Archive for ‘Lydboka’

oktober 12, 2021

«Får ikke gitt lyd fra seg»

Dette er tittelen på hovudsaka på kultursidene i Klassekampen laurdag 10. oktober. Og det handlar om lydbøkene i folkebiblioteka: «Oslo-biblioteket Deichman har knapt norske forfattere å tilby på lydbok. – Vi har ikke penger til å dekke etterspørselen, sier biblioteksjef Knut Skansen.» I dag, tysdag 12. oktober, er saka på topp igjen: «Biblioteksjefene i Kristiansand, Stavanger og Tromsø har ikke råd til å kjøpe inn nok digitale lydbøker.» Her har dei også fått Forleggerforeningen i tale.

Då er de informerte der ute. Meir har ikkje bloggaren tid til denne veka, då han er i innspurten med ei bok som må kome før julerushet. Som ikkje blir lydbok og som ikkje handlar om bibliotek, men om målføre og nynorsk og ymse anna kultur i Østfold, fylket som ikkje ville døy.

september 28, 2021

Digitalt innhald = privatisering av biblioteka innanfrå

Det er dette som skjer, skriv Sveriges författarförbund i Biblioteksbladet og viser til «appar som används för utlåning av e-böcker ägs av privata företag som inte har något demokratiskt uppdrag. … Är det bibliotekens uppdrag att förmedla eller ska det överlåtas på strömningstjänster? Digitala ljudböcker kräver också sin plats i en samlad biblioteks- och litteraturpolitisk diskussion». Og: «I apparna råder också tystnad, konstaterar författarförbundet som befarar att den professionella vägledningen av bibliotekarier går förlorad. I apparna ”jämställs… facklitteraturens standardverk med lättviktigt strunt” och varje låntagare är ensam. Vad händer då med bibliotekarieyrket?»

Her i landet er det kanskje litt annleis? Appane til bibliotekbrukarar er i alle fall delvis bibliotekstyrte. Men kva forlaga opnar for, er ein annan ting.

Dei svenske forfattarane reagerer også på korleis betaling per utlån av digitale e- og lydbøker «stel» frå bibliotekbudsjetta, slik at det blir mindre til p-bøker og dei andre tenestene.

I Noreg bør vi merke oss dette. Vi er enno ikkje på langt nær så digitale som i Sverige og Danmark. Sjå illustrasjonen, eit utsnitt frå ein tabell Digi-folka presenterte under seminaret i Stavanger i førre veke. Her i landet bruker vi samanlikna med dei berre omlag halvparten per innbyggjar til digitalt innhald.

PS: Nettstaden BOK365.no hadde same dag eit oppslag med vekt på følgjene for dei «tradisjonelle» delane av bibliotekbudsjetta, noko Norsk Bibliotekforening tok opp på Facebook.

september 27, 2021

Lydbøker over alt. Nesten

Lydbøker i den nye Coop-appen. Klikk og kikk på detaljane

Det strøymar bokstaveleg talt på med lydbøker frå alle kantar. I tillegg til Storytel, Fabel, Nextory, Podimo og Audible osv., fekk vi i dag eit tilbod frå Coop: – Tusenvis av ebøker og lydbøker! Til forveksling lik dei nemnde. Du kan «velge å abonnere på tusenvis av … ebøker og lydbøker fra alle norske forlag». Sjå illustrasjonen.

Norske folkebibliotek er det noko anna med, noko vi har skrive mykje negativt om. Før vi fekk augo opp for Digin.

På bibliotekseminaret i Stavanger i veka som gjekk presenterte dei seg. Svært viktig. Sjå videoen, særleg frå 2.05.

Meir om andre delar av seminaret seinare.

august 31, 2021

Lydbokmarknadsløyer

Endå ein lydbokapp skal etablere seg her i landet (vi fekk med oss to andre i mai månad). Ifølgje reklamenettstaden Kampanje handlar det no om danske Podimo: «Med Podimo samles podkast og lydbøker på ett og samme sted, og i tillegg har vi eksklusive avtaler med enkelte podkaster».

