Archive for ‘Deichman’

september 27, 2022

Arkitekten som angra. Eller kva er eit bibliotek i 2022?

Ein høgst uvanleg arkitektonisk sjølvkritikk var å lese denne veka i svenske Biblioteksbladet. Der vedgår dei velrenommerte arkitektane bak det berre eitt år gamle hovudbiblioteket i Örebro at dei «inte [är] entydigt förtjusta i slutresultatet». Og i overskrifta står det at arkitekten «sågar nya svenska bibliotek». «Att såga» tyder ifølgje Svensk Ordbok «att kritisera skonings­löst och från­känna allt värde». Arkitekten sitt eige pinlege poeng er: «Om vi fick göra ett bibliotek till, så skulle vi vilja göra en massa olika rum, som en labyrint, eller en slags basar».

Korleis er ei slik heilomvending muleg på dei fem åra frå teiknebordet til kort etter opninga? Seier det berre noko om at arkitektar ikkje tar bibliotek alvorleg, eller er heile tenkinga rundt folkebibliotek, og dermed -arkitekturen, blitt ein postmoderne tombola?

Vi kjenner verken arkitekten eller bibliotek- eller kommuneleiinga i Örebro, så dette blir rein spekulasjon, men kan dette vere endå eit døme på at viktige avgjerder blir tatt utan dialog med, eller også i strid med, dei bibliotekfaglege?

Deichman i Bjørvika kunne faktisk blitt Dømet med stor D på eit slikt uføre. Liv Sæteren, Oslos biblioteksjef fram til ho gjekk i pensjon i 2014, karakteriserte dialogen med byggherren, altså kommuneleiinga, som «å stå på hver sin side av en brusende elv og snakke til hverandre», grundig utbrodert i eit intervju eg gjorde med henne for Bibliotekforum i 2014.

Gratis lån av bøker i seg sjølv skaper ikkje trufaste bibliotekbrukarar på 2000-talet. Kjøpesentra innbyr gjerne til «ei god handleoppleving», og biblioteket må ha …

read more »
juni 18, 2022

Eitt prinsesseparty kvar månad

Ikkje bokstaveleg, men i kroner og øre. Dagbladet hadde i går ei «oppsummering» av prinsesseballballaden på Deichman Bjørvika i Oslo. Det går fram at biblioteket fekk 961 000 kroner for utleiga, praktisk talt den månadsinntekta dei må ha for at bystyret skal vere nøgd med innteninga, nemleg 12 millionar per år.

No seier kulturbyråd Omar Gamal (SV) at «Denne bursdagsfeiringen var helt spesiell og et engangstilfelle som ikke kommer til å gjenta seg», og frå å ha nærmast skrytt av ordninga tidlegare, seier han no at «Hvis det blir større økonomisk handlingsrom i framtida, er jeg ikke gift med utleiekravet». Men om eit år er det kommuneval også …

Deichmans kommunikasjonsdirektør held likevel bibliotekdøra på gløtt: «Arrangører bør ikke anta at Deichman heretter leier ut og stenger biblioteket selv om lommeboka er feit. Det må helt spesielle grunner til, som i dette tilfellet». 

Dagbladet skreiv på leiarplass om tonedøve festarrangørar og publiserte den skarpe fråsegna til dei tillitsvalde, mens VGs Astrid Meland kallar det «surmaget kritikk». I kulturavisene Morgenbladet og Klassekampen har det vore tyst. Dei er då heller ikkje klikkavhengige …

juni 13, 2022

«… hva annet kan man forvente av profittbula Deichman»

Det luksuriøse «Kringsjå» i 5. etasje er ofte avstengt sjølv om det ikkje er arrangement der.

Orda er henta frå ei twittermelding i dag som kommenterer den jublande pressemeldinga om at «Torsdag er Deichman Bjørvika stengt fordi regjeringen ønsket å feire tronarvingen, prinsesse Ingrid Alexandras myndighetsdag, i Oslos nye hovedbibliotek». 

>> Nytt 16.6.: Kontant reaksjon frå fagforeiningane i Dagbladet: «Rett og slett flaut. Deichman må bukke, nikke og neie for Oslo kommunes inntjeningskrav». Sjå også dansk TV2.

