Archive for ‘OBS: Ironisk innhald’

januar 26, 2022

Lenge leve … PAPIRbiblioteket!

Denne nye strøymetenesta bruker eit bibliotekmotiv som inspirasjon for kundane …

I Klassekampen i dag handlar hovudsaka på kultursidene om den ferske evalueringsrapporten om lydbøker i folkebiblioteka: «Lydbokpris gir hodepine». Rådgjevarfirmaet Rambøll har utarbeidd rapporten «Evaluering av utlånsmodellene for e- bøker og e-lydbøker» på vegner av Nasjonalbiblioteket.

På debattsidene finn vi samtidig eit opprop underteikna av 17 biblioteksjefar i dei større byane og fylkesbiblioteksjefane: «Folkebibliotekets framtid» (bak muren, men heile teksten i avisa Driva).

Det er ikkje første gongen med nedturar for biblioteka, men no har det fått eit eksistensielt preg. Trass i ein framforhandla avtale i 2019 om levering av lydbøker må biblioteksjefane melde at det er «nesten umulig for oss å tilby disse formatene. Innholdet finnes, men er for dyrt. Å låne en papirbok på biblioteket koster samfunnet fire-fem kroner. Å lytte til en ny lydbok koster i snitt 62,50 kroner. … Offentlige biblioteker må betale mye mer enn andre for e-medier. En papirbok kan lånes ut 20–40 ganger før den må kastes, men en e-lydbok lånes ut bare seks ganger før lisensen må kjøpes på nytt. Skal folkebibliotekene i praksis nektes å låne ut digitale formater? I så fall er vi om få år håpløst utdatert».

I saka om evalueringsrapporten blir dette utdjupa. Her seier Deichmansjef Knut Skansen: «Når vi ikke klarer å være i nærheten av å dekke behovet som finnes, ser vi at lånerne heller hopper over til engelske lydbøker, som vi har bedre tilgang til. Vi kan miste en stor gruppe lesere av norsk skjønnlitteratur».

Men her kjem samtidig Forleggerforeningas Bjørgulv Vinje Borgundvaag med ei «løysing» som vi måtte lese både to og tre gongar for å tru kva vi såg:

«Han etterlyser også en større diskusjon om bibliotekenes rolle. – Selvsagt skal de ha et godt tilbud, men det er verdt å stille spørsmål ved om bibliotekene skal være med på å bidra til økt lytting eller om de skal bidra til økt lesing, særlig når vi vet at leseferdighetene går ned».

PS: Og hugs: På dei ulike strøymetenestene for lyd- og e-bøker er det ikkje vanskeleg å finne titlar dei berre har som lydbok. Til dømes «100 sitater fra Johann Wolfgang Goethe». Denne finn vi verken som e-bok eller p-bok, verken i ein av dei store nettbokhandlane, på antikvariat.net, i Biblioteksøk eller Oria.no. Og er ho ikkje i Oria, som er nasjonalbibliografien, så betyr det vel at ho ikkje finst som trykt bok. Og at lydboka ikkje er pliktavlevert.

januar 17, 2022

Er ti på topp så topp?

Ekstremvariant i London i 2005: Stand med bestseljarar. Når alt var utlånt, gjekk dei i bokhandelen og fylte opp

Plutseleg på nyåret flyt avisene over med smilande biblioteksjefsintervju, der den dominerande saka er kva for bøker som har vore mest utlånte i 2021. Men slik var det ikkje alltid, takk vere faginterne debattar om dette: – Kvifor drive bibliotekreklame for bestseljarane som forlaga, bokhandlarane og pressa køyrer fram?

Jo, vi veit at all merksemd kan vere god merksemd, og for nokre ikkjebrukarar kan slike avisoppslag utløyse bibliotekbruk. Og vi veit at mange bibliotek driv brei og god formidling på eigne plattformer, men kor mange oppdagar eigentleg dette?

Fleire bibliotek burde snakke med lokalavisene for å få faste spalter som til dømes Fredrikstad bibliotek i Fredriksstad Blad. Under den pågåande aviskrisa vil mange lokalaviser setje stor pris på gratis innhald som dette.

