Archive for ‘Lydboka’

januar 11, 2022

Og det blei lyd, men …

Marknadens usynlege hand

I mai i fjor skreiv vi om dei mange nye på strøymebokmarknaden og siterte Aftenposten på at svenske Bookbeat kan dukke opp i Noreg. No er dei her, ifølgje nettstaden Shifter.no, og på kort tid skal dei få seg 100 000 tingarar. Og det heiter at «de fleste store, norske forlagene er allerede signert».

Direktøren seier at «strømmeøkonomien fremdeles er en blindsone for både forlag og forfattere. Her trengs det at plattformer som oss er transparente».

Assosiasjonen trengjer seg på her om «marknadens usynlege hand»! Adam Smith meinte med dette biletet at den frie marknaden er den beste metoden for å sikre lik spreiing av materielle gode og auke samfunnets velferd. Men dette er ganske solid avsanna i ettertid, og at folk som må ty til biblioteket får stadig dårlegare tilgang til lydbøker og musikk, gjer det ikkje sannare.

PS: No blir det sagt frå kompetent hald at ikkje eingong Adam Smith trudde på dette.

desember 11, 2021

Med boklov skal KVA byggjast?

Biletsøk på «boklov» gir flest treff på denne karen: Jan Boklöv.

>> Teksten fekk nokre tillegg 11.12. kl 17.44.

Til Bok og Bibliotek under lanseringsarrangementet om boklova 19.11. seier statssekretær Odin Adelsten Aunan Bohmann i Kulturdepartementet at «Den nye boklova vil styrke biblioteka … Biblioteka er kjernen i kommunane sin velferdsproduksjon, så dei skal ein sjølvsagt lytte til. Boklova vil gjere at også biblioteka vert styrka, men akkurat korleis vil vise seg når arbeidet med boklova er kome lenger».

I eit oppslag hos Bibliotekarforbundet frå same arrangement seier biblioteksjef i Bergen, Leikny Haga Indergaard: «… samarbeidet på det norske bokmarkedet har blitt utfordret de siste årene og «§6: Plikt til å skaffe og levere bøker», må også omfatte bibliotek … I §6 står det at bokhandlerne plikter å skaffe titler til sluttkunde, og at leverandørene (forlagene) plikter å levere bøker til bokhandlerne. I Åndsverkloven er det et unntak som gjør at bibliotekene kan tilgjengeliggjøre fysiske bøker de kjøper, men unntaket gjelder ikke digitalt innhold som e-bøker og e-lydbøker». 

I Bok og bibliotek seier leiaren for lovarbeidet, nasjonalbibliotekar Aslak Sira Myhre, at «Dette er noko av det me skal sjå på i arbeidet med boklova».

Men så i ein kronikk i Morgenbladet denne veka skriv professor Tore Slaatta: …

read more »
november 13, 2021

Lydbokbonanzaen held fram

Endeleg får vi høve til å sitere Finansavisen!: Storytel har kjøpt opp Findaway, «ifølge sine hjemmesider verdens største distributør av lydbøker». Og Spotify skal no tilby Storytel sine lydbøker.

Bloggaren, ein storforbrukar av lydbøker, ser fram til at kanskje Spotify kjem med lydbøker på fleire språk enn norske Storytel i dag; norsk, svensk og engelsk. Må halde tysken ved like, blant anna.

Men, igjen, kva med biblioteka og lydbøkene, kulturminister Trettebergstuen?

november 13, 2021

Kan ikkje seie det for ofte: Digin!

Bloggaren har ikkje tid 1. desember, men Prosjekt Digin innbyr til digitalt allmøte den 1. desember klokken 12.00.

Vi har håpefullt og optimistisk skrive om dette tre gongar før. Førebiletet er det danske Det digitale folkebibliotek.

oktober 26, 2021

Berre éin av fem!

No blei du nysgjerrig! Vi googla dette og fann til dømes at éin av fem:

  • norskingar bruker aldri sykkelhjelm 
  • 9-åringar bruker mobilen minst to timar kvar dag
  • personar i arbeidsfør alder står utanfor arbeidslivet i Noreg 
  • av landets au pairar bur i Asker og Bærum.

