Archive for ‘Sverige’

mai 14, 2019

Svensk 3/4-milliard med utgreiing av bibliotek i «glesbygden»

almän väg slut skilt

Svensk glesbygd. Frå filmen «Finnskog og trollskap». Klikk og kikk 

For snart to år sidan var vi i Stockholm og fekk førstehands info om at den svenske regjeringa ville bruke ein kvart milliard svenske kroner kvart år i tre år for å styrke folkebiblioteket. Det var på den tida det framleis var håp i hangande snøre om noko liknade i Noreg, men som forsvann som dogg for sola då Venstre kom i regjering og blei eit «ansvarleg» parti (rett nok høyrer vi i dag at regjeringa held lovnaden om MVA-fritak for elektroniske tidsskrift og bøker. Det burde få forlaga til forhandlingsbordet igjen med biblioteka, men vi trur det først når vi ser det).

Men til Sverige: Der kom no rapporten «Stärkta bibliotek» om bruken av den første kvart-millionen for styrking av bibliotek i 2018. Støtta der går til meir langsiktig styrking og utvikling og det er strenge vilkår for tildeling:

read more »

mai 12, 2019

Sthlm: – De kämpar för att rädda biblioteken

Skjermbilde 2018-09-29 23.40.09

Frå Stadsbiblioteket på Sveavägen

Siste >> Ifølgje avisa Proletären var det 1000 demonstrantar på demonstrasjonen mot kutt i bibliotekbudsjettet: «De som redan har allt går inte på bibliotek.»

ETC har fanga opp demonstrasjon i Stockholm i dag mot store kutt og 34 færre stillingar: – Alla aktiviteter blir lidande, bokcirklar, språkcafeér, babysång, digital extrahjälp. Internationella biblioteket blir i princip nedlagt när lokalen sägs upp och det ska trängas ihop i Kungsholmens lilla bibliotek.

Det nye blå fleirtalet i Stockholm viser seg å ikkje vere kulturkonservativt, for å seie det mildt. 45 millioner skal sparast inn, truleg for å kutte i skattar og avgifter, noko dei rike tener mest på. Bibloteket er blant dei største taparane.

mai 9, 2019

Motiv for privat bibliotekdrift?

privat psVed Lunds universitet har Sofia Berg gjort ein master om kvifor kvifor i all verda konsernet Axiell går på «bibliotekmarknaden», no ikkje berre med datasystem, men også med drift av folkebibliotek. Til tidsskriftet Bibliotek i samhälle (Bis) seier ho at ho ikkje trur det er for å tene pengar, men for å oppnå makt og posisjonere seg for framtida:

« … att driva folkbibliotek låter inte som en av de mest lukrativa affärsidéerna genom tiderna. Vad är deras egentliga drivkraft? Jag gissar att det snarare handlar om makt. Axiell är förvisso redan betydande, till exempel levererar de bibliotekssystemet BOOK-IT till en stor del av Sveriges folkbibliotek [og Quoria i Noreg, vår merknad]. Men landskapet kring bibliotekssystem håller på att förändras. Fler bibliotek väljer att använda fria bibliotekssystem med öppen källkod istället. Ett exempel på ett sådant system är Koha – ett fritt internationellt bibliotekssystem som idag används av 33 bibliotek i Sverige. Bland dessa finns stora bibliotek som Stockholms universitetsbibliotek och Lunds universitetsbibliotek.»

Det liknar på korleis den største private «drivaren» i Storbritannia tenkjer; GLL (Greenwich Leisure Ltd). Dei satsar også på fleire hestar, særleg på drift av kommunale fritids- og sportsentra i tillegg til bibliotek.

Men det er ikkje umuleg for dei å tene pengar på bibliotek, …

read more »

mars 29, 2019

Meir ope bibliotek

I ein debatt i dag på svenske Biblist om nytt hovudbibliotek i Stockholm konkluderer bis-veteranen Ingrid Atlestam: «Ingen ska ha mer än 1000 meter till ett fullgott folkbibliotek. Inte meröppet utan mer öppet med kompetent personal.»

mars 25, 2019

Angsten for faglitteraturen

fakta tromsø

Bibliotekarisk sjølvironi?