PS: Legg gjerne lenker til liknande spalter i kommentarfeltet nedanfor.

desember 31, 2021

Bibliotek-domen i Oslo tingrett (det er fredag)

Nøklane til Nasjonalbiblioteket?! Frå opninga der i 2005. Vi fall ikkje for freistinga

Som vi nyleg skreiv, skal svenskane no få utvida det juridiske grunnlaget for bibliotekverksemda i form av ei lov som opnar for utvising av personar når det er «risk för vissa ordningsstörningar».

Noko slikt har ingen snakka høgt om her i landet enno. Men det vi derimot har, er ein blodfersk tingrettsdom som må forståast slik at kvaliteten på biblioteket sine kjernetenester er blitt grundig gjennomgått og juridisk klarlagd! Om enn ikkje til biblioteket sin fordel.

Greia er at eit «skytesenter» i hovudstaden, ifølgje Avisa Oslo, er dømt for uforsvarleg handtering av skytevåpen, og i denne samanhengen meiner retten at «oppbevaring og utleie av våpen til sammenligning var dårligere enn systemet som bibliotek har for utleie av bøker».

Retten må ha lese saka vår for to veker sidan om kor lett det er å lure eit bibliotek!

Så dårleg har våpenhandteringa vore at sjappa blei stengd, og eigaren fekk ei bot på heile 600 000 NOK. Men til ankesaka høyrer vi no at forsvaret vil innkalle kulturbyråd Omar Samy Gamal som kronvitne. Han er ein framifrå forsvarar av kor lytefritt bibliotektilbodet i Oslo eigentleg er, og etter vitnemålet hans vil nok bota bli sterkt redusert.

november 13, 2021

Såg de denne?!

september 7, 2021

Biblioteket i krig og andre kriser

«crackberry» av MattHurst (CC BY-SA 2.0) Utsnitt

Ei slik overskrift kunne ha handla om det heitaste temaet på bloggen dei siste vekene: At bibliotekorganisasjonane burde ha slutta seg til protestane mot USA og NATO sine folkerettsbrot mot framande land, noko medbloggar Mikael Böök har nådd langt ut med internasjonalt gjennom to innlegg på engelsk.

Men det handlar i staden om biblioteket og det svenske totalforsvaret (!), der institusjonen faktisk blei tildelt ei sentral rolle i den nasjonale bibliotekstrategien for tre år sidan. Dette blei utdjupa av Joacim Hansson, noko vi oppsummerte slik: «Eit stikkord er kampen mot falske fakta, men her er dette også konkretisert til biblioteka sine bidrag i verklege krisesituasjonar, frå terror til miljøkatastrofar, då desinformasjon og kaos vil spreiiast aktivt frå ulike kjelder».

Mikael B. meinte i ein kommentar at det heile var i overkant ambisiøst: « … tyvärr brukar sanningen vara krigets första offer, dvs i krigstid inför stats- och militärledningens krigscensur för att dess egen krigspropaganda ska vara möjligast effektiv. Då kan biblioteket i bästa fall fortsätta att fungera som ett andningshål för för individerna på hemmafronten, men inte längre som demokratins bålverk».

Men no har Svensk biblioteksförening samla eit stort expertnätverk for å greie ut «vilken roll biblioteken bör ha i kris». Koronapandemien har sett fart på dette arbeidet, men dei skal også sjå på dei andre nemnde typane trugsmål, som blant anna kan føre til internett-kollaps (apropos dette på Gizmodo i går: «When Will There Be a New Solar Superstorm?»). Men kva kan eigentleg biblioteka gjere då?

Noko liknande har vel ingen foreslått i Noreg? Nei, for vi har jo USA i bakhanda. Dei tryggar oss på alle måtar.

PS: Men det har svenskane også. Les til dømes GW Persson: «Mellom sommerens lengsel og vinterens kulde» 🙂

august 26, 2021

Papiravislesing med stil

Avislesing ifølgje Storm P (som no er i det fri!)