Nei, vi vil fram til at berre éin av fem (18 %) av svenskane bruker dei elektroniske tenestene til folkebiblioteka. Dette ifølgje Biblioteksbladet i dag. Dei viser til rapporten Svenskarna och internet 2021. Men det betyr ikkje at folk flest er digitalt heilt hjelpelause, for fire av fem bruker nettet til skattebetaling og helsetenester.

>> 28.10.: Eit godt spørsmål dukka opp i kommentarfeltet i Biblioteksbladet: «18% av vad? Befolkningen?». Om svaret er ja, som ein må tru, er e-bruken ikkje så dårleg. 18% av landets 10,3 millionar innbyggjarar, er altså 1,8 millonar, og biblioteka har 3,6 millionar «aktiva användare». Altså bruker halvparten e-tilboda. Så les vidare med dette i tankane.

Nedanfor har vi kopiert inn oversikta over den digitale bibliotekbruken i ulike alders- og samfunnsgrupper. Men stort meir får vi ikkje vite i denne undersøkinga. Det står heller ikkje noko …

read more »
oktober 12, 2021

«Får ikke gitt lyd fra seg»

Dette er tittelen på hovudsaka på kultursidene i Klassekampen laurdag 10. oktober. Og det handlar om lydbøkene i folkebiblioteka: «Oslo-biblioteket Deichman har knapt norske forfattere å tilby på lydbok. – Vi har ikke penger til å dekke etterspørselen, sier biblioteksjef Knut Skansen.» I dag, tysdag 12. oktober, er saka på topp igjen: «Biblioteksjefene i Kristiansand, Stavanger og Tromsø har ikke råd til å kjøpe inn nok digitale lydbøker.» Her har dei også fått Forleggerforeningen i tale.

Då er de informerte der ute. Meir har ikkje bloggaren tid til denne veka, då han er i innspurten med ei bok som må kome før julerushet. Som ikkje blir lydbok og som ikkje handlar om bibliotek, men om målføre og nynorsk og ymse anna kultur i Østfold, fylket som ikkje ville døy.

september 28, 2021

Digitalt innhald = privatisering av biblioteka innanfrå

Det er dette som skjer, skriv Sveriges författarförbund i Biblioteksbladet og viser til «appar som används för utlåning av e-böcker ägs av privata företag som inte har något demokratiskt uppdrag. … Är det bibliotekens uppdrag att förmedla eller ska det överlåtas på strömningstjänster? Digitala ljudböcker kräver också sin plats i en samlad biblioteks- och litteraturpolitisk diskussion». Og: «I apparna råder också tystnad, konstaterar författarförbundet som befarar att den professionella vägledningen av bibliotekarier går förlorad. I apparna ”jämställs… facklitteraturens standardverk med lättviktigt strunt” och varje låntagare är ensam. Vad händer då med bibliotekarieyrket?»

Her i landet er det kanskje litt annleis? Appane til bibliotekbrukarar er i alle fall delvis bibliotekstyrte. Men kva forlaga opnar for, er ein annan ting.

Dei svenske forfattarane reagerer også på korleis betaling per utlån av digitale e- og lydbøker «stel» frå bibliotekbudsjetta, slik at det blir mindre til p-bøker og dei andre tenestene.

I Noreg bør vi merke oss dette. Vi er enno ikkje på langt nær så digitale som i Sverige og Danmark. Sjå illustrasjonen, eit utsnitt frå ein tabell Digi-folka presenterte under seminaret i Stavanger i førre veke. Her i landet bruker vi samanlikna med dei berre omlag halvparten per innbyggjar til digitalt innhald.

PS: Nettstaden BOK365.no hadde same dag eit oppslag med vekt på følgjene for dei «tradisjonelle» delane av bibliotekbudsjetta, noko Norsk Bibliotekforening tok opp på Facebook.

september 27, 2021

Lydbøker over alt. Nesten

Lydbøker i den nye Coop-appen. Klikk og kikk på detaljane

Det strøymar bokstaveleg talt på med lydbøker frå alle kantar. I tillegg til Storytel, Fabel, Nextory, Podimo og Audible osv., fekk vi i dag eit tilbod frå Coop: – Tusenvis av ebøker og lydbøker! Til forveksling lik dei nemnde. Du kan «velge å abonnere på tusenvis av … ebøker og lydbøker fra alle norske forlag». Sjå illustrasjonen.