Som kvart svensk forsøker vi å overtyde oss sjølv om at påstandane til Knausgård med fleire er overdrivne når dei skriv om den «einøygde» svenske kultureliten, om den svenske angsten for alt som ikkje er «politisk korrekt» og for å krenke ein eller annan.

Men på det svenske forumet Biblist toppa det seg fredag med eit forslag om å starte ein bokvalsdebatt frå ein bibliotekar som personleg er «emot att köpa in böcker som är ovetenskapliga». Utgangspunktet var eit innlegg om at bibliotekarar bør setje seg inn i kritikken mot ei kontroversiell bok som i vitskapelege vendingar hevdar det er nær samanheng mellom matvanar og psykisk helse. Og som er kjøpt inn av såpass mange som 129 bibliotek.

Medbloggaren vår, Mikael Böök, åtvarar sterkt mot denne haldninga i eit svar. Han vedgår at til dømes Daniel Ellsbergs bøker og lekkasjar om USAs atomvåpenprogram osv. ikkje er vitskapelege i streng forstand. Til dømes den nyaste boka, «The Doomsday Machine», er «en bekännelsebok! Är den då ovetenskaplig? Ja, varje bekännelsebok måste i någon mån vara det.»

Men biblioteka må ha desse bøkene. Berre åtte svenske bibliotek har denne, skriv han. I Noreg berre eitt (?).

Les Böök sitt innlegg:

read more »

mars 4, 2019

Sverige: Biblioteket ein del av totalforsvaret?!

Skjermbilde 2019-03-04 14.48.09

På et «klotterplank» på Malmös Högskola

Sjå også kommentarfeltet

I Svenska Dagbladets nettutgåve fredag 1. mars finn vi ein tittel vi aldri har sett maken til: Bibliotek kan få ny roll – i totalförsvaret: ”Kulturkrig” (bak betalingsmur, men ein har då bibliotekkontaktar også over Kjølen). Det handlar om den nasjonale svenske bibliotekstrategien som blir lansert torsdag denne veka. Bloggaren får dessverre ikkje høve til å følgje han opp før i neste veke, men dei mange som absolutt bør vere interesserte i Noreg kan sjå på SVT 2 torsdag kl 15.15–16.00.

Dei som har lese denne bloggen dei siste par åra har fått med seg ein god del om svenskestrategien. Arbeidet har pågått i over to år, og det er noko mykje meir ambisiøst enn dei norske strategiane, som mest handlar om Nasjonalbiblioteket sine oppgåver. Den svenske vil famne om alle bibliotekatypar, frå skolebibliotek, via folke- til fag- og forsking.

SD intervjuar blant anna Joacim Hansson, professor i bibliotek- og informasjonsvitskap. Han er klår på at strategien tar utgangspunkt i bibliotekets demokratiske rolle. Eit stikkord er kampen mot falske fakta, men her er dette også konkretisert til biblioteka sine bidrag i verklege krisesituasjonar, frå terror til miljøkatastrofar, då desinformasjon og kaos vil spreiiast aktivt frå ulike kjelder.

Hansson (ein kjend person for lesarane av denne bloggen) har vore sentral i referansegruppa og seier ifølgje SD at strategien handlar om …

read more »

februar 1, 2019

Framleis greit med privat bibliotekdrift?

skjermbilde2019-02-0112.51.00Denne gongen gjeld det Sverige, men les vidare likevel, for ein dag gjeld det oss:

Lena Lundgren frå Föreningen BiS har levert eit forslag til Svensk biblioteksförenings (SB) årsmøte med oppfordring om å utgreie «bibliotek med alternativa driftsformer». BiS har dei siste par åra kritisert SB for å vere likegyldige til privat drift eller bibliotek «på entreprenad», med eit anna ord: konkurranseutsetting. BiS kartlagde omfanget av dette i 2007 og 2001 og fann rundt tjue døme av privat drift, dei fleste der veneforeiningar har tatt over ein nedlagd filial, og eitt døme, den såkalla Dieselverkstaden i Nacka, der dei tilsette fekk tilbod om, og godtok, å drive biblioteket for kommunen, som eit føretak. Og no er det kjend at konsernet Axiell skal overta drifta av dei andre biblioteka i Nacka.