Den ofte skarpe og utstuderte petitsignaturen Hærverk i Klassekampen skriv 24. august om lesing av papiraviser på nye Deichmanske bibliotek i hovudstaden. Dette skjer «i høye, beigebrune ørelappstoler» på ein mesanin*. Og lesarane, får vi inntrykk av, er mest distingverte herrar, og dei «mangler bare pipe i hånda, og hvis man kler seg ut som femtitallsfrue og serverer dem frokost mens man maser og skravler, kommer de sikkert til å lage en helt autentisk mann-bak-avisa-lyder. Uten å slippe teksten med blikket strekker de seg etter kaffen. Det rasler i nytt papir og lukter dagfersk trykksverte når de blar».

Er dette sjangertillaten overdriving, eventuelt blanda med nokre fordommar om bibliotek, eller stemmer det kanskje?!

Som koronarisikabel av tredje grad har bloggaren berre såvidt vore innom det nye biblioteket og kan ikkje seie om det er dekkande. Men det stemmer svært dårleg med fleire andre bibliotek vi kjenner. Der høyrer avislesarane verkeleg til dei breie laga av folket. Blant anna slike som ikkje har råd til å …

read more »
august 22, 2021

Mens vi ventar på Taliban

110 treff i søk på «Taliban» på Deichman. Klikk og kikk

>> Sjå også fråsegna frå IFLA om Afghanistan

No lurer mange (men ikkje alle) på om Taliban har endra seg sidan sist, om dei har blitt meir tolerante i høve til dei ikkje hundre prosent rettruande og til motstandarar lokalt og globalt. Mens vi ventar kan vi lese ei bok som blant anna Deichman i har i hyllene: «The Poetry of Taliban».

Morgenbladet skreiv blant anna dette då boka kom ut i 2012:

«Dette er bare menn som skriver poesi og er talibanere. De snakker om ting som opptar dem, noen ganger på svært kunstnerisk vis, andre ganger på et svært enkelt språk», sier redaktør Felix Kuehn om poetene til The Bureau of Investigative Journalism. Han hevder poesien forteller mye om tankesettet til de stolte og ofte dypt emosjonelle Taliban-krigerne. Den norske terrorforskeren Thomas Hegghammer sier seg enig. «Dette kan være den første poesisamlingen av strategisk betydning».

Utan å ha opna boka kan vi ikkje seie om ho også inneheld hyllingsdikt om øydelegginga av folkebiblioteket i Pul-e-Khumri i 1992. Så seier Wikipedia: «The library contained over 55,000 books and old manuscripts and was considered by Afghans as one of the most valuable and beautiful collections of their nation and their culture». Edgardo Civallero (gamal kjenning på bloggen) skreiv om dette i nettidsskriftet «Information for Social Change» (sjå lenke nedanfor i Blogroll): «When memory is turn into ashes…», gå til Part 3.

Ikkje veit vi heller om poetane skriv om …

read more »
mai 16, 2021

For mykje kunnskap

W. Ewart, den første biblioteklovas far. Foto: Rept0n1x, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Forskarar, har vi høyrt, må lese mykje og samanhengande. Blant anna derfor er denne bloggaren ikkje blitt forskar. Han har alltid vore ein halvstudert oppsnappar av stort og smått, og er sjeldan sett med ein skikkeleg «murstein» i fanget. Og på nattbordet ligg helst slike bøker som Steve Lowe og Alan McArthur: «Is It Just Me Or Is Everything Shit? : The Encyclopedia of Modern Life». God, britisk samfunnsatire i passe korte kapittel. Her frå oppslagordet «Libraries, public» (vår omsetting):

«Då den liberale parlamentarikaren William Ewart introduserte lova om folkebibliotek i 1849 protesterte dei konservative mot at dei skattebetalande middel- og overklassene skulle finansiere ei teneste som hovudsakeleg blei brukt av arbeidarklassen. Ein Tory-parlamentarikar meinte at «folket allereide har for mykje kunnskap: det var mykje lettare å administrere dei for 20 år sidan; jo meir utdanning folk får, jo vanskelegare er dei å administrere».

«Heldigvis», skriv forfattarane, «slik det moderne biblioteksystemet er blitt, er det ingen stor fare for at folket blir grusomt overutdanna eller vanskeleg å administrere. I fjor blei det oppdaga at heile samlinga til eitt bibliotek i Taunton besto av eitt seks år gamalt eksemplar av Gramophone magazine. Der dei fleste sidene mangla».

mai 11, 2021

11. mai: Grøn lampe-dagen!