Norske folkebibliotek er det noko anna med, noko vi har skrive mykje negativt om. Før vi fekk augo opp for Digin.

På bibliotekseminaret i Stavanger i veka som gjekk presenterte dei seg. Svært viktig. Sjå videoen, særleg frå 2.05.

Meir om andre delar av seminaret seinare.

august 31, 2021

Lydbokmarknadsløyer

Endå ein lydbokapp skal etablere seg her i landet (vi fekk med oss to andre i mai månad). Ifølgje reklamenettstaden Kampanje handlar det no om danske Podimo: «Med Podimo samles podkast og lydbøker på ett og samme sted, og i tillegg har vi eksklusive avtaler med enkelte podkaster».

Denne nye kanalen satsar stort på kjendisar ifølgje same kjelde: «Kjente profiler som Tone Damli, Solveig Kloppen, Iselin Guttormsen, Lilli Bendriss og Jan Thomas er i stallen til Podimo».

Underteikna lydbok- og podkaststorforbrukar vil vel forsøke han i ein prøveperiode, men nokon overgang frå den noverande, ser vi ikkje for oss.

Ingen av lydbokhandlane på den norske marknaden klarer å utvide tilbodet noko særleg ut over krim, seriebøker og bestseljarar. Dei små tilboda av faglitteratur handlar mest om biografiar av kjende herrar (Eli Hagen og Gerd Liv Valla er unntaka. Døme: Storytel).

Ikkje eitt vondt ord om Are Kalvø, men illustrasjonen ovanfor er frå Storytel og viser eit tips om «Lignende bøker» etter at vi hadde høyrt ferdig Terje Tvedt si verdshistorie og Odd Karsten Tveit si bok «Midtøsten på 200 sider» …

Når det gjeld tilbodet gjennom den ikkje ukjende Bibliotek-kanalen, er det vel lite nytt å melde, etter det vi skreiv i juli.

juli 3, 2021

Gjennombrot for lydbøkene?

Utan e-innhald er biblioteket ein tapar på 2020-talet. CC-BY Ill:: Gan Khoon Lay 

I kulturdelen av Klassekampen i dag er igjen strøyming av lydbøker eit hovudtema. No handlar det om endå eit internordisk forlagsoppkjøp og dermed ei femte strøymeteneste for lydbøker her i landet. Men også om at debutantane ikkje slepp til i lydbokformatet. Leiaren av Forfattarforeningen, Heidi Marie  Kriznik, «mener at strømmetjenestene har ført til en enda større grad av konsentrasjon rundt bestselgere enn det som har vært tilfelle i bokhandel.

– Aldri har så mange kunnet lytte til så mange titler, men aldri har så mange lyttet til så få. Sånn strømmetjenestene er innrettet, trekkes litteraturen i en annen retning enn det som er målet for litteraturpolitikken. Det går mot mer enfold og ikke mer mangfold».

Folkebiblioteka har tradisjon på å formidle det nye og det «smale» i tillegg til bestseljarane, men forlaga set prisen for biblioteklytting så høgt at biblioteka ikkje får råd til å marknadsføre verken det eine eller det andre i dette formatet.

I september i fjor varsla Nasjonalbiblioteket at gjennombrotet i forhandlingane med forlaga var like om hjørnet. Her på bloggen har vi etterlyst resultatet av dette fleire gongar. No kom det faktisk noko om lydbøker på NB si heimeside, men dette kan vel umuleg vere heile gjennombrotet: «at utlån av lydbøker defineres som at når en bok har blitt lyttet til av en låner minst 10 % av total spilletid»?? 