Denne nye kanalen satsar stort på kjendisar ifølgje same kjelde: «Kjente profiler som Tone Damli, Solveig Kloppen, Iselin Guttormsen, Lilli Bendriss og Jan Thomas er i stallen til Podimo».

Underteikna lydbok- og podkaststorforbrukar vil vel forsøke han i ein prøveperiode, men nokon overgang frå den noverande, ser vi ikkje for oss.

Ingen av lydbokhandlane på den norske marknaden klarer å utvide tilbodet noko særleg ut over krim, seriebøker og bestseljarar. Dei små tilboda av faglitteratur handlar mest om biografiar av kjende herrar (Eli Hagen og Gerd Liv Valla er unntaka. Døme: Storytel).

Ikkje eitt vondt ord om Are Kalvø, men illustrasjonen ovanfor er frå Storytel og viser eit tips om «Lignende bøker» etter at vi hadde høyrt ferdig Terje Tvedt si verdshistorie og Odd Karsten Tveit si bok «Midtøsten på 200 sider» …

Når det gjeld tilbodet gjennom den ikkje ukjende Bibliotek-kanalen, er det vel lite nytt å melde, etter det vi skreiv i juli.

juli 3, 2021

Gjennombrot for lydbøkene?

Utan e-innhald er biblioteket ein tapar på 2020-talet. CC-BY Ill:: Gan Khoon Lay 

I kulturdelen av Klassekampen i dag er igjen strøyming av lydbøker eit hovudtema. No handlar det om endå eit internordisk forlagsoppkjøp og dermed ei femte strøymeteneste for lydbøker her i landet. Men også om at debutantane ikkje slepp til i lydbokformatet. Leiaren av Forfattarforeningen, Heidi Marie  Kriznik, «mener at strømmetjenestene har ført til en enda større grad av konsentrasjon rundt bestselgere enn det som har vært tilfelle i bokhandel.

– Aldri har så mange kunnet lytte til så mange titler, men aldri har så mange lyttet til så få. Sånn strømmetjenestene er innrettet, trekkes litteraturen i en annen retning enn det som er målet for litteraturpolitikken. Det går mot mer enfold og ikke mer mangfold».

Folkebiblioteka har tradisjon på å formidle det nye og det «smale» i tillegg til bestseljarane, men forlaga set prisen for biblioteklytting så høgt at biblioteka ikkje får råd til å marknadsføre verken det eine eller det andre i dette formatet.

I september i fjor varsla Nasjonalbiblioteket at gjennombrotet i forhandlingane med forlaga var like om hjørnet. Her på bloggen har vi etterlyst resultatet av dette fleire gongar. No kom det faktisk noko om lydbøker på NB si heimeside, men dette kan vel umuleg vere heile gjennombrotet: «at utlån av lydbøker defineres som at når en bok har blitt lyttet til av en låner minst 10 % av total spilletid»?? 

Dette er sjølvsagt ein framgang frå tidlegare, då berre det å opne ei lydbok genererte 1 stk. utlån og full betaling til forlaget! No blir ho kanskje ikkje fullt så mykje …

read more »
juni 15, 2021

E- og lydboka: Bokbransjen avslører seg

Lydbøker i eit norsk bibliotek i 2019. Ikkje stor skilnad i dag

>> Sjå også viktig kommentar nedanfor

Den kommersielle delen av bokbransjen har til no meint svært lite offentleg om tilgangen for biblioteka til e-bøker og særleg lydbøker. Heller ikkje har nokon forsøkt å presse dei, til dømes ikkje det som er igjen av norsk kulturpresse. Nasjonalbibliotekar Sira Myhre skal ha hatt samtalar med bransjen, men har etter 3/4 år ingenting nytt å melde (sjå lovnaden hans i september). Men i USA no, nærmare bestemt i staten New York, er forleggjarane og forfattarane tvungne fram i lyset. Og det synet er ikkje vakkert, sett med bibliotek- og lånar- og ein god del andre auge.

