Privatiserte petimetersanningar

~ Anders Ericson ~ 1 kommentar

Fakta KK AlcalaI dag trykker Klassekampen første del av eit kraftig oppgjer med tenesta Faktisk.no, skrive av juristen Jesús Alcalá, tidlegare styreleiar av Amnesty International Sverige og tidlegare representant for Den internasjonale juristkommisjonen i Sverige. Faktisk.no er eit AS med store mediehus og NRK som aksjeeigarar og som blei oppretta, først i løynd, men offisielt lansert i juni 2017. Ikkje fleire detaljar no, for folk her på bloggen kjenner sikkert til tenesta, og mange har kanskje brukt henne i jobbsamanheng.

Men Alcalá meiner «jakten på petimetersannhet forvrenger perspektivene og fornuften. Faktisk er så besatt av sitt eget kall at … Les mer «Privatiserte petimetersanningar» →

Nettressursane og bibliotekkatalogen

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Skjermbilde 2018-12-20 19.01.40Den utrøyttelege Open Access-pådrivaren Jan Szczepanski, pensjonert bibliotekar frå Göteborgs universitet, har lese ein ny artikkel på LIS Scholarship Archive: OA in the Open: Community Needs and Perspectives. Forfattarane har samla fagfolk med ulik bakgrunn for å drøfte utfordringane for å få OA-material meir tilgjengeleg gjennom biblioteka. Og eit første vilkår for å kome vidare er blant anna «to consider OA content as core to collection development — on a par with, if not perhaps superior to, paywalled content.» Der er vi ikkje enno. Og i tillegg sit institusjonane på kvar si tuve og kavar med dette. 

Så Szczepanski blæs ut på bibliotekforumet Biblist: «Hur länge ska vi vänta? Det har nu gått tjugo år sedan vi fick internet. När ska vi börja förvärva. Är det inte det som tillhör våra grunduppgifter som bibliotek? Varför lämnas OA-resurserna utanför? Vad kan och bör vi göra för att skapa grundförutsättningarna för att tillsammans förvärva fritt tillgängliga resurser? Eller ska vi överlämna även detta till kommersiella aktörer som redan idag styr stora delar av förvärvet till våra U/H-bibliotek.»

Uro i biblioteket: Underrapportering eller?

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Svenske media er fulle av oppslag om forstyrringar, bråk og uro på biblioteka, og no eit lovforslag om rett til utvising frå offentlege lokale. Og «trygghetsrenovering» er blitt eit heitt tema i fagmiljøet, som betyr «bland annat lägre bokhyllor, harmoniska väggfärger – men färre böcker».

Mens vi her i landet sjeldan høyrer om slikt (vi har jo ikkje eingong trengt ein blogg-tagg for dette – før no: «Ordensproblem»). Kva er realitetane her i landet? Det er ofte ein samanheng mellom slike problem og arbeidsløyse og fattigdom, og vi har jo olja, men skilnadene er vel ikkje så store? Men truleg er svenske byar meir ghettofiserte enn norske. I alle fall Stockholm samanlikna med Oslo (jau, det er muleg). Eller er det av ein eller annan grunn underrapportering av sånt her i landet? Eller: Innbyr ikkje norske bibliotek i utgangspunktet til så stort mangfald som dei svenske?

Skriv gjerne i kommentarfeltet.

I garnet og til havresekken

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-10-22 12.13.43
Det var enklare å finne frie bilete av ein bukk enn av fiskegarn

Sjølv om debattane om Plan S og Open Access har stilna samanlikna med i vinter, har ikkje Khrono sloppe temaet. I går publiserte dei ei sak av Simen Ådnøy Ellingsen ved NTNU som blir oppsummert slik: «Plan S gjør rett i å redusere innflytelsen til grådige kommersielle abonnementsforlag som Elsevier, men går rett i garnet til kommersielle og like grådige OA-forlag.» Og vidare: « … mange OA-forleggere er private foretak som til syvende og sist skal tjene penger for sine eiere, og bukken er blitt satt til å passe havresekken, betalt av offentlige forskningsmidler.»

