mai 20, 2020

Sikker observasjon av bokorm

Skjermbilde 2020-05-17 12.38.53Mens sjøormane i Loch Ness og Seljordsvatn er blitt ganske utvatna etter fleire resultatlause ekspedisjonar og sonarsøk, rår det no ingen tvil om bokormen i Nordre Boksjø i grenseområda mellom Halden, Aremark og svenske Dalsland. Kjelda er boka «Kortreiste topper i høyreist skog», som andre veka i juni kjem til ein bokhandel nær deg. I alle fall om du bur i «Østfold». Kan likevel tingast via denne nettstaden (ein viss bloggar har ein finger med i spelet her).

mai 25, 2020

Sagt om biblioteket

«Virkeligheten og verden vil bestandig gjøre seg gjeldende, så i siste instans kan ikke engang det mest omfattende bibliotek beskytte oss mot tilværelsens realiteter».

Henning Hagerup i Klassekampen 3.10.2015.

mai 24, 2020

Bibliotek-scenario-dugnad på amerikansk

Skjermbilde 2020-05-24 18.05.25

Scenario-rapporten «Bibliotekene i 2020» frå i 2006 tok ikkje høgde for ein pandemi. Men er slett ikkje uinteressant. Klikk og kikk.

Den US-amerikanske bibliotekforeninga ALA har ein mangfaldig nettstad med namnet The Library of the Future. Her har koronapandemien ikkje overraskande blitt eit svært synleg innslag den siste tida. Dei har ein lang artikkel med ulike scenario for kva som kan skje og som bør skje, når og om det skjer. For å seie det slik.

Vi har fort og gæli omsett eit forkorta utval på 19 av dei utfordringane vi synst ser mest aktuelle ut for landet vårt. Forklaringane mellom kulepunkta har vi hoppa over. Nokre kulepunkt er heilt konkrete, andre strukturelle og meir bibliotekpolitiske. Men ver merksam på at originalen heile tida blir utvida og justert. ALA-medlemmar er oppmoda til å bidra:

  • Korleis vil det gå for bibliotekverdiar som personvern og intellektuell fridom når big data og sporingsteknologiar har blitt ein del av styresmaktene og samfunnet sitt svar på trugsmålet mot folkehelsa? 
  • Korleis vil biblioteka, som demokratiske og fridomselskande institusjonar, kunne fremje samtalar, diskusjonar og rom som verkeleggjer desse prinsippa?
  • Kva med bibliotekbudsjetta når sentrale og lokale styresmakter vil prioritere andre område?

Dette var berre dei tre første: Les videre

mai 24, 2020

Livet og litteraturen frå no av

Når vi no sit i heil- eller halv-isolat på snart fjerde månaden og ser på desse seriane på strøyming eller tv, så spør vi oss før eller seinare: Korleis blir dei fiktive samtidsskildringane etter pandemien, inntil vaksina, må vi håpe, blir allemannseige? Kjem politi og røvar til å halde ein meter avstand eller to? Og kva med dei romantiske scenane: Kyssing og slikt alt etter første daten vil gje publikum heilt feil idear, så det må vel bli av typen: Det var hyggjeleg å treffe deg, kan eg få mobilnummeret ditt og sjå koronatesten din?

Romanforfattarane har fordelen at dei kan overlate meir til lesarane sin fantasi. Men så blir vel framtida minimalisme og symbolisme? Om ikkje apokalyptisk sci-fi og tilsvarande framtidsromanar blir dei einaste truverdige sjangrane?

Morgenbladet har omsett ein tekst av Michel Houellebecq der han blant anna nærmar seg dette. Han refererer til ein kollega som har sagt at … Les videre

mai 23, 2020

Kommunekrise etter koronakrise

Skjermbilde 2020-05-23 15.33.18I Kommunal Rapport i går var den «store» nyheita at «Et stort flertall av kommunene tror koronakrisen gjør det nødvendig å kutte i budsjettet når det skal revideres før sommeren … 20 prosent av kommunelederne er usikre, mens bare 8 prosent sier de ikke trenger å kutte».

«Må kutte i skole og helse» er overskrifta i Klassekampen. Kor i køen kjem biblioteket?

Til Klassekampen i dag er ordføraren i Tromsø klar på at det blir store kutt: «Mens regjeringen anslår en skattesvikt på 1,1 prosent, beregner Tromsø selv et tap opp mot tre-fire prosent. Et konservativt anslag på tre prosent vil gi Tromsø kommune reduserte skatteinntekter på 195 millioner kroner. Det er 130 millioner mer enn regjeringens anslag. … I tillegg overgår koronautgiftene i kommunen de statlige krisemidlene som Stortinget har fått på plass. Tromsø kommune har hatt 70 millioner i utgifter, mens de har fått 50 millioner fra staten, ifølge ordføreren».

Les også:

.

 

mai 22, 2020

Nettguiden er og blir VEKK

Dette varsla vi om i januar og på lista «biblioteknorge» i mars, men framleis kjem vi over «gode råd» som dette på sentral plass på heimesider til norske folkebibliotek: «Ta en kikk på Bærum bibliotek sin nettguide».