Det er sjølvsagt hyggjeleg for Oslo å ha eit nytt bibliotek som er så kult og innbydande at landets aller ypparste 18-åring ønskjer å ha party der. Men sjølv om biblioteksjefen forsikrar at «dette er et sjeldent unntak», har i dag dusinvis av pengesterke foretak, organisasjonar og ikkje minst alle norske eventbyrå ført opp Deichman Bjørvika på lista over potensielle locations for store og små occasions. Éin ting er at romma er delikate og praktiske, men i tillegg vil arrangørane skaffe seg uvurderleg kulturell kapital! Presset, og innteninga, vil bli stor!

At heile kåken var til utleige, visste vi ikkje før no. Tidlegare trudde vi det «berre» var «Kringsjå», med eit anna ord den store «utkraginga» på toppen. Sjå fotoet. Og enkeltrom. Og alle kontora som er utleigde på fast basis. Og kafeane osv.

april 6, 2022

Deichman, det nye universitetsbiblioteket i Oslo?

Nettstaden Vårt Oslo hadde i går eit debattinnlegg av to studentar: «- Som studenter må vi på kafé for å lese fordi Deichman Bjørvika er full. Byen trenger et bedre bibliotektilbud!» Dei vil ha «flere biblioteker med lengre åpningstider».

>> Dette blogginnlegget er litt omskrive 7.4.

Og det er ikkje urimeleg, til dømes samanlikna med den finske hovudstaden som, med sine 650 000 innbyggjarar, «har 37 bibliotek och två bokbussar». Mens Oslo, med 699 000 sjeler, har 19 bibliotek, og dei skrota vel den siste bokbussen for tjue år sidan eller meir.

Men så trur du kanskje at etter opninga av Nye Deichman har Oslo mykje større areal? Neida, for tre år sidan stod det ferdig eit nytt hovudbibliotek i Helsingfors på 17 000 kvadratmeter. Mens biblioteket i Bjørvika er på 8 340 (det kunne vore 13 900).

Men til dette med studentane på Nye Deichman: Vi har vore der to gongar sidan den siste opninga, og vi har sett nesten berre …

read more »
mars 15, 2022

Ukraina på Deichman: «Fjorten poeter på fjorten dager»

Under Kulturrådet sitt nettmøte no på morgonen fortalde Deichmansjef Knut Skansen blant anna om prosjektet med namnet ovanfor. Ifølgje biblioteket si heimeside er dette «en gjendiktningsdugnad til støtte for Ukraina, etter et initiativ fra lokalbibliotekene i Deichman. Hver dag klokka to i to uker legger vi ut en gjendiktning av en eller flere dikt av ukrainske poeter».

Og dette vil dei dele. Dei skriv:

«Tekstene som publiseres i Gjendiktningsdugnad for Ukraina er underlagt Creative Commons-lisens BY-NC 4.0. Det betyr blant annet at du kan kopiere, distribuere og spre verket i hvilket som helst medium eller format. Før du deler, les om vilkårene for deling her».

februar 12, 2022

Brannen og bemanninga

Bibliotekdilemma:
“To learn to read is to light a fire; every syllable that is spelled out is a spark.”
― Victor Hugo i «Dei elendige»

I dag kjem Klassekampen med ei viktig vinkling til bibliotekbrannen på Deichman i Oslo: Med tanke på tryggleiken til brukarar og tilsette meiner dei tilsette sine organisasjonar at det bør vere fleire tilsette på vakt til kvar tid. abc/nyheter følgjer opp med sitering. Klassekampen skriv at det var rundt 600 personar i biblioteket då dette skjedde, men berre «fire bibliotekansatte og tre vektere på jobb».

Jenny Dellegård frå Fagforbundet seier: «Selvsagt skulle vi gjerne sett at det var ansatte i hver etasje. Det er viktig å være til stede «på gulvet» og være tilgjengelige for de besøkende, … Økt bemanning vil også fungere forebyggende, uavhengig av hva som skjedde sist tirsdag. Hvis noen pønsker på noe tull, så lar de det kanskje være hvis de ser at det er en ansatt i nærheten».