Lundgren krev at SB skal «belysa de olika aspekter som rör förhållandet till bibliotekslagen och övriga lagar som berör biblioteken, hur samarbetet mellan biblioteken, inom och mellan kommunerna, kan påverkas, samt möjliga konsekvenser om fler kommuner väljer att lägga ut biblioteksservicen på entreprenad.»

 

november 1, 2018

Sverige: Venstreblikk på bibliotekstrategien

Vi har et års tid brukt en del spaltedesimeter på den svenske bibliotekstrategien (sluttdokumentet kommer til våren), særlig fordi den er mye mer ambisiøs og grundig enn den NB-konsentrerte norske. Som også har utspilt rolla si om to måneder, uten signaler om noen ny (oppdatering om dette, se kommentar nedenfor).

Men de som ønsker å følge med på den svenske kan nå lese et grundig innspill fra den sosialistiske Föreningen BiS (Bibliotek i Samhälle). Blant annet savner BiS en utredning av privatisert drift som pågår, planlegges og diskuteres i viktige svenske kommuner. Den svenske biblioteklova mangler pålegg om lånesamarbeid, så det er risiko for, sier BiS, at private kan prioritere vekk dette. Det samme gjelder tilbudet til «vissa användargrupper» som de kan skyve over på andre bibliotek.

oktober 21, 2018

Pressemelding etter press

Skjermbilde 2018-10-21 21.34.58

Extrema Centern. Klikk og kikk

Vi gjenga fredag en sak fra Dagens Nyheter om at den nye kulturbyråden i Stockholm, Centerpartisten Jonas Naddebo, ville overlate bibliotekdrifta til private. Nå sier han det strakt motsatte i ei pressemelding: « … som borgarråd företräder jag hela majoritetens politik och vi har inga förslag på att privatisera några av stadens bibliotek.»

Men det betyr ikke at faren er over. I nabokommunen Nacka blir nå alle biblioteka overlatt til private, og ikke bare til personalet, sånn det har vært gjort i filialen Dieselverkstaden i flere år, men nå til konsernet Axiell, Sveriges og Nordens (?) største totalleverandør til bibliotek. De har mye risikokapital og råd til å holde på i lang tid med tap. Lenge nok til å kunne omdanne biblioteka og markedstilpasse dem. Typisk gjør de et bibliotek eller to til superkule in-steder for å imponere grupper av brukere og politikerne, mens andre blir nedlagt, ubetjente eller overlatt til frivillige amatører. Dette skjer i britiske kommuner og fylker i stor stil i dag.

Man skulle to at det ikke er mulig å tjene penger på en tjeneste som er gratis. Men i London-bydelen Barnet …

read more »

oktober 19, 2018

Sentrumsparti vil privatisere bibliotek i Stockholm!

åre snø

Åre var «pioneren» på privat bibliotekdrift. Det hjalp ikke med godt preparerte skiløyper

Den yr- og årvåkne Jan Szczepanski siterer Dagens Nyheter på Biblist nettopp: «Nya kulturborgarrådet vill privatisera Stockholms bibliotek». Der ser vi hvordan det smitter fra blant annet nabokommunen Nacka, der vi har dekka privatiseringa som har pågått gjennom flere år.

Men som en del vil huske, var det første nordiske forsøket på å legge ut bibliotekdrifta til private i oktober 1990 i den svenske «alpin-kommunen» Åre i Jämtland, der firmaet Nordisk biblioteksutveckling AB (NBU) fikk i oppdrag av kommunen å overta drifta av folkebiblioteket. De nye «driverne» gikk offensivt i gang, med introduksjon av …

read more »