oktober 25, 2020

25 eller 0 sakprosa-millionar?

Boka kom for tre veker sidan. I Biblioteksøk har berre 26 bibliotek boka per 24.10.

Hovudsaka på Klassekampens kultursider i går handla om innkjøpsordninga for sakprosa. Ei ny norsk sakprosabok bruker gjennomsnittleg 26 dagar meir på å nå biblioteket enn ei skjønnlitterær vaksenbok. Det vil seie 105 dagar eller nesten eit kvart år. Vel å merke om boka tilhøyrer den utvalde 25-prosenten av all forlagsutgitt sakprosa. Og ikkje står på «ventelista». Då tar det 227 dagar!

Men no vil både Arne Vestbø, generalsekretær i Norsk faglitterær forfatter- og oversetterforening (NFFO), og SVs stortingsrepresentant Freddy André Øvstegård at 25 millionar blir plussa på budsjettet for 2021, sånn at ordninga kan bli like automatisk som for skjønnlitteratur.

Men Øvstegård er ikkje altfor optimistisk:

Les videre
oktober 24, 2020

Biblioteket som utgivare i hela den vida världen

Klikk og kikk

Vi skriv 24. oktober, FN-dagen, og vi skal vere dagsaktuelle:

Med-bloggar Mikael Böök engasjerer seg i biblioteket som utgjevar, blant anna i IFLAs spesialgruppe på feltet. Gruppa legg størst vekt på UH- og forskingsbibliotek som publiserer akademisk litteratur, sjølv om ho også har vore innom folkebiblioteka. Mikael kommenterer nedanfor eit nyleg webinar i regi av spesialgruppa, men spør seg kvifor ikkje IFLAs eigen omfattande advocacy, særleg når det gjeld FNs berekraftsmål, reknast som publisering? Og kvifor publiserer ikkje bibliotekarane støtta si for FN-avtalen for eitt forbod mot kjernevåpen?:

>> Stop press: ICAN Norge annonserte (25.10. kl 00.43 på NRK.no) at «Honduras ratifiserte FNs atomvåpenforbud. Med disse ratifikasjonene har 50 stater ratifisert forbudet og om 90 dager trer avtalen i kraft». 

I somras anslöt jag mig till bibliotekariernas internationella paraplyorganisation IFLA. En kan alltså bli personmedlem där ifall en anser sig ha råd med den årliga medlemsavgiften (77 euro).

Som bakgrund till mitt IFLA-medlemskap kan jag berätta att jag för ett par år sedan beslöt att delta i IFLAs relativt nya specialgrupp (SIG) om library publishing (LibPub) — biblioteket som utgivare (tidigare blogginlägg om detta finns här och här och här).

LibPub-gruppen höll för några dagar sedan (16. oktober) ett webinarium, som jag missade. Men nu har jag tittat och lyssnat på den drygt två timmar långa inspelningen av evenemanget via Youtube. Webinariet var, så vitt jag begriper, ett försök att dra in bibliotekarier från en större del av världen än den nordamerikanska och västeuropeiska i LibPub-gruppen. Sålunda hade föredrag inbegärts från bl a Filippinerna, Ryssland, Nigeria och Turkiet… Jfr Webinariets program.

Den som inte hinner ta del av hela webinariet kan gå direkt till James «Jim» O’Donnells eleganta, sammanfattande slutkommentar som börjar vid 1:59.

Library publishing ges vanligen en tämligen snäv definition: …

Les videre
oktober 23, 2020

Børs-sjokk (det er fredag)

Bissnissnettstaden E24 skriv om ein som blei finansmann ved ein slump: «I en ferie gikk han til Oslo Børs for å se hva som foregikk der. Slik fikk han tilgang til børsens bibliotek – et sted han fortsatte å oppsøke de neste dagene. – Det var så sjeldent noen var der at børskommisæren fikk beskjed om det». Og baud han jobb på huset.

oktober 22, 2020

Berekraftig

Ein stad går likevel grensa. Klassekampen sept 2018.

I forsvaret av kunnskapsbiblioteket har vi her på bloggen vore med på å reise tvil om såkalla x-utlån frå folkebibliotek, alt frå kakeformar via fiskestenger til el-syklar.

Men i svenske Karlstad opererer dei i alle fall med «hållbarhet» som kritierium når dei skal ut på denne galeien.

oktober 22, 2020

Bannlyste bibliotekbøker i USA og Noreg

I USA arrangerer bibliotekforeininga ALA «Banned Book Week» kvart år på denne tida. Altså ein kampanje der dei gjer omverda klar over sensur og forsøk på sensur av det bibliotek har i samlingane sine. I desse tider kan vi ikkje unngå å bli minna om skilnader mellom USA og Noreg og Norden, for ikkje å seie det meste av Europa, men her er altså endå eit felt med store kontrastar. Men slik har det ikkje alltid vore.