Klassekampen har vore på telefon til hovudbiblioteka i Bergen og Trondheim, og der har dei omlag like mange eller fleire på jobb om kvelden, men i mykje mindre areal.

Rett nok er lokala godt dekka med overvakingskamera.

PS: Kva med dei hundrevis «meiropne» biblioteklokala, heilt utan tilsette til stades?

februar 11, 2022

Bibliotek i brann

Det første oppslaget i Dagbladet

Brannen og vatnskadane i det nye hovudbiblioteket i Oslo tysdag kveld var ikkje fullt så alvorlege som visse nettaviser ville ha det til. Det ideelle for dei er jo å kunne trappe opp dekninga gjennom fleire, stadig meir dramatiske oppslag, men Dagbladet fekk faktisk til ei nedtrapping gjennom tre oppslag på under seksten timar (jf. Atekst).

Dagen etter kunne Deichman opne dørene igjen, og på heimesida kunne dei nedskalere hendinga til eit «branntilløp». Og vatnet hadde gjort lite skade. Donald Duck-samlinga skal visst ha blitt mest råka.

Politiet opnar for at brannen var påsett, og dei har levert prøvar til analyse. Samtidig minner Nordre Aker Budstikke om brannen i ei papirkorg på ein WC på Realfagbiblioteket på universitetet på Blindern 26. januar. Så no ser politiet etter eventuell samanheng mellom desse.

Likevel blir dette for ingenting å rekne når vi torsdag kunne lese i Bistandsaktuelt om den «heilage» nedbrenninga av universitetsbiblioteket i Mosul under IS-kalifatet. 85% av bøkene klarte dei å øydeleggje. Men rekonstrueringa er i full gang!

PS 1: I haust blogga vi om by- og bibliotekbrannen i København i 1728, der mykje av kunnskapstilfanget til mellomalderens Noregshistorie kunne gått tapt.

PS 2: Hugs «Fahrenheit 451»! Og sjå sluttscena i filmen.

januar 3, 2022

The Washington Post: – Bruk krisepakka til bibliotek!

Martin Luther King-biblioteket i Washington DC var totalt nedslite då bloggaren var der i 2001. Men ikkje no meir! Sjå WAPO-saka. Utsnitt: diff (CC BY-SA 4.0)

Nyttårs-leiarartikkelen i USA-hovudstaden si viktigaste avis er ei sterk hylling av det moderne folkebiblioteket. Og med uhemma skryt og referansar til og illustrasjonar frå blant anna Deichman i Bjørvika i Oslo: «The golden age of public libraries dawns again».

Det er ikkje så mykje nytt å lese her for dei som har følgt med på møteplass-bølgja og nyare bibliotekbyggeskikk dei siste åra, men desse er trass alt minoritetar, både i USA og her. Det nye og positive er det offensive signalet til US-amerikanske kommunar frå ein av dei tyngste redaksjonane i landet: Dei foreslår at kommunane, for krisepakka frå Biden-regjeringa, «American Rescue Plan», satsar på ein jumpstart for dei lokale biblioteka.

I Noreg er regjeringa seriøst opptatt av kulturlivet etter koronaen, og vi har ingenting å utsetje på krisehjelpa til konsertarrangørar og andre kulturkommersielle som slit, men statsstøtta til biblioteksektoren er berre på det jamne. Kva om alle no deler denne lenka med @jonasgahrstore og @Trettebergstuen? (Vedumen er visst ikkje på twitter…)

desember 7, 2021

Skansen: Utleige som på Deichman, kan bli vanleg

«Misbrug ikke vor Tillid» heitte det på Deichman før i verda. Truleg i den gamle «Eventyrgården»?

Svenske Biblioteksbladet.se har tatt utleigesaka i Oslo på alvor og blant anna gått meir direkte på Deichmansjef Knut Skansen enn både Dagsavisen og Morgenbladet gjorde. Han bagatelliserer her utspela frå fagorganisasjonane og ender opp med å forsvare ordninga som noko alle bibliotek bør førebu seg på:

«Han tror att många är rädda för själva principen, att bibliotek måste klara sig med hjälp av privata intäkter, och att detta kan komma att bli aktuellt för fler bibliotek.