Vi må orsake at vi 11. mai 2009 ikkje markerte hundreårsjubileet for «the Banker’s Lamp». Men i dag feirer vi i alle fall 112-årsdagen for Harrison D. McFaddin si innlevering av patenten på første utgåve av dette opplysande produktet med den grøne skjermen som i tillegg har ein så roleg og avslappande verknad på sinnet. Seier dei.

Typen lampe blir ofte assosiert med lesesalar i bibliotek. Ikkje kor som helst, men i tradisjonelle, eldre bibliotek eller nyare i retrostil.

Den flottaste Banker’s lamp-filmscenen ein kan tenkje seg er i den framifrå, men grufulle «Se7en» frå 1995 med Brad Pitt og Morgan Freeman i hovudrollene som politietterforskarar. Her går sistnemnde til ein biblioteklesesal med fleire titals slike grøne arbeidslamper og får stadfesta at seriemordaren deira bruker Dante sine sju dødssyndar som mønster for drapa (ein kan stusse over at alle lampene står og lyser sjølv om Freeman er einaste besøkande, men dette var lenge før Al Gore klarte å få spalteplass om global oppvarming i US-amerikanske media).

Men endå meir skremmande for lesarane av denne bloggen: I ei scene litt seinare kjøper detektivane seg hjelp av ein FBI-agent med tvilsam, skulle det vise seg, tilgang lånardata ved biblioteket. Slik får dei ringa inn mordaren.

>> Bibliotekscena i filmen er faktisk ikkje frå eit bibliotek, men frå eit tidlegare lokale til Bank of America i Los Angeles.

Her på bloggen har vi tidlegare påvist seks døme på slike bibliotek-uetiske krimforfattarløysingar, alt frå denne filmen …

read more »
mai 4, 2021

Bibli<3teket

Nasjonalbiblioteket er i dag på banen med bibliotekkampanje og tre gratis plakatar og bilete til sosiale medium: «Bibli<3teket: Fridykker, boksåpner, livskilde» Og poenget er: «Lys opp en vegg med en kjærlighetserklæring til biblioteket».

Her er det tre viktige signal. Denne bloggens favoritt må bli «Fridykkar», med tanke på innhald som Det uavhengige biblioteket, Fleirkulturelt osv. Denne teikninga synst vi også er best av dei tre.

Dette bør biblioteka hive seg på, sjølv om meiningane alltid vil variere når det gjeld slikt.

Nokre av oss hugser den svenske kampanjen i 2008: «Library Lovers». Slik reagerte biblioteksjef Christer Hermansson i Expressen:

read more »
april 26, 2021

Parkbibliotekets renessanse? :-( :-) :-0

Eller må biblioteket kapitulere for denne «rørsla»? Foto: Haeko (CC BY-SA 3.0) Klikk og kikk

NRK melder i dag at «Amerikansk studie sår tvil om en- og tometeren». Og vidare: «Forskerne mener du er like utsatt for å bli koronasmittet innendørs – uavhengig om du befinner deg 2 eller 20 meter fra smittekilden. – Jo lenger man oppholder seg i samme rom som en smittet, jo høyere er risikoen for å bli smittet, … De mener anbefalingen om avstand er med på å gi folk en falsk trygghet».

Denne saka kjem stadig høgare på nyheitsnettstadene no i kveld, men kor kvalitetssikra denne forskinga er, får vi jo sjå på.

Men må vi eventuelt omskrive fullstendig den trass alt optimistiske lista over tiltak for post-korona-biblioteket?! Blir det registrering i døra og alarm på ein app etter så og så mange minutt for kvar bibliotekbrukar inne i lokalet? Eller får securitassane eit nytt arbeidsfelt?

I 1901-07 gjennomførte Deichman eit forsøk med friluftsbibliotek parkane i Kristiania. Blir dette den tryggaste løysinga framover? For to år sidan prøvde dei seg igjen.

mars 28, 2021

Lydbokstøy

Klassekampen skreiv laurdag om ein ny «strømmeaktør» på den norske lydbokmarknaden. Ein ny svenske, som har gjort seg fin for dei norske forlaga. I alle fall litt finare enn dei andre. Skal vi bry oss om å nemne namnet? Nei, snart er han kjøpt opp eller utkonkurrert av ein ny ein.