For ein månad sidan skreiv vi om eit lovforslag i staten Maryland som skulle gje biblioteka vesentleg betre tilgang til desse bøkene. Når forhandlingar ikkje fører fram prøver dei den juridiske vegen. No er, ifølgje Publishers Weekly, eit tilsvarande lovforslag lagt fram i New York. Først då kjem bokbransjen og lobbyistane deira med klar tale, og då med …

read more »
juni 3, 2021

«Slik får du dagens åtteåringer hekta på bøker»

Foto: vagawi, Flickr (CC BY 2.0)

Overskrifta her er frå ingressen til ei sak i Aftenposten 26. mai. Tittelen i nettutgåva er: «Forfattere går nye veier: En ny trend har fått disse jentene til å elske bøker». Avisa har snakka med ein jentegjeng i Asker der alle er «oppslukt av den siste trenden: Å strømme hørespill».

Vi får ein gjennomgang av den norske lydbokdebatten dei siste vekene før Aftenposten intervjuar forfattar Arne Svingen som meiner at «Hver strømmetjeneste må få seg en nisje, … Netflix og HBO kan ha en del serier og filmer som er produsert av andre, men de har også egenproduksjoner som de profilerer. På samme måte må lydbokaktørene satse på forskjellige typer historier og vise at det er noe du ikke får andre steder». Svingen har gitt ut fire sesongar med høyrespel for barn, «Rappa». «Forfatteren har tilpasset arbeidet til lydformatet og ikke omvendt». Høyrespela hans finst no på Storytel.

Fleire seier seg enige i dette. Og høyrespel kan også bli noko for vaksne: «Jo Nesbø har også kastet seg på lydbølgen. En krimnovelle er blitt dramatisert til hørespillet Sjalusimannen, som kan høres hos Fabel, VG og Aftenposten. Flere teatre, blant annet Brageteateret og Det Norske Teatret, har prøvd seg på hørespill».

Men i dagens norske lydboksituasjon betyr dette at viktige delar av rekrutteringa av unge lesarar vil skje utan at biblioteket får bidra.

Om ikkje lovforslaget i Rhode Island går gjennom og skaper smitteeffekt til andre statar og land.

mai 21, 2021

Lydbokfest – for nokre

Lyttinga til bøker her i landet har ifølgje Bok365 auka med 32 prosent sidan i fjor på denne tida. Og sjølv om forlagsinntektene i dette segmentet «berre» har auka med 11 prosent, så går investeringslysta til himmels. Nyleg kom det to nye strøymetenester, Nextory (svensk opprinneleg) og Coop Story (Ebok.no + Coop). Og med avtalar som brått har fjerna Fabel sin «einerett» til Gyldendal og Aschehoug. For to veker sidan spekulerte Aftenposten i at også svenske Bookbeat kan dukke opp i Noreg.

Men dette blir som storm i eit vatnglass når vi i dag på blant anna KulturPlot kan lese om lydboksamarbeid mellom Spotify og Storytel: «Spotifys mål er å være en plattform for all lyd». Det er på dette nivået Amazon kjem med sin Audible, truleg også her i landet.

Mens til dømes Alta bibliotek er gått tomt for lydbøker alt i mai. Biblioteksjef Sonja-Kristin Granaas fortel til Altaposten om svikten i tilbodet samanlikna med i fjor. I 2020 « … fikk vi [konsortiet Troms og Finnmark, bloggarens merknad] 920.000 kroner ekstra fra Nasjonalbiblioteket til dette budsjettet. Disse midlene har vi ikke i år».