For kanskje ein gong for alle å få luka vekk denne falske informasjonen (som er ekstra pinleg no som folk ikkje kan få hjelp av levande bibliotekarar), er vi i dag så uvenlege å liste opp bibliotek som har såpass dårleg kontroll på heimesidene sine: Les videre

mai 22, 2020

Om ljudboken

Av Mikael Böök, p.t. ved Byön i Pellinge skärgård.

Skjermbilde 2020-05-22 15.07.13I Dagens Nyheter (Stockholm) uppmanade signaturen «Anders Joost, ekonom» nyligen svenskarna att lämna läsningen av tryckta böcker bakom sig som ett avslutat kapitel. Läsning tillhör en förgången tid, idag gäller i stället Youtube-filmer, reklamsnabba textmeddelanden och Netflix-teveserier, menade Joost, och tillade:

«Räddningen sägs ofta vara ljudboken. Men det är ju ett helt annat medium, eller hur?» (Anders Joost: ”Vi måste inse att boken är död”, Dagens Nyheter 20.5.2020)

När jag läste Anders Joosts insändare kom jag att tänka på hur en ledarskribent i Hufvudstadsbladet (Helsingfors) för några dagar sedan beskrev Sverige:

«Vad blir kvar av litteraturen när text blir ljud? Lyssnartoppen domineras av koncentrerade miniberättelser utan dödkött: strömlinjeformad kronologi, konstant framåtrörelse, enkelt språk. Idealet är dialogdrivet berättande, övertydliga markeringar och papperstunna huvudkaraktärer som ur en Dan Brown-roman. Denna snäva mall hotar att likt en Prokrustesbädd våldföra sig på skrivandet. Storsäljande producenter av standardiserad genrelitteratur och en handfull etablerade romanförfattare lär tillsammans överleva, medan det blir allt trängre i marginalen av utgivningslistorna för kulturbärande småsäljare. Ljudboksmogna Sverige visar vägen: där efterfrågas den n:te deckaren, thrillern och feelgood-historien, simpla berättelser som mal på.» (cit.enl. Torsten Fagerholm: «Då litteraturen reduceras till Netflix-följetong», Hbl 16.5.2020)

Anders Joosts insändare samlade inte oväntat många kommentarer i DN. Flertalet kommentatorer ville … Les videre

mai 22, 2020

Bibliotekopning med pisk og gulrot

Skjermbilde 2020-05-22 12.05.27

Foto: Brad Segal

For nokre veker sidan skreiv vi om kor viktig det er at bibliotekmiljøet dannar breie alliansar nasjonalt og lokalt med venar av kunnskap og demokrati for å forsvare framtida til institusjonen og tilbodet. I USA er slike ting på gang. Der har no more than 30 businesses and nonprofit organizations skrive under på eit opprop for ei stor statleg krisepakke til biblioteka.

Men dette kjem saman med ein sterk tendens i statar og byar for å opne biblioteka så fort som råd. Ein bloggar seier det slik:

There’s been a trend of articles coming out in major publications that are all about how excited people are to get back to their libraries, how resilient libraries are, all kinds of happy-go-lucky “we’re doing just fine!” stuff.

Opning skal skje med visse smitteverntiltak sjølvsagt, men ofte i eit tempo … Les videre

mai 18, 2020

Suksess for open tidsskrift-tilgang

Skjermbilde 2020-05-18 13.00.02

Forsølva kunnskapssøk. Frå re-opninga av Nasjonalbiblioteket i 2005

Blant anna på Khrono kan vi no lese at Kunnskapsdepartementet si ordning med open tilgang til norskspråklege tidsskrift innan humaniora og samfunnsvitskap har vore vellykka, ifølgje ei evaluering frå Unit. Men også at ordninga skal utvidast til å omfatte rettsvitskap.

Dette er veldig bra, men også heilt naudsynt i situasjonen i dag med heilt eller delvis stengde bibliotek.

Og ordninga kostar 9,1 statlege millionar. Kor mykje er dette? Eit døme: Ikkje få sjefar i norske verksemder har dette eller meir som årsløn!

Med koronaen framleis som eit trugsmål og med sterkt redusert offentleg økonomi i truleg fleire år framover burde all seriøs kunnskapsproduksjon og -formidling få solid særhandsaming. Kva med ein to-delt eller meir differensiert modell der det viktigaste, slikt som i denne ordninga, blir fritt for alle kor som helst, mens alt anna blir fritt på  biblioteka sitt utstyr? OGSÅ i folkebiblioteka.

mai 16, 2020

«Er bibliotekene åpne?»

Skjermbilde 2020-05-16 20.11.50Kulturdepartementet nemnde i går biblioteka i ein tekst om «Spørsmål og svar om bransjestandarder og smittevernsveiledere». Skråll nedover og finn undertittelen «Er bibliotekene åpne?». Dei lenker opp til Nasjonalbiblioteket sine nettsider der dei seier det «ligger … diverse informasjon om dette». Men lenka går til NBs generelle nyheitsside, der den viktigaste informasjonen om dette i dag (16. mai kl 15) må leitast etter i eldre saker. Og dei nemner ikkje rettleiaren til NBF og BF.

Dermed kan dette bli både for kortfatta og vanskeleg for mange. I alle fall for bibliotekbrukarar. Underkapitlet om «Frivillighet, idrett og organisert fysisk aktivitet» er mykje meir detaljert og informativt.