Først USA: I år har ALA i kampanjeveka si oppsummert dei hundre mest «fordømte» bøkene i ti-året som gjekk. Dei tre viktigaste grunnane til fjerning eller forsøk på fjerning var:

  1. the material was considered to be «sexually explicit»
  2. the material contained «offensive language»
  3. the materials was «unsuited to any age group»

Dei fleste titlane er lite kjende her i landet, men blant anna ser vi kjende, aktuelle titlar av Toni Morrison og Khaled Hosseini høgt oppe. Vi finn også Harper Lee. Romanen hennar «Drep ikke en sangfugl» kom i 1960 og blei heilt sentral i kampen mot rasefordomar, noko mange ikkje likte. Men i dag har n-ordet, sjølv om ho legg det i rasistanes munnar, også skapt fordøming frå den motsette kanten. Noko liknande gjeld vel John Steinbecks «Om mus og menn».

Men lat oss sjå nærmare på 26. plassen: «Vidunderlige nye verden» av Aldous Huxley. Denne framtidsromanen har faktisk vore forbode her i landet også! Dette er ei sak med fleire interessante sider:

Les videre
oktober 20, 2020

Fredsprisen – og Biblioteksøk

A. Nobel, Slett ikkje heilt nedsnødd

>> Nytt kl. 14.29: Sjå «retting» under saka

I Klassekampen i dag handlar kronikken til Birgit Brock-Utne om Bertha von Suttners banebrytande bok «Ned med våpnene» (1899, på norsk først i 1954). Brock-Utne minnar om at Nobels oppretting av fredsprisen «hadde å gjøre med hans beundring for den østerrikske fredskjemperen og pasifisten Bertha von Suttner (1843–1914). Uten hennes stadige brevveksling med og innflytelse på Nobel hadde det ikke eksistert noen fredspris. Det er en skam at det ikke finnes noen byste eller statue av Bertha von Suttner i Nobelinstituttet i Oslo».

Noko anna som ikkje finst der er von Suttners bok! Biblioteksøk avslører:

«Det Norske Nobelinstitutt: Biblioteket har 0 av 0 ledig» …

Noko som pensar oss over på det andre poenget i overskrifta:

Les videre
oktober 20, 2020

Bibliotekoptimisme!

Det er tysdag, og vi presenterer éin av mange kategoriar vi har knytt til artiklane på bloggen gjennom fjorten år. Denne veka blir det «Bibliotekoptimisme», representert med 20 artiklar. Det var overraskande, vil mange meine, for ein slik dystopisk festbrems-blogg. Artikkelen vi vil framheve er denne frå 2018: «Faktisk sant: Bibliotekbruk gir økt boksalg!»

oktober 19, 2020

Biblioteka og dei norske ikkje-debattane

Dei siste to-tre dagane vil mange ha sett oppslag om eit internasjonalt opprop av legar og forskarar som, svært kort fortalt, meiner at ny nedstenging no, når svært få blir alvorleg sjuke av korona, gjer vondt mykje verre. Også sentrale norske medisinarar skriv under, blant anna Charlotte Haug, mangeårig sjefredaktør i Tidsskrift for Den norske legeforening, i dag forskar ved Sintef, og blant anna tilknytt Stanford-universitetet. I Morgenbladet 16. oktober blir Haug intervjua av Jon Kåre Time over ei dobbelside.

Poenget til underteikna er ikkje å fremje dette synet (her i bloggen har heile tida biblioteka sitt omsyn til risikogruppene vore sentralt, der restriksjonar har vore avgjerande), men at norsk offentlegheit (politikarar, FHI og presse) ikkje nytter dette høvet til å diskutere den heilt sentrale motseiinga under pandemien som pågår. For eit søk i Atekst viser at med unntak av Morgenbladet og NRK på nett har norsk presse stort sett berre trykka ei NTB-melding på rundt 300 ord.

Som til dømes Nettavisen. Der Espen Nakstad frå NHI med få ord avviser oppropet som uetisk, med bakgrunn i at eldre og andre risikogrupper då må isolerast endå strengare enn i dag. Som sjølvsagt er eit stort problem.

