august 8, 2020

Ny rapport: Blir folkebiblioteket sett tiår tilbake etter koronaen?

Skjermbilde 2020-08-10 kl. 11.41.09

Biblioteket anno 1990 – og 2021?

I april skreiv vi om at medlemmane av den europeiske bibliotekorganisasjonen EBLIDA tok del i ei kartlegging av tilstanden i biblioteka under koronaen. No har dei laga ein – førebels – rapport, «A European library agenda for the post-Covid 19 age» (pdf), der dei ikkje berre oppsummerer kartlegginga, men innbyr til debatt rundt fem felt der koronaen har endra vilkåra for bibliotekdrift:

  1. Exponential social distancing: a well-connected two-meter library;
  2. Technologies are mutating and shaping libraries in new ways;
  3. Uncharted economic territory: review the library budget composition;
  4. Library governance at central and local levels;
  5. Do not forget the climate change opportunity and threat.

Innhaldet i dei to første punkta kjenner vi godt igjen frå den norske utviklinga sidan mars, blant anna skildra i mange punkt her: «Kreativitet mot korona». Men i den nye rapporten synst vi punkt 3 er aller viktigast, særleg fordi det ikkje har vore på dagsorden enno. Fritt omsett: «Det ikkje-kartlagte økonomiske feltet; ein ny gjennomgang av bibliotekøkonomien». Nedanfor ei like fri og høgst uoffisiell omsetting av dette punktet i samandragskapitlet («executive summary»), pluss nokre andre sitat. Vilkåra for finansiering av lokale bibliotek er altså sterkt endra (våre uthevingar):  Les videre

august 13, 2020

Stor kreativitet i tre månader, men kva så?

Skjermbilde 2020-08-13 kl. 16.47.45

Ikkje domenetap til IKEA, får vi håpe (bokryggane innover!)

Google Scholar-søket «»public library» AND (corona OR covid)» gir i dag 7 500 treff. Dette skal stort sett vere seriøse artiklar og rapportar. I tillegg kjem alt som er skrive på ulike sosiale media. Temaet har sjølvsagt engasjert sterkt og vil og skal gjere det i lang tid framover.

Det aller meste handlar om praktiske spørsmål og om kreativitet og ofte spontan innovasjon. Vi kom til dømes over ein diger artikkel på Wikipedia med tittelen «Impact of the COVID-19 pandemic on the arts and cultural heritage», også med eit avsnitt om bibliotek. Og NAPLE har gjort ein rapport om gjenopninga: «Public Libraries in Europe and COVID-19: Re-opening Strategies Findings from NAPLE Members May-July 2020» (NAPLE er organisasjonen for nasjonale folkebibliotekadministrasjonar; typisk NB her i landet).

Men utan studiar av post-korona-kapitalismen og nytenking omkring strategi vil 2021 bli ei stor negativ overrasking for bibliotekfeltet, i alle fall folkebiblioteka. Sånn sett må noko av det viktigaste vere det den europeiske bibliotekorganisasjonen EBLIDA driv med (og som vel medlemsorganisasjonane følgjer opp?; dei er fire i Noreg, alle i Oslo). Korleis unngå store domenetap til private konsern som Google, Amazon og Netflix (men også IKEA? Sjå fotoet)? Og korleis finansiere bibliotekdrift framover?

Har biblioteka nokon gong tidlegare vore i ein slik situasjon? Neppe. Under tilbakeslaga under depresjonen på 1920-talet og fleire tilsvarande på 1800-talet var standarden så låg at fallet ikkje blei så stort. No er det mykje å tape.

 

august 10, 2020

Der minibibliotek er det einaste tilbodet

Skjermbilde 2020-08-10 kl. 18.23.58

Bibliotektilbodet på Galapagos. Sjøløva er ikkje registrert lånar. Foto: Edgardo Civallero, CDF

Bibliotekbloggar-kollega Peter Alsbjer i Örebro delte her om dagen ein lesbar og eksotisk tekst av Edgardo Civallero om korleis det er å vere bibliotekar på Galapagos-øyene. Han jobbar på Charles Darwin Foundation Library and Archive og er for tida den einaste fagutdanna bibliotekaren i denne ecuadorianske provinsen.