Dette er sjølvsagt ein framgang frå tidlegare, då berre det å opne ei lydbok genererte 1 stk. utlån og full betaling til forlaget! No blir ho kanskje ikkje fullt så mykje …

read more »
juni 15, 2021

E- og lydboka: Bokbransjen avslører seg

Lydbøker i eit norsk bibliotek i 2019. Ikkje stor skilnad i dag

>> Sjå også viktig kommentar nedanfor

Den kommersielle delen av bokbransjen har til no meint svært lite offentleg om tilgangen for biblioteka til e-bøker og særleg lydbøker. Heller ikkje har nokon forsøkt å presse dei, til dømes ikkje det som er igjen av norsk kulturpresse. Nasjonalbibliotekar Sira Myhre skal ha hatt samtalar med bransjen, men har etter 3/4 år ingenting nytt å melde (sjå lovnaden hans i september). Men i USA no, nærmare bestemt i staten New York, er forleggjarane og forfattarane tvungne fram i lyset. Og det synet er ikkje vakkert, sett med bibliotek- og lånar- og ein god del andre auge.

For ein månad sidan skreiv vi om eit lovforslag i staten Maryland som skulle gje biblioteka vesentleg betre tilgang til desse bøkene. Når forhandlingar ikkje fører fram prøver dei den juridiske vegen. No er, ifølgje Publishers Weekly, eit tilsvarande lovforslag lagt fram i New York. Først då kjem bokbransjen og lobbyistane deira med klar tale, og då med …

read more »
juni 3, 2021

«Slik får du dagens åtteåringer hekta på bøker»

Foto: vagawi, Flickr (CC BY 2.0)

Overskrifta her er frå ingressen til ei sak i Aftenposten 26. mai. Tittelen i nettutgåva er: «Forfattere går nye veier: En ny trend har fått disse jentene til å elske bøker». Avisa har snakka med ein jentegjeng i Asker der alle er «oppslukt av den siste trenden: Å strømme hørespill».

Vi får ein gjennomgang av den norske lydbokdebatten dei siste vekene før Aftenposten intervjuar forfattar Arne Svingen som meiner at «Hver strømmetjeneste må få seg en nisje, … Netflix og HBO kan ha en del serier og filmer som er produsert av andre, men de har også egenproduksjoner som de profilerer. På samme måte må lydbokaktørene satse på forskjellige typer historier og vise at det er noe du ikke får andre steder». Svingen har gitt ut fire sesongar med høyrespel for barn, «Rappa». «Forfatteren har tilpasset arbeidet til lydformatet og ikke omvendt». Høyrespela hans finst no på Storytel.

Fleire seier seg enige i dette. Og høyrespel kan også bli noko for vaksne: «Jo Nesbø har også kastet seg på lydbølgen. En krimnovelle er blitt dramatisert til hørespillet Sjalusimannen, som kan høres hos Fabel, VG og Aftenposten. Flere teatre, blant annet Brageteateret og Det Norske Teatret, har prøvd seg på hørespill».

Men i dagens norske lydboksituasjon betyr dette at viktige delar av rekrutteringa av unge lesarar vil skje utan at biblioteket får bidra.

Om ikkje lovforslaget i Rhode Island går gjennom og skaper smitteeffekt til andre statar og land.

mai 21, 2021

Lydbokfest – for nokre

Lyttinga til bøker her i landet har ifølgje Bok365 auka med 32 prosent sidan i fjor på denne tida. Og sjølv om forlagsinntektene i dette segmentet «berre» har auka med 11 prosent, så går investeringslysta til himmels. Nyleg kom det to nye strøymetenester, Nextory (svensk opprinneleg) og Coop Story (Ebok.no + Coop). Og med avtalar som brått har fjerna Fabel sin «einerett» til Gyldendal og Aschehoug. For to veker sidan spekulerte Aftenposten i at også svenske Bookbeat kan dukke opp i Noreg.

Men dette blir som storm i eit vatnglass når vi i dag på blant anna KulturPlot kan lese om lydboksamarbeid mellom Spotify og Storytel: «Spotifys mål er å være en plattform for all lyd». Det er på dette nivået Amazon kjem med sin Audible, truleg også her i landet.

Mens til dømes Alta bibliotek er gått tomt for lydbøker alt i mai. Biblioteksjef Sonja-Kristin Granaas fortel til Altaposten om svikten i tilbodet samanlikna med i fjor. I 2020 « … fikk vi [konsortiet Troms og Finnmark, bloggarens merknad] 920.000 kroner ekstra fra Nasjonalbiblioteket til dette budsjettet. Disse midlene har vi ikke i år».

