotoboka si for tre år sidan: «Det norske biblioteket».

Kven har ansvar for denne utviklinga? I alle fall delvis Nasjonalbibliotket, meiner Almli:

read more »
september 18, 2020

Korona-framtida: Flytt biblioteket!

Koseleg, men ikkje forsvarleg etter mars 2020

DIK, det svenske forbundet for blant anna bibliotekarer, har også koronatips på heimesidene. Eitt av «6 tips för tryggare bibliotek» handlar om å flytte biblioteket til større lokale, der det er tryggare for både brukarar og tilsette å utføre vanlege bibliotekgjeremål.

Når no varehandelen sliter, etter korona-konkursar og auka netthandel, vil det vere rimelege og opne, fleksible lokale for kommunen å leige. Sentralt i tettstaden eller byen.

september 13, 2020

Gladnytt frå Stvgr

Mens filialar forsvinn rundt i landet: «Madla bibliotek skal bli totalt fornyet. Det blir dobbelt så store lokaler med nytt interiør som skal skape opplevelser».

september 8, 2020

Bibliotekarkitektar etter koronaen: – Dette kan skje igjen

Studiebåsane kan få ein renessanse. Fotoutsnitt. SimonP (CC BY-SA 3.0)

I tidsskriftet American Libraries 1. september kunne vi lese om korleis US-amerikanske arkitektar og bibliotekleiarar tenkjer nytt om innreiing av bibliotek etter koronaen. Blant anna biblioteket i Santa Cruz, som stod klar for renovering av elleve biblioteklokale då koronaen slog til, tar ikkje sjansen på at det aldri vil skje igjen.

Dei og andre bibliotek har fått auga opp for nye behov, til dømes for færre faste veggar for auka fleksibilitet, møblering slik at folk blir minna om fysisk avstand, betre ventilasjonssystem og ikkje-porøse overflatar som er enklare å halde reine. Flyttbare skjermar kan bli ein best-seljar. Og når det gjeld toalett vurderer dei kjønnsnøytralitet eller om nye typar rom for private behov bør få prioritet. Spesialrom og utstyr for tre-fire dagars karantene for utlånsmateriale inngår i dette. I tillegg vil langt meir omfattande digitalisering av samlingane bli eit tema, noko som vil påvirke behovet for reolar.

Blant dei enklare tiltaka er å plassere desinfeksjonsmiddel over alt der folk bruker hendene, men då må det også over alt vere informasjonnsskilt og innkast for eingongsklutar osv.

Tryggleik er viktig, men lokala må samtidig vere innbydande og komfortable. Og kule; unge designarar bør bli engasjerte for slik «bibliotekfornying».

Takk til Peterals.

juli 29, 2020

Norsk forsking på koronasmitte i kontorlandskap og møteplassar

Skjermbilde 2020-07-29 15.08.21

Uproblematisk møteplass

Khrono.no skriv i dag om at «Forskere ved Forsvarets Forskningsinstitutt finne ut hvor smittefarlig kontorlandskap og fellesarealer er». Det handlar om dråpesmitte og spesielt små dråper som kan halde seg svevande i lufta lenge. FFI veit alt ein del om dette: «Vi oppdaget at større dråper enn det man tror, kan holde seg svevende og bli transportert med strømningene i lufta. Det kan gjelde dråper på opptil 50 mikrometer. Altså kan dråper fra pusten din holde seg svevende i et rom i flere timer». No vil dei undersøke konkret kva dette har å seie «i kontorlandskap og på kritiske arbeidsplasser som sykehus og flyplasser». Dei skal blant anna sjå nærmere på kontordesign og ventilasjonsanlegg.

Alle biblioteka har denne typen areal, med mange menneske ut og inn og på kross og tvers heile dagen. Vi har skrive om liknande ting før, då med utgangspunkt i planlegginga av dei nye regjeringskontora i Oslo. Blant anna også i USA er bibliotekforeininga svært opptatt av koronaen og biblioteket som møteplass.