Edgardo er ein gamal kjenning for følgjarane våre, og ein verkeleg pionér når det gjeld bibliotektenester til urfolk. Trass i Thor Heyerdahls undersøkingar i 1952 er det tvil om det har vore fastbuande der før spanjolane kom over frå Sør-Amerika. Indianarar har vel drive i land ved uhell og anten døydde ut eller returnerte då dei ikkje fann ferskvatn der. Då Edgardo kom dit i 2018 var det knapt eitt fungerande folkebibliotek der, men han starta eit «traveling library» i form av koffertar med bøker som han flyttar rundt. Der pakkar han også ned … Les videre

august 7, 2020

Ingen beredskap mot den økonomiske pandemien?

Skjermbilde 2020-08-07 kl. 12.25.51Kommunal rapport siterer i dag KS-leiar Bjørn Arild Gram som er «misfornøyd med at arbeidsgruppen som skal vurdere hvordan koronakrisen har påvirket kommuneøkonomien, ikke er kommet i gang. Nå starter organisasjonen i tillegg egne utredninger».

Tre månader etter at kommunal- og moderniseringsminister Nikolai Astrup (H) kunngjorde at han ville setje ned ei arbeidsgruppe som skulle gi «en faglig vurdering av hvilke typer inntekter og utgifter som blir påvirket av koronakrisen», har ingenting skjedd.

Til Klassekampen 12. juni sa Gram om dei borgarlege partia sin manglende garanti for kommuneøkonomien: Les videre

august 6, 2020

Google: Frå kunnskap til BIG business

Skjermbilde 2020-08-06 19.37.40Vi har alle opplevd det, at vi må leite stadig lengre ned i Google sine trefflister for å finne noko som ikkje er reklame eller oppslag i dei aller mest populære media. I ein artikkel på nettstaden Bloomberg 13. juli er dei også uroa over at den auka kommersialiseringa gjer det vanskelegare for andre enn dei verkeleg store å marknadsføre produkt og tenester. Ifølgje interne kjelder skal det ha vore usemje om denne linja, der dei plasserer fire og ikkje lenger «berre» tre annonsar på topp.

Der det er muleg. Til og med eit så spesielt søk som «kortreiste topper» (frå tittelen på ei viss toppturbok som bloggaren er medskuldig til) får skarp konkurranse av «skulderløse» og «puff ermede» toppar. Truleg svært lite kortreiste.

Ifølgje Bloomberg-journalisten var det alt i 2004 at Google-leiinga ignorerte eit spørsmål frå den US-amerikanske anti-trust-komiteen om … Les videre

august 3, 2020

Sommarreprise

Det blir inga ferskblogging ei veke framover, så derfor, inspirert av namnebror Heger sin nylege tweet om jobben han gjorde for namnebror Hagerup, ein reprise frå juni i fjor: Analog interaktivitet.

juli 29, 2020

IFLA mot atomvåpen krev nordiske tilslutningar. NBF? SB? DB? FB?

Skjermbilde 2020-07-29 23.39.15Av Mikael Böök

Mitt resolutionsutkast för IFLA:s generalförsamling i den Haag 5. november (se inlägget «Måste biblioteken foga sig i kärnvapenstaternas diktat?» i bibliotekettarsaka.com 21.7.) har fått gensvar på IFLA:s epostlista om Library publishing (Biblioteket som utgivare). Närmare bestämt har jag fått ett par goda råd.

För det första blev jag tillrådd att förkorta och klarifiera resolutionsutkastet. Därför lägger jag nu det tidigare utkastet åt sidan och ersätter det med följande:

IFLA should apply for becoming a partner organization in the International Campaign to Abolish Nuclear Weapons (ICAN), which received the 2017 Nobel Peace Prize «for its work to draw attention to the catastrophic humanitarian consequences of any use of nuclear weapons and for its ground-breaking efforts to achieve a treaty-based prohibition of such weapons.» (Details about ICAN partner organisations and an application form are found at ICAN’s webpage http://www.icanw.org/partners.)