Det heiter at «politikk er det muleges kunst». Dette trudde kulturminister Skei Grande på for to år sidan, men tok visst feil. Så får vi sjå om det likevel er muleg i Rhode Island, USA, og kanskje i Maryland og New York, der eit lovforslag kan sikre biblioteka lydbøker og e-bøker på linje med p-bøker.

mai 16, 2021

Lydbokhåp i Sverige (?) og Rhode Island

Oppdatert 16.5. kl 23.45

Media har verkeleg fått auga opp for klikkepotensialet til e-lydboka. Jørn Lier Horst versus Gyldendal er blitt ein typisk juridisk avisføljetong, og dei to nye «strøymarane» som fekk forlaga til å lee litt på seg i skyttargravene har ført til nokre ganske omfattande, men ikkje avklarande oppslag.

Som i Aftenposten 7. mai. Forskar Terje Colbjørnsen trur «ikke det lar seg gjøre å samle alle lydbøker i praksis. … Jeg tror ikke vi noen gang kommer dit heller». Mens Bok365-redaktør Vebjørn Rogne trur «det kan være mulig å skape en modell for lydbøker som er bærekraftig for både forfattere og forlag».

Men ingen nemner biblioteket. Det er over to år sidan dåverande kulturminister Skei Grande bad «Forleggerforeningen bli enig med Nasjonalbiblioteket om en snarlig utlånsordning for e-lydbøker». Men ikkje sidan Sira Myhre sin lovnad om gjennombrot 21. oktober i fjor har vi høyrt noko meir.

I svenske Biblioteksbladet skreiv fredag Karin Linder, generalsekretær i Svensk biblioteksförening, ein kronikk der ho forsøker å sjå dette temaet litt i fugleperspektiv. Ho slår først fast at «Den digitala tekniken rubbar det litterära eko-systemet», eit system som stammar frå 1974, og spør seg så om «inte hela systemet måste ses över. Är det verkligen bara ett problem för biblioteken när förutsättningarna att utföra uppdraget är fundamentalt förändrade? Även förläggare och författare på­verkas av hur vi som användare av olika tekniska lösningar för medier beter oss. Jag tror att det är mycket olyckligt att utifrån enbart delar av system lappa och laga och med tekniska förutsättningar fastna i ett spår. Vi behöver se över hur samverkan kan ske i det litterära systemet och hur olika verksamheter bäst stöttar varandra». Bra!

Det norske litterære systemet kan seiast å vere endå femten år eldre enn det svenske, og heller ikkje dét særleg fornya sidan då. Ironisk nok var folkebiblioteket heilt sentralt i eit forslag sett fram under eit legendarisk litterært toppmøte 12. februar 1959 på restaurant «Glohane» i Oslo. Forslaget skulle seinare, i form av innkjøpsordninga, bli starten på ei unik fornying av ein nasjons litteratursystem. Ironisk? Fordi vi for to år sidan fekk lese at biblioteka i dag er nærmast uinteressante i litteraturpolitikken. Men om svenskane no kan få til noko, så kanskje nokon kan bli inspirerte her også.

Men i den US-amerikanske delstaten Rhode Island må dei alt ha hatt ein systemgjennomgang, for der …

read more »
april 7, 2021

DK: 75 000 e- og lydbøker til unge elevar

Frå det Kgl. bibliotek i København

I ei pressemelding i dag på Ritzau kan vi lese at det danske kongelege nasjonalbiblioteket har inngått eit samarbeid med Saxo, «Danmarks største online boghandel og driver medlems- og streamingplatformen Saxo Premium», om å tilby «over 75.000 titler i e- og lydbogsformat til mere end 200.000 studerende på ungdomsuddannelserne».

Det ser ikkje ut til å vere primært lærebøker og pensum, men det vanlege tilbodet av e-bøker og e-lydbøker, som vel også i DK er mest skjønnlitteratur. Og mykje «krimi».

Interessant at staten her ikkje berre speler på lag med det private næringslivet, men at dei favoriserer eitt firma.

Til skilnad frå det norske Nasjonalbiblioteket som i fjor samarbeidde med organisasjonane til forlaga og forfattarane om eit ekstraordinært konronarelatert tilbod til bibliotek og studentar og forskarar.