Det heiter at «politikk er det muleges kunst». Dette trudde kulturminister Skei Grande på for to år sidan, men tok visst feil. Så får vi sjå om det likevel er muleg i Rhode Island, USA, og kanskje i Maryland og New York, der eit lovforslag kan sikre biblioteka lydbøker og e-bøker på linje med p-bøker.

mai 16, 2021

Lydbokhåp i Sverige (?) og Rhode Island

Oppdatert 16.5. kl 23.45

Media har verkeleg fått auga opp for klikkepotensialet til e-lydboka. Jørn Lier Horst versus Gyldendal er blitt ein typisk juridisk avisføljetong, og dei to nye «strøymarane» som fekk forlaga til å lee litt på seg i skyttargravene har ført til nokre ganske omfattande, men ikkje avklarande oppslag.

Som i Aftenposten 7. mai. Forskar Terje Colbjørnsen trur «ikke det lar seg gjøre å samle alle lydbøker i praksis. … Jeg tror ikke vi noen gang kommer dit heller». Mens Bok365-redaktør Vebjørn Rogne trur «det kan være mulig å skape en modell for lydbøker som er bærekraftig for både forfattere og forlag».

Men ingen nemner biblioteket. Det er over to år sidan dåverande kulturminister Skei Grande bad «Forleggerforeningen bli enig med Nasjonalbiblioteket om en snarlig utlånsordning for e-lydbøker». Men ikkje sidan Sira Myhre sin lovnad om gjennombrot 21. oktober i fjor har vi høyrt noko meir.

I svenske Biblioteksbladet skreiv fredag Karin Linder, generalsekretær i Svensk biblioteksförening, ein kronikk der ho forsøker å sjå dette temaet litt i fugleperspektiv. Ho slår først fast at «Den digitala tekniken rubbar det litterära eko-systemet», eit system som stammar frå 1974, og spør seg så om «inte hela systemet måste ses över. Är det verkligen bara ett problem för biblioteken när förutsättningarna att utföra uppdraget är fundamentalt förändrade? Även förläggare och författare på­verkas av hur vi som användare av olika tekniska lösningar för medier beter oss. Jag tror att det är mycket olyckligt att utifrån enbart delar av system lappa och laga och med tekniska förutsättningar fastna i ett spår. Vi behöver se över hur samverkan kan ske i det litterära systemet och hur olika verksamheter bäst stöttar varandra». Bra!

Det norske litterære systemet kan seiast å vere endå femten år eldre enn det svenske, og heller ikkje dét særleg fornya sidan då. Ironisk nok var folkebiblioteket heilt sentralt i eit forslag sett fram under eit legendarisk litterært toppmøte 12. februar 1959 på restaurant «Glohane» i Oslo. Forslaget skulle seinare, i form av innkjøpsordninga, bli starten på ei unik fornying av ein nasjons litteratursystem. Ironisk? Fordi vi for to år sidan fekk lese at biblioteka i dag er nærmast uinteressante i litteraturpolitikken. Men om svenskane no kan få til noko, så kanskje nokon kan bli inspirerte her også.

Men i den US-amerikanske delstaten Rhode Island må dei alt ha hatt ein systemgjennomgang, for der …

read more »
april 7, 2021

DK: 75 000 e- og lydbøker til unge elevar

Frå det Kgl. bibliotek i København

I ei pressemelding i dag på Ritzau kan vi lese at det danske kongelege nasjonalbiblioteket har inngått eit samarbeid med Saxo, «Danmarks største online boghandel og driver medlems- og streamingplatformen Saxo Premium», om å tilby «over 75.000 titler i e- og lydbogsformat til mere end 200.000 studerende på ungdomsuddannelserne».

Det ser ikkje ut til å vere primært lærebøker og pensum, men det vanlege tilbodet av e-bøker og e-lydbøker, som vel også i DK er mest skjønnlitteratur. Og mykje «krimi».

Interessant at staten her ikkje berre speler på lag med det private næringslivet, men at dei favoriserer eitt firma.

Til skilnad frå det norske Nasjonalbiblioteket som i fjor samarbeidde med organisasjonane til forlaga og forfattarane om eit ekstraordinært konronarelatert tilbod til bibliotek og studentar og forskarar.

Utan at vi har sett teikn til noko liknande under nedstenginga i år.

Translate »