Vidare vore det viktigt att en institutionell IFLA-medlem (eller flera) ger sitt stöd åt utkastet redan före 3. augusti då tidsfristen för resolutionsförslag utgår.

Vill Norsk Bibliotekforening vara med på detta? Jag försöker också kontakta Finlands och Sveriges biblioteksföreningar i denna sak.

Med sommarhälsningar,

Mikael Böök
Personmedlem i IFLA
Lovisa, Finland
book (at ) kaapeli.fi / tel. +358 44511 324

juli 29, 2020

Sein heilomvending

Skjermbilde 2020-07-29 17.52.28Den britiske statsministeren i fire periodar i siste halvdelen av 1800-talet, William Gladstone, er hylla på mange vis dei siste halvanna hundre åra for leiinga av det Britiske Imperiet. Men no vaklar statuane av han, for det er blant anna sett fokus på at han lenge var imot å oppheve slaveriet. Til BBC 11. juni uttalte Gladstone’s Library at han innan 1850 hadde gjort heilomvending.

Men i dag er dei på heimesida si klare på at dei ikkje kjem til å motsetje seg fjerning av statuar og liknande av grunnleggjaren sin, om det skjer etter eit demokratisk vedtak. Dei meiner no at det nærmest ville vere i den demokratiske ånda hans å gjere det.

Jaggu er dei ikkje blitt tilhengarar av #BlackLivesMatter også. Men er det blitt med slike som med konsern som går i Pride-tog med regnbogeflagg og firma-logo? Dei skriv det på konto for PR-utgifter og kan trygt kalkulere med vinning.

juli 29, 2020

Bibliotekdrift og avdrift i USA

Skjermbilde 2020-07-29 17.41.35

Bærum bibliotek har laga ei leseliste for ungdom om BLM. Klikk og kikk.

I Washington Post finn vi to urovekkjande oppslag om bibliotek denne veka: I hovudstaden har folkebiblioteka opna igjen, men raskare og meir uforsiktig enn dei fleste andre stader. Trass i fleire klagar er ikkje biblioteksjefen einig i dette. Blant anna meiner han det ikkje er naudsynt å informere personale eller publikum når ein tilsett har fått påvist smitte, fordi «tilsette ikkje er meint å kome nærare enn seks fot frå kundene meir enn ein augneblink». I tillegg viser han til dei tilsette sitt personvern. Han seier han «forstår uroa blant dei tilsette, men meiner innbyggjarane må kunne kjenne seg trygge når dei kjem for å låne bøker».

Og i Douglas County, Nevada, vil ikkje sheriffen svare på eventuelle naudtelefonar frå biblioteket, fordi dei har erklært at dei stør #BlackLivesMatter….

juli 29, 2020

Norsk forsking på koronasmitte i kontorlandskap og møteplassar

Skjermbilde 2020-07-29 15.08.21

Uproblematisk møteplass

Khrono.no skriv i dag om at «Forskere ved Forsvarets Forskningsinstitutt finne ut hvor smittefarlig kontorlandskap og fellesarealer er». Det handlar om dråpesmitte og spesielt små dråper som kan halde seg svevande i lufta lenge. FFI veit alt ein del om dette: «Vi oppdaget at større dråper enn det man tror, kan holde seg svevende og bli transportert med strømningene i lufta. Det kan gjelde dråper på opptil 50 mikrometer. Altså kan dråper fra pusten din holde seg svevende i et rom i flere timer». No vil dei undersøke konkret kva dette har å seie «i kontorlandskap og på kritiske arbeidsplasser som sykehus og flyplasser». Dei skal blant anna sjå nærmere på kontordesign og ventilasjonsanlegg.

Alle biblioteka har denne typen areal, med mange menneske ut og inn og på kross og tvers heile dagen. Vi har skrive om liknande ting før, då med utgangspunkt i planlegginga av dei nye regjeringskontora i Oslo. Blant anna også i USA er bibliotekforeininga svært opptatt av koronaen og biblioteket som møteplass.