Utan at vi har sett teikn til noko liknande under nedstenginga i år.

mars 28, 2021

Lydbokstøy

Klassekampen skreiv laurdag om ein ny «strømmeaktør» på den norske lydbokmarknaden. Ein ny svenske, som har gjort seg fin for dei norske forlaga. I alle fall litt finare enn dei andre. Skal vi bry oss om å nemne namnet? Nei, snart er han kjøpt opp eller utkonkurrert av ein ny ein.

Men det handlar også om oppblåsing av realitetar. Om vi les litt nedover i saka finn vi for det første at Gyldendal ikkje er med. Og når det står at den nye avtalen «inkluderer alle titlene til Aschehoug og Oktober forlag», så er dette sjølvsagt berre dei ganske få bestseljarane som nokon gong blir til lydbok på norsk: «Et helt år seinere [i fjor, vår merkn.] har lydboktilbudet alt annet enn est ut, til tross for at utvekslingsavtalen nå skal gjelde et tresifra antall titler». Imponerande! Altså minst eitt hundre.

Og noko dei slett ikkje skriv om, er at Amazon alt er her med sin app Audible. Så snart kan vel alle ta kvelden, både svenske og norske.

Biblioteka og lydbøker er det heller ingen som skriv eller snakkar om. Ikkje sidan Sira Myhre sin lovnad 21. oktober i fjor. Og det var visst også berre snakk. Eller har nokon høyrt noko meir?

mars 2, 2021

Kultur i kommunane?

Hugser ikkje kor vi fann dette

NOKU – Norsk Kulturforum – gjekk nyleg i Kommunal Rapport relativt kraftig ut mot KS om graden av satsing på kultur i kommunane. For i ei spørjeundersøking frå KS om «kommunenes egne erfaringer fra koronakrisen i 2020» var ikkje kulturfeltet tatt med. Så svarer KS i dag med ei opplisting av tilsynelatande alt dei gjer på området. For ein bloggar som aldri har vore imponert over KS sin interesse for bibliotekfeltet er det freistande å slå på svadafilteret. Då dominerer formuleringar som «styrket kunnskap … tettere dialog … styrket dialog … ambisjoner fremover belyses … fremtidige innsatsområder» osv. Men vi merker oss likevel at KS «samarbeider blant annet med NOKU om en veileder i tverrsektorielt arbeid, og om å synliggjøre koblingene mellom kultur og bærekraft». Og vidare at KS jobbar med «en egen veileder i utvikling av kulturpolitikk».

På eit tidspunkt var det det vel NBF som prøvde å få KS til å engasjere seg for betre vilkår for e-lydbøker til biblioteka, men responsen var minimal. No kunne KS retta opp inntrykket ved å støtte Aslak Sira Myhre og Nasjonalbiblioteket. I foredraget sitt til NBs strategiske råd sa han at han «har gitt bokbransjen ein frist, «og eg tror det blir løyst før det blir ein politisk sak»». Men det var i oktober, og fristen sa han ingenting om.

PS: NOKU har på si side gått ut med ei spørjeundersøking til «kulturledere i kommunen» (då må jo også biblioteksjefen kunne svare). Men også her er svarfristen i det blå.

januar 18, 2021

Klar for lydbokfiske?

Det finst lydbøker på norske bibliotek. Men …

I Klassekampens Bokmagasinet laurdag hadde Bjørn Ivar Fyksen ei oppsummering av den relativt dramatiske heimlege lydboksituasjonen den siste tida. Forslaget hans er ingenting mindre enn «Strømmestans»! (betalingsmur, men sjå heile på Forfatterforeningen). Han noterer seg at «Lydbokøkonomien er plutselig blitt viktig, ikke minst hvis det er slik at lydbokmarkedet spiser av markedet for papirboka. Litteratur-Norge trenger inntekter». Samtidig som forfattarane berre får ti kroner per strøyma tittel, som er 2-8 kroner mindre enn det alt låge oppgjeret per paperbackeksemplar. Han drøfter også skilnadene mellom bestseljarane og dei andre; problemet med det vesle språkområdet vårt. Og han er innom vaksen- versus barnetitlane. Utviklinga er altså ganske innvikla.