Ein vinn-vinn-vinn-situasjon

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-10-21 11.28.42
Ein ikkje fullt så heldig togtur. Klikk og kikk

I Nederland har dei også årlege nasjonale bokdagar, og ifølgje britiske Independent var årets stunt at du fekk reise gratis på toget denne dagen om du kunne vise konduktøren den gratis bokdag-boka du får i gåve om du kjøper ei bok i bokhandel eller får deg lånekort på eit bibliotek.

Endå ein vinst blir det, for miljøet, om det fører til at fleire tar toget.

They’re Coming to Take Me Away, Ha-Haaaa … ?

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Skjermbilde 2019-03-06 09.02.33Tirsdagskaffeseminaret 29. oktober på Senter for rettsinformatikk handlar ikkje om bibliotekarar, men … om chatboten Justina, som «jobber hos DNB-advokatene og svarer på juridiske spørsmål DNB-ansatte har knyttet til personmarkedet«. Kva no det betyr? «Justina dekker for eksempel spørsmål om konto, lån, dødsbo, verger og fullmakt». Okei? «Selv om Justina fortsatt er et eksperiment, er hun snart ett år og har besvart tusenvis av spørsmål.»

På bloggen har vi p.t. ni innlegg vi har tagga med «kunstig intelligens».

 

Trygg digital oppvekst?

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Dei to K-departementa skal saman skrive kulturmelding om og for barn og unge, og «Eit viktig tema i meldinga blir korleis vi best mogleg kan sikre gode og trygge rammer for barn og unge på den digitale arenaen». Medietilsynet skal bidra til meldinga og innbyr til ope innspelmøte 30. oktober på Litteraturhuset i «Kristiania, denne forunderlige by som ingen forlater før han har fått merker av den».

Dei nemner ikkje biblioteka i innbydinga, men dette handlar vel om å melde seg på og varsle at ein vil sleppe til med innspel.

Reprisetimen (3)

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

For to år sidan var bloggaren i Chicago på den US-amerikanske bibliotekforeninga sin årskongress, og heldt blant anna dette foredraget. Men noko av det viktigaste var intervjuet med Michael Gorman med tittelen «Bibliotekets varige verdier.» I ingressen heiter det at han «er mest kjent som «faderen» til AACR2, de internasjonale katalogiseringsreglene gjennom de siste par generasjonene. Men fokuset i hans nyeste bok, Our Enduring Values Revisited (2015), er på bibliotekpolitikk og -etikk og er en vass polemikk mot nye, fancy trender på bibliotekfeltet.»

E-lydboka i draumen og i røynda

~ Anders Ericson ~ 1 kommentar

Ørjan Persen snakka tysdag om e-lydboka på Bibliotekarforbundet sin konferanse om emnet. Ei viktig oppsummering av stoda per oktober 2019. Han set krisa for mediet i relieff med reknestykke på prisen per utlån eller lytting samanlikna med lydbok på CD. Og han kritiserer forslaget til løysing frå Nasjonalbiblioteket.

Kommentarfeltet nedanfor er for debatt og spørsmål!

Murica t’day

~ Anders Ericson ~ 1 kommentar

Freedom America New York City Statue Of Liberty

Dette merkelige USA, med ein president som lyg for open mikrofon fleire gongar i veka, mens eit arrangement 16. oktober på eit universitetsbibliotek i Greenwich Village, NYC, blir introdusert med desse orda:

«Libraries have long played a crucial role in cultivating the intellectual life of communities. They serve as a refuge for revolutionary ideas and all forms of creative expression. They document the evolution of society and culture to help us better understand the world around us. And they spark our creativity, enabling us to imagine better futures.» (H. Austin Booth, Dean of NYU’s Division of Libraries).

Dette kan vere ein tekst i festtale-sjangeren, men når festtalarane begynner å snakke om revolusjonære idear, er det kan hende noko på gang?

«Kvantesprang» for Plan S

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

plan s logoPressemelding fredag frå Kunnskapsdepartementet, men som berre universitets- og forskingsavisene har fått med seg til no:

«Norge har nå undertegnet avtaler med de fire største forskningsforlagene.Det betyr at norske forskningsresultater kan publiseres åpent i over 7 400 tidsskrifter. Det utgjør om lag 40 prosent av tidsskriftene som norske forskere rangerer som de beste.»

