januar 14, 2020

Samfunnsklimaet krev sjølvmedvitne bibliotekarar

Skjermbilde 2020-01-14 12.29.07Bloggaren har på ny gjort eit intervju for tidsskriftet Bibliotekaren, med bibliotekprofessor Joacim Hansson ved Linnéuniversitetet i Växjö. Det kan lesast i nummer 4, 2019 på papir og på pdf. Og i ein litt lengre versjon her:

Samfunnsklimaet krev sjølvmedvitne bibliotekarar

I Sverige har ytre høgre starta ein målretta kamp mot bibliotekpolitikken. Utviklinga krev meir sjølvmedvitne bibliotekarar, meiner den profilerte bibliotek- og informasjonsvitskapsprofessoren Joacim Hansson.

Tekst og foto: Anders Ericson, frilansjournalist og bibliotekbloggar

Om du høyrer til den litt aparte rasen som tingar siteringar i Google Scholar, kjem svenske Joacim Hansson på sitat-toppen blant bibliotekforskarane, med nær nitti hittil i år. Så har han då vore svært produktiv i sine tjue år som bibliotek-doktor, med 12-13 bøker og rapportar på tre språk i Libris, den svenske nasjonalbibliografien. Pluss ei mengd artiklar. Og mykje handlar om bibliotekarrolla, -identiteten og -etikken. 

Bibliotekaren drog til Linnéuniversitetet i Växjö for å høyre meir om dette temaet, som litt uforskyldt har kome i aktuelt fokus i Sverige, også fordi ytre høgre har starta ein målretta kamp mot kultur- og bibliotekpolitikken.  Les videre

januar 28, 2020

Opne data med Google

Når no Computerworld Norge skriv om at Google Dataset Search har avslutta betaperioden, vil truleg medvitet rundt Open Data auke for mange.

For å få ein idé om denne typen kunnskapskjelder, sjå oversikta til Digitaliseringsdirektoratet over norske dataset. Og ein grei omtale av den nye søkemotoren har dei på Stanford: Les videre

januar 28, 2020

Nettguiden?!

Då Lasse Christensen pensjonerte seg etter ei årrekke frå Bærum bibliotek avslutta han med at han var «glad for at nettguiden kanskje kan bli videreført i en eller annen form, ett eller annet sted. Hva som skjer, vil tiden vise». Men no er den søkk vekk. Dei mange biblioteka som lenker til Bærums guide må no fjerne lenkene.

Dette var ei raus deling av ressursar i mange år, og Bærum bibliotek skal først og fremst ha takk og ros så lenge det varte. Det einaste rimelege ville vere at Nasjonalbiblioteket vidareførte tenesta.

Veit nokon noko meir? Det var nyleg ein konferanse om referansearbeid og kunnskapsformidling i Tønsberg. Var saka oppe der?

Bruk kommentarfeltet.

januar 28, 2020

Digitalisering på svensk. Men til ein pris?

Sveriges første bibliotekar? Eller boktrykkar? Frå Medeltidsmuseet i Stockholm

Til skilnad frå her i landet, kor det aller aller meste av bibliotekdigitaliseringa finn stad ved Nasjonalbiblioteket i Rana, har no det svenske nasjonalbiblioteket, Kungliga biblioteket (KB) i Stockholm, erklært at «Hela den svenska tryckproduktionen från 1400-talet fram till i dag ska göras digitalt tillgänglig», men det skal skje ved seks bibliotek rundt i landet, nemleg ved universiteta i Göteborg, Lund, Stockholm, Umeå og Uppsala, i tillegg til KB.

Materiale som har falle i det fri skal ha høgst prioritet, men det heiter at «samtliga böcker, tidningar, tidskrifter, läromedel och rapporter som getts ut i Sverige ska finnas digitalt tillgängliga».

Når det gjeld vilkåra for brukarane finn vi i den komplette avtaleteksten at «Så mycket material som möjligt ska tillgängliggöras enkelt och helt fritt eller till lägsta möjliga kostnad».

Mykje er uklart her, og det er altså to uttrykkelege atterhald mot eitt i Noreg, nemleg at det nyaste (f.o.m. 2001) ikkje er med i den opne tenesta. Men meir alvorleg i Sverige er det at gratisprinsippet kan vere i fare.

Det siste var faktisk lenge uavklart også i Noreg då bokhylla.no var under utvikling. Vi presenterte nyleg den slett ikkje udramatiske og fleire månader lange prosessen i 2006 … Les videre

januar 27, 2020

Bibliotekarar gjev Digihjelp «så godt dei kan»

unnamed

Osse i DK

Ein verkeleg god reportasje på NRK Trøndelag i dag frå Trondheim folkebibliotek og tankevekkjande på fleire vis:

  • Når det gjeld kor mange som ikkje meistrar den stadig meir digitaliserte kvardagen (nyleg såg vi at 10% vaksne enno ikkje er på nettbank = nær ein halv million).
  • Når det gjeld korleis biblioteka (tre av fire på landsbasis, står det) er med på «Digihjelpen», men ofte kjem til kort på grunn av manglande kompetanse og stor pågang (og hugs, biblioteket i Trondheim blant dei største og mest kompetente).
  • Og tankevekkjande er det ikkje minst kor elegant kommunal- og moderniseringsminister og til nyleg digitaliseringsminister, for ikkje å gløyme mangeårig Minerva-redaktør, Nikolai Astrup skyv ansvaret frå seg med skikkeleg forretningsstandsmessig nytale: «– Kommunene må rulle ut dette, sammen med frivillige og lokale aktører».
januar 25, 2020

Bibliotekminister med viktig presisering

Foto: Liv Aarberg / Venstre. CC-BY-SA-2.0 Wikipedia.