Men det handlar også om oppblåsing av realitetar. Om vi les litt nedover i saka finn vi for det første at Gyldendal ikkje er med. Og når det står at den nye avtalen «inkluderer alle titlene til Aschehoug og Oktober forlag», så er dette sjølvsagt berre dei ganske få bestseljarane som nokon gong blir til lydbok på norsk: «Et helt år seinere [i fjor, vår merkn.] har lydboktilbudet alt annet enn est ut, til tross for at utvekslingsavtalen nå skal gjelde et tresifra antall titler». Imponerande! Altså minst eitt hundre.

Og noko dei slett ikkje skriv om, er at Amazon alt er her med sin app Audible. Så snart kan vel alle ta kvelden, både svenske og norske.

Biblioteka og lydbøker er det heller ingen som skriv eller snakkar om. Ikkje sidan Sira Myhre sin lovnad 21. oktober i fjor. Og det var visst også berre snakk. Eller har nokon høyrt noko meir?

oktober 9, 2020

Å kassere eller ikkje kassere

Vi framsnakka ein bibliotekblogg i går, og då tar vi ein til med det same, ein som passar bra på ein fredag, nemleg bloggen «Trangt i hylla», med undertittelen «Kassering med glimt i øyet». Utgjevarar er Vikengeriljaen*, med ei viss Jannicke Røgler som sjefsbloggar.

Innlegget vi stoppa spesielt opp ved handlar om boka «Analyse og vurdering av norske biblioteksystemer. Strategisk IT-analyse for folkebibliotek 1995-2005». Men denne skulle dei då ikkje kassert, tenkte vi, for dette er jo bibliotekhistorisk viktig! Men så fann vi henne i Nettbiblioteket. Då får det vel gå.

* Vi hadde verkeleg ikkje trudd at rebellar som den tidlegare Buskerudgeriljaen så lett hadde kapitulert for Sanner sitt Sanselause Samanslåingsstrev! Dei kan umuleg ha fått med seg østfoldingar på dette 😉

oktober 7, 2020

Ikkjeeksisterande landsomfattande institusjon

Fiskeri- og sjømatminister Odd-Emil Ingebrigtsen valde altså å presentere 2021-budsjettet i Stormen bibliotek i Bodø. Elles har dette svært liten relevans til biblioteka her i landet (sjølv om det kunne ha hatt det for tretti år sidan). Men Nordland, nærmare bestemt NB si avdeling i Rana, står for det mest synlege om bibliotek i budsjettet til Kulturdepartementet. Dei får 120 millionar til endå eitt sikringsmagasin.

Elles er vi mest imponert over at regjeringa si oversikt «Statsbudsjettet fra A til Å» framleis manglar temaet «bibliotek».

oktober 3, 2020

«Sterkere og bedre, men innadvendt»

I danske bibliotek har mange bøker standardiserte, spesiallaga bokryggar. Og innbinding?

I Klassekampens Bokmagasinet i dag har Knut Nærum eit ironisk oppgjer med Konkurransetilsynets trugsmål om enorme bøter mot forlag som gjennom Bokbasen skal ha utveksla «konkurransesensitiv informasjon om blant annet fremtidige bokpriser og utgivelsestidspunkt». 

Nærum meiner å ha avslørt ein plan i fem punkt som K-tilsynet har i bakhanda. I det femte punktet heiter det: «Alle utgivelser får et standardisert design som demper leselysten. Her er det mye å lære av hvordan helsemyndighetene har regulert utseendet på sigarettpakkene. Alle bokomslag kan ha samme grågrønnbrune farge og forsynes med et fotografi som viser de skremmende følgene av prissamarbeid» (i same magasin har Bjørn Ivar Fyksen ein meir sakleg, men krass kritikk av K-tilsynet).

Alt dette for å kunne dryppe litt frå bibliotekhistoria. For det i dag håplause forslaget til Nærum er ikkje ulikt slik bibliotekbøker flest såg ut for femti-seksti år sidan:

read more »
Translate »