Forsknings- og høyere utdanningsminister Iselin Nybø seier: «Det har ikke vært enkelt, men nå har vi landet avtaler som få trodde var mulig da forhandlingene startet. Vi har ikke vunnet kampen om åpen publisering ennå, men vi har fått den drivkraften vi trenger for å på plass lignende avtaler med alle forlag i løpet av neste år.»

Om Nettet tok kvelden

~ Anders Ericson ~ 1 kommentar

Skjermbilde 2019-10-07 08.48.45Nettstaden Gizmodo har ei sak om kva som ville skje om Internettet over heile verda berre brått slutta å virke. Dei har spurt eit knippe ekspertar (!) på dette emnet og fått … svar. På plussida noterer vi at vi ikkje treng å dra på jobben, for der vil ingenting virke, og at kloakksystema vil virke, i alle fall ei stund, for der er det tyngdekrafta som gjeld. Dei fleste er einige i at bankane vil bli historie før du får sagt ordet kollaps, mens fiskarane kan få tatt ein siste tur til fiskebankane så lenge dei har drivstoff på tanken. Nord-Korea vil truleg klare seg best. Men det vil vi aldri få vite noko om, ikkje no heller. I alle fall ikkje no.

Men alle er faktisk ikkje like pessimistiske på mellomlang og lang sikt. Ein professor, som her blir presentert som oppfinnaren av pakkesvitsjinga, ein føresetnad for Internett (men som dei «eigentlege» oppfinnarane, dreg i tvil), seier slikt som at «People would start thinking again. Libraries would thrive.»

Interessant nok vil vel meiropne bibliotektilbod … Les mer «Om Nettet tok kvelden» →

Kva med lokalhistoria når «alt» blir digitalt?

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Skjermbilde 2019-10-04 14.52.13På postlista biblioteknorge spurde vi 6. august omlag dette:

Før i verda hadde alle fylkesbibliotek med respekt for seg sjølve full kontroll på den lokalhistoriske litteraturen for alle kommunar i eige fylke. Det var ein geografisk foredelingsplan. Men korleis går dette no? Når dei fleste fylkesbiblioteka berre er konsulentkontor og kursarrangørar? Og når tilknytninga til dei tidlegare «primærbiblioteka» (folkebiblioteka som fylkesbiblioteka var knytte til) ofte er ein skugge av kva ho var? Og når regionane gjer fylkesbibliotek til – kva? Bokhylla.no løyser litt av problemet, men ikkje for mengden av bøker som har kome sidan 2000. Og tenke på alt som no kjem på «eige forlag», sjølv om kvaliteten varierer (men slik var det jo med mange av dei gamle bygdebøkene også).

Det kom eit spennande svar frå Heidi S. Drageseth frå Møre og Romsdal fylkesbibliotek om Mørerom, basen deira (pluss ei breiside frå anna hald til formuleringa vår om at fylkesbibliotek «berre er konsulentkontor og kursarrangørar». Men når ein for lengst er stempla som kontraproduktiv, får ein vel leve opp til det).

Kom gjerne med fleire meiningar og konstruktive idear i kommentarfeltet nedanfor. 

I dag fann vi i eit svensk forum: Levande lokalsamling – en metodhandbok från Svedala bibliotek.

Nokre høgdepunkt: Les mer «Kva med lokalhistoria når «alt» blir digitalt?» →

Småkake med sting

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-10-04 13.48.24
Småkaker, men ikkje frå Washington DC. Klikk og spol til 1 time og 24 minutt. Eller sjå heile filmen!

Når det no lir mot riksrettsak (impeachment) mot Trump har kafeteriaen i Kongressbiblioteket utvida småkakemenyen med ei Peach Mint Crumb Cake!

Om smakslaukar eig fantasi, så er ikkje våre utvikla nok til å kunne førestille seg smaken av dette bakverket. Men, som kjent, har vi sans for ordspel. Og harselas med autoritetar.