– Jag tycker inte andra bibliotekschefer ska vara rädda för detta, jag tycker att de ska se det som en möjlighet. Det är ett nytt sätt att tänka på i Norge, men jag tror att vi måste vänja oss vid det.

Jenny Dellegård på Fagforbundet håller inte med.

– Det är ett ideologiskt ställningstagande. Jag tänker att biblioteken traditionellt är en del av välfärdsstaten och ska finansieras av skattemedel. Nu börjar man hämta pengar från det privata, vi tycker inte det är okej på ett bibliotek».

desember 4, 2021

Det nye kombinasjonsbiblioteket …

For ei veke sidan delte vi oppslaget i Dagsavisen om utleigeverksemda som byrådet har pålagd Nye Deichman (nesten 1/4 av arealet er permanent utleigd, i tillegg til 2–3 private arrangement i veka). Sidan har ei mengd svenske aviser skrive om dette (det var vel ikkje nok at Frida Karlsson slog Johaug). Og no har Morgenbladet eit større oppslag. Ikkje så mykje nytt å lese, men kulturbyråd Omar Samy Gamal tar argumentasjonen for utleige til utenkjelege høgder, i alle fall til å vere SV-politikar:

«Det er ikke enten- eller her, men mulig å kombinere folkebibliotek med noe utleie. Når vi styrker Deichmans økonomi vil jeg heller at pengene går til nytt bibliotek på Mortensrud eller styrkning av tilbudet andre steder i byen, sier han. … De 12,5 millionene i inntektskrav utgjør en ni prosents lindring av 140 millioner kroner i budsjetterte utgifter for 2021.

– Er ikke dette lite penger å sette bibliotekets prinsipper på spill for?

– Jeg aksepterer ikke spørsmålet. Det er mange aktører man kan leie ut til, uten at det strider mot bibliotekets prinsipper. Å leie ut til valgstudio for TV 2, der publikum kommer tett på de politiske debattene, er et godt eksempel, sier Samy Gamal».

Det er grunn til å minne om at kravet om privat uleige først dukka opp langt uti byggjeprosessen, etter ein budsjettsprekk. Kvifor ikkje ganske enkelt seie deg lei for dette, Gamal? Og vurdere å tenkje om igjen så snart som muleg?

PS: MB intervjuar også ein tillitsvald som er uroa over at «flere hundre studenter må snu i døren fordi to etasjer er stengt av». Så kvifor ikkje i staden leige ut til universitet og høgskolar i Oslo?! For studentar set alt sterkt preg på lokala i Bjørvika. Dei er jo mykje trivelegare enn lesalane på Blindern, Bislet osv.

november 27, 2021

Nye Deichman til sals

18.10. var heile «utkraginga» utleigd til Revisorforeningen. Ikkje akkurat eit løft for biblioteket, Gamal?

Denne tittelen er kanskje litt væl tabloid, men sjå Dagsavisen i dag: «Nye Deichman i Bjørvika har vært en gedigen suksess siden åpningen for litt over ett år siden. Men suksessen har sin pris, i form av kommersiell virksomhet på noe som i utgangspunktet skal være nonprofit. Det mener ansatte og tillitsvalgte ved biblioteket er feil vei å gå».

>> Kl. 11.45: Saka er i fleire svenske aviser også.

Men byråd for idrett, kultur og frivillighet, Omar Samy Gamal (SV) svarer: «12 millioner kroner i året er et relativt lite inntjeningskrav i forhold til bibliotekets totale budsjett, og vi har ingen planer om å øke dette. Når for eksempel TV2 leier for å ha valgstudio åpent for publikum i Deichman, så er det med på løfte det totale tilbudet.»

september 3, 2021

Bråk blant bokhyllene?

Deichman før interiørarkitektane. Juni 2016.