Dette er eit aktuelt døme på debattar som ikkje kjem til overflata i Noreg. Vi har peika på andre ved tidlegare høve. Og hadde eg drive eit bibliotek i dag, ville eg …

Les videre
oktober 18, 2020

In the presence of evil

Dei som har følgt Craig Murray sine rapportar frå Julian Assange-saka i London, eller stoff basert på rapportane hans, vil ha sakna rapporten frå den siste dagen. Les her på bloggen hans korleis det rett og slett blei for mykje «evil paraded in the centre of London, under the panoply of Crown justice». Men det kjem etter kvart.

oktober 16, 2020

Utan bibliotek – også (det er fredag)

2. oktober presenterte Khrono.no ein parlamentarikar frå Egypt som hadde kjøpt seg ikkje mindre enn ein æresdoktorgrad frå «Bay Ridge University for Research and Studies i Oslo i Norge». Dette er eit falsk universitet med adresse på Bryn i Oslo. I tillegg har Khrono «lokalisert» ein tilsvarande «institusjon» i Lier i Buske … Viken.

For å få gradar og diplom i slike system kan det faktisk bli levert forskingsmateriale, resirkulert frå eksisterande universitet i til dømes Irak, men lite tyder på at det er bibliotek for å halde orden på dette, verken på «campus» i Lier eller på Bryn.

oktober 15, 2020

Kjeldekritikk-krisa

VG har ei sak om dette i dag, med fokus på lærarane. Mens Norsk Bibliotekforening repliserer på Facebook med skolebiblioteket og skolebibliotekaren.

Til VG seier kunnskapsministeren at ho «denne måneden [har] invitert til seminar for å få innspill til hvordan arbeidet med lesing og kritisk lesing kan bli bedre». Vi forsøkte å finne tid og stad, men, nei. Anyone?

oktober 15, 2020

Nobel-nulling-nonsens

Louise Glücks norske bibliotek-popularitet per 15. oktober 2020. Klikk «Bibliotek som har denne»

>> 15.10. Kl. 13.34: Ser no at sitatet frå K-rådet gjeld ny norsk skjønnlitteratur. Om det ikkje også gjeld omsett, blir spesulasjonane nedanfor feil. Men i så fall er «lyrikkløftet» endå større!

>> 17.10.: Har no fått stadfesta frå fleire at biblioteka fekk denne boka saman med K-fond-innkjøpte titlar, slik vi hevda nedanfor.

Følgjande er å lese i BOK365 i dag, pluss blant anna i Klassekampen: «Louise Glück ble torsdag forrige uke tildelt Nobelprisen i litteratur for sitt forfatterskap. Men hvis du ønsker å låne hennes eneste norske oversettelse på biblioteket, risikerer du å bli skuffetAverno (Oktober) ble nemlig avslått av Kulturrådet for innkjøp i 2017» (vår utheving).

Men det stemmer IKKJE: Biblioteksøk avslører at …

Les videre
oktober 13, 2020

Reprisetimen

Ei ny utgåve på norsk hadde gjort seg

Då vi skreiv dette for to år sidan trudde vi det ikkje kunne bli verre, men det er det blitt. Det er blitt umuleg å skilje parodien frå røynda. Vi snakkar sjølvsagt om USA og presidenten deira, The Donald.

Og boka vi skreiv om blir meir og meir aktuell, trass i at ho er 85 år gamal: «Det kan aldri hende her».

oktober 13, 2020

Bibliotekhistorie

Denne tysdagen er «Bibliotekhistorie» vekas «tag» på bloggen. Per i dag er det 38 blogginnlegg i denne kategorien. Kvar veke vel vi eitt innlegg som skal representere kategorien, og det blir eit små-ironisk og bittert innlegg frå 2018 om eitt historieverk som framleis er på vent.

oktober 12, 2020

Nord-Korea, Aserbajdsjan, Armenia – og norske bibliotek

43 band av Kim Il Sungs bokskatt. Her på engelsk. Dei var like solid innbundne på norsk.

Under nyheitssendingane dei siste dagane fekk vi eit flashback til ein reportasje i Klassekampen i 2016 om bokgåver til bibliotek: «Kampen om hyllene» (du må truleg ha passord her). Frå ingressen: «Norske bibliotek mottar gaver fra alle kanter. Nazistene, Nord-Korea og rike bergensere har vært med på å fylle opp samlingene». Her førekjem også Aserbajdsjan, Armenia, Nagorno-Karabakh og meir til (no kan det bli mange nedlastingar!).

Avisa intervjuar Halvor Kongshavn, overbibliotekar på Universitetsbiblioteket i Oslo. Han fortel blant anna den fantastiske historia om ei stor bokgåve og medhøyrande utstilling frå den aserbajdsjanske ambassaden. Men som under opninga viste seg å …

Les videre