Fyksen har lese blant anna Sigmund Løvåsen og Anne Oterholm i VG 24. oktober og skriv: «Rigg strømmetjenestene på nytt. Regn ut hvilken sum per avspilling som trengs for å gi en sunn økonomi for både forfatter og forlag, og sett abonnementsprisen ut fra det». Vi må finne på noko nytt, eller noko gamalt, meiner Fyksen, «som for eksempel å selge lydfiler til stykkpris – dere vet, sånn man gjør med bøker».

Om vi trur på dét, når vi no skriv 2021, vil det kanskje då vere muleg for biblioteka å fiske i opprørt vatn? Eller betyr det berre at …

read more »
desember 6, 2020

Er dette gullalderen for norske bibliotek?

Frå videoen med foredraget for det strategiske rådet

Uavhengig av kor sterkt koronakrisa råkar biblioteka skal det sjølvsagt leggjast offensive planar for framtida. Då trengst det analysar om stoda i dag, basert på bibliotekstatistikken for 2019. Nasjonalbiblioteket tar no dette på alvor og har nyleg i tre kanalar (om ikkje fleire? Vi går jo ikkje på møte og konferansar med dei) kome med optimistiske og ganske skråsikre meiningar om stoda, men som nok vil overraske fleire. Vi vågar oss på denne kortversjonen, utan å karrikere altfor mykje:

Norske folkebibliotek har aldri hatt det betre; når vi ser heile landet under eitt har utlånsnedgangen stagnert og besøk og arrangement aukar i omfang, så no skal vi berre sjå opp og fram, både lokalt og sentralt. Dei framleis 49 prosentane ikkje-brukarar kan vi få med på laget om berre fagfolket sluttar å sutre og bruke krefter på uforståelege (for politikarane) detaljar som metadata, katalogar, fjernlån osv. Og om det likevel finst lokale negative avvik frå dagens gullalder-nivå (sjå nedanfor), er dei «så små at makrotallene ikke påvirkes».

>> Seinare innlegg om dette: 9.12.: Veronicha Angell Bergli, leiar av Bibliotekarforbundet. 11.12.: Vidar Lund: leiar av Norsk Bibliotekforening.

Men i ein påfølgjande, og truleg framleis pågåande, debatt i Bok og bibliotek på nett har (per 10.12.) to tunge aktørar protestert kraftig på både bruken av fleire av tala og på analysane.

Første NB-utspel av denne kaliberen var 2. oktober i det svenske Biblioteksbladet i eit større intervju med NB-direktør Aslak Sira Myhre. Redaktør (og intervjuar) Thord Eriksson skriv i ein leiarartikkel nokre dagar seinare:

«När jag intervjuade Norges nationalbibliotekarie Aslak Sira Myhre i Oslo i somras raljerade han om att norsk bibliotekspersonal har en omotiverat mörk syn på sina förutsättningar att vara relevanta i framtiden. ”De som jämt säger att det går åt skogen, är bibliotekarierna”» (det var fleire ting som overraska svensken, sjå nedanfor, og les intervjuet).

21. oktober heldt same direktør eit foredrag for NBs strategiske råd. Dette er i forma ein glimrande pep-talk til bibliotekarane om både strategiperioden og tida etter koronaen, men då må også skildringa av situasjonen vi står i stemme sånn omtrent. Men det er her han underbygger påstanden at vi no er midt i gullalderen til norske bibliotek, særleg karakterisert ved at …

read more »
september 29, 2020

Pensum på øyret

Khrono i dag: «Sammen med Høgskolen i Innlandet (HINN) og OsloMet har Norsk lyd- og blindeskriftbibliotek (NLB) satt i gang et prøveprosjekt hvor studenter kan få pensum i form av lydbok eller e-bøker, dersom de har behov for det. — For mange studenter vil dette være avgjørende for om de klarer å fullføre studiet sitt, sier prosjektleder i NLB, Hanne Lillevold».

Translate »