Den nye borgarlege regjeringa er på plass. Forskerforum intervjuar Abid Raja, den nye kultur- og dermed bibliotekministeren, som overtar etter Trine Skei Grande. Og vi får vite at «en del av kulturlivet kjenner han godt, for biblioteket var en viktig del av oppveksten».

Dette er jo nokre år sidan, men slett ikkje bortkasta. Men kan han løfte bibliotekpolitikken over det tradisjonelle nivået frå alle norske regjeringar vi kan hugse, og som ser omlag slik ut: » Biblioteket er såpass populært at vi ikkje kan kutte så det synast»?
Her på bloggen har vi sitert Raja éin gong tidligare, nemleg for to år sidan. Og då kom han med ei viktig avklaring; Les videre

januar 23, 2020

Global landsby?

Bjørn Vassnes skriv i dag i Klassekampen (på papir og på nett for tingarar) om «Skaleringsblindheten». Éitt auge å bli blind på er når du trur at alt som blir testa på mus er overførbart på menneske. Men fordi livsprosessane til små dyr som mus (eg kjem snart til landsbyen!) går så mykje raskare, utvikler dei også mykje raskare til dømes kreft.

Og så drar han inn media-guru Marshall McLuhan, ein forfattar som i alle fall var stor snakkis på bibliotekskolen på 70-talet og som fekk ein renessanse då internettet kom tjue år seinare. Vassnes skriv:

«Også på andre områder og andre fagfelter, kan «skaleringsblindhet» føre til feilslutninger. Som da Marshall McLuhan kom med sin tese om «den globale landsby». Med dette mente han at nye kommunikasjonsteknologier knyttet verden sammen på en måte som gjorde alle klodens mennesker til beboere i én og samme landsby, fordi vi nå kunne se bilder fra og kommunisere med folk på den andre siden av jorda. Men en landsby kan ikke skaleres opp … Les videre

januar 22, 2020

Bak mål!

Kor er verda på veg når svenske LO «ikkje har råd» til å lønne tre tilsette ved Arbetarrörelsens arkiv och bibliotek? Tida en inne for bibliotekar- og arkivar-solidaritet over landegrensa: Skriv under protesten!

januar 21, 2020

Opnare Access på 2020-talet?

Lisensen CC BY er tilrådd i rapporten

Krono.no har i dag ein større sak om Plan S og den nye rapporten «Rettighets- og lisensspørsmål ved åpen publisering». Her kan vi blant anna lese at: »Forskerforbundet har vært kritisk mot den lisensen som er anbefalt i Plan S. Nå får de og andre kritikere langt på vei støtte i den ferske rapporten.»

Frå pådrivarsida for Plan S har Khrono sitert frå ein kronikk i Forskerforum av direktør John-Arne Røttingen i Forskningsrådet. Han meiner rapporten «tydeliggjør … at våre krav om åpen tilgang ikke er i strid med akademisk frihet, og belyser også hvordan forskningsinstitusjonene kan sikre en overgang til full åpen tilgang».

Det var Unit som tinga rapporten, som dei la ut 23. desember. Vi følgjer opp på bloggen.

januar 17, 2020

«- Kultur-Norge forandres dramatisk»

Overskrifta er frå Aftenposten i går. Og vidare heiter det:

«Regjeringen ser for seg at pengekrevende, offentlige institusjoner, som Hålogaland Teater, Rogaland Teater, Trøndelag Teater og Bergen Kunsthall, heretter skal konkurrere om midlene sammen med alt annet som trenger penger for at et fylkessamfunn skal kunne fungere. Skoleskyss. Antall linjevalg på videregående. Tannlegetjenester. Veiprosjekt. Men også kunstnerkollektiv, lokale musikkfestivaler og frie teatergrupper».

Dei fylkeskommunale bibliotekoppgåvene kjem i same sekken. Her om dagen gratulerte vi Trøndelag fylkesbibliotek med Årets bibliotek-prisen og håpa at denne merksemda rundt fylkesbiblioteka kunne demme opp mot ulike «teikn i tida». Her er eitt av teikna.

januar 17, 2020

Debattbibliotek på fjorden

Bjørn Nilsenforfattar og tidlegare NRK-journalist og formann i Den norske Forfatterforening, fylte 85 i romjula. Han er ein av mange forfattarar som har vore med på bokbåten Epos gjennom tidene. Og ved eit høve i 1971 føregreip han det for tida aktuelle «debattbiblioteket» då han under ein stopp ved ei brygge langs Sognefjorden improviserte eit debattmøte ombord. Temaet var ein kontroversiell lokal plan om ein ny vegtunnell som han høyrde at nokre av lånarane snakka om.

Episoden er av det slaget som har fått plass på «Veggen». Vi gratulerer.