Hovudsaka på Klassekampen sine kultursider i dag har denne overskrifta, men utan spørsmålsteiknet. Det handlar om Nye Deichman. Ut frå overskrifta har dei vel leigd ut møterom til desse anti-islamistane igjen? Neida, «bråket» er mellom arkitektane og interiørarkitektane: «Først halvannet år etter at arkitektene begynte å tegne nye Deichman bibliotek, kom interiørarkitektene på banen. Sånt blir det bråk av», seier ein representant for arkitekten («eksteriørarkitekten», blir vel det).

Vordande bibliotek-byggherrar kan merke seg at «Prosjektledelsen ønsker ofte ikke at interiørarkitekter og arkitekter snakker sammen og får nye ideer, i et forsøk på å begrense antall diskusjoner». Og «det er ikke sikkert det er økonomisk lurt».

Dramaet i Bjørvika var likevel ikkje så katastrofalt. Om interiørarkitektane kom inn tidlegare «hadde [det] korta ned prosessen og kanskje også gitt et bedre resultat … Nå har de kompromisset – det gikk bedre enn de fryktet. – Vi er veldig fornøyde med interiørarkitektene og resultatet». Seier ein samarbeidande arkitekt (type «eksteriør-»).

Og vordande bibliotek-byggherrar er det mange og stadig fleire av! På sida vår om «Nye bibliotekbygg» fører vi opp nye heile tida. Sist ut er Halden og Lier (OBS: Klar overvekt på Søraustlandet! Er det slik det er blitt? Trass i åtvaringane i boka til Jo Straube).

Men ingen melder om arkitektonisk eller teknisk tilpassing til noverande og komande pandemiar? Det siste frå dette forskingsfeltet er ifølgje bibliotek-korona-prosjektet REALM i går at i lokale med dårleg ventilasjon og utan 1-meteren vil skjermar, handsprit og munnbind ikkje hindre smitteutbrot blant personalet.

august 19, 2021

The World’s Best!

Lykkelege Kalle

I all hast: Under den (virtuelle) internasjonale bibliotekkonferansen WLIC (også kalla IFLA-konferansen) har dei i dag kåra Deichman i Bjørvika til verdsmeister av året: «New public library world champion named».

Juryen nemner Carl Deichman, og at han ville vore «thrilled to see that his bequest became the foundation for the world’s best new public library in 2021». Dei ventar altså inga fråsegn frå han, men han var ganske godt nøgd alt i 1970.

Gratulere!

juli 10, 2021

Bibblotek på Sjankasjauen!

Bloggarens oldefar smidde rekkverket rundt bassenget på Haugen. Klikk og kikk.

Etter at Deichman flytta frå Hammersborg har det ikkje vore bibliotektilbod i bydelen St. Hanshaugen i Oslo. Nyleg kom et eit utandørs «sommerbibliotek» på sjølve haugen, altså i parken. Men på Khrono.no kan vi lese om planar kommunen har for å kjøpe seg inn i dei fråflytta bygga til Veterinærhøgskolen på Adamstua:

«Nå vurderer Oslos byråd å kjøpe store deler av Veterinærhøyskolens tomt. Tomtearealet er på over 50 mål, noe som tilsvarer sju fotballbaner. Det skal gi kommunen plass til skole, flerbrukshall, bibliotek og bydelspark».

Tommærn opp!, ville Oslolos1 sagt.

februar 11, 2021

Då alle røyka i biblioteket

I 1970 blei det laga ein bibliotekfilm, ein Deichmanfilm, på over ti minutt og i fargar. Og faktisk av ein filmskapar «som var med på å forme 1970-årenes film i Norge», nemleg Arnljot Berg, ifølgje Wikipedia.

Tittelen, «For Lærde og Lærdoms elskere», er eit sitat frå 1780-talet av grunnleggjaren, kanselliråd Carl Deichman, og det er mykje stiv spankulering her i pudra parykk. Men sitjande i dei same trappane møter vi samtidas, altså 70-talets, frigjorte ungdomar i avslappa samtale.

Og sjølvsagt røykande. Slik også i biblioteksjefsmøterommet, med dåverande sjef, Hans Fløgstad, i hovudrolla. Ein ubetaleleg scene i dag, …

read more »
Translate »