Archive for ‘Lesing’

januar 15, 2020

Doktorgrad om lesevanar

fullsizeoutput_160aI Klassekampen onsdag 15. januar (på nett berre for tingarar) var bodskapen som på ingressbiletet her til høgre. Saka er omsett frå danske «Information», og journalist Rasmus Bo Sørensen startar med sine eigne lesevanar og meiner «alt var betre før»:

«Den gangen var det færre distraksjoner, og konsentrasjonen var dypere. Man kunne sitte i skjæret fra et blafrende stearinlys og lese mens verden passet seg selv. Forestiller jeg meg. Men det er feil, sier bokhistoriker Tina Lupton, som nettopp har forsvart avhandlingen «Reading and the Making of Time in the Eighteenth Century» ved Københavns Universitet.»

Dei som verken tingar på KK eller «Information» kan lese presentasjonen av doktorgraden på heimesida til Københavns universitet. Sjølvsagt er det også lenke til heile avhandlinga.

januar 14, 2020

Stille lesesirklar

Bloggarkollega Peter Alsbjer har i dag fanga opp eit sympatisk US-fenomen som har spreidd seg: Stille lesesirklar. Til skilnad frå typiske lesesirklar og -klubbar finst det ikkje press her for å bli ferdig med ei felles bok til ein frist eller å bidra med høgttravande analysar. Du vel den boka du vil, du sit saman med dei andre i sirkelen og les eitt kapittel, for så etter ein time å presentere kva du har lese. Om du vil. Altså låge ambisjonar, men likevel, eller nettopp derfor, populært, for etter starten i San Francisco i 2012 er det no 180 klubbar i 20 land.

PS: Erkebiskop Ambrosius av Milano (340 – 397) skal ha vore den første som las stille.

januar 11, 2020

E-bok- og lydbokløysing gjennom ny statleg lesepolitikk?

 

Skjermbilde 2020-01-13 06.56.09

Betre vilkår for lesing? Bruce Naigles’ «Kristian leser», avduka av Anne Cath. Vestly ved Moss bibliotek i 2005

Vi blogga i går om eit oppslag i Klassekampen 10. januar (ikkje på ope nett) om eit notat frå desember frå bokbransjen til statsrådane for kultur, høyere utdanning og kunnskap med krav om ein ny lesepolitikk.

Det siste av dei fem punkta i notatet er behovet for «Et bedre grunnlag for politikkutforming». Dette må bety meir forsking, og Klassekampen intervjua her Steffen Sørum, leiar av Barnebokinstituttets forfatterutdanning:

«– Men hva skal forskes på? At papirboka dør, og om man skal bruke millioner av kroner på å forhindre det? Eller skal man akseptere at lesing går over til andre plattformer og undersøke hvordan litteraturen kan henge med?»

 

Svaret på Sørum sitt dilemma kan sjølvsagt ikkje vere eit anten eller. Dette betyr at heile Litteratur-Noreg, medrekna Norsk Bibliotekforening, som det i går ettermiddag gjekk fram at også sto bak notatet, no vil jobbe saman for ein lesepolitikk med gode løysingar også for bibliotekutlån av e-bøker og elektroniske lydbøker. Noko blant anna lesarane av denne bloggen veit at ikkje er på plass, for å seie det mildt.

Dei fem punkta i notatet er:

  • Handlingsplan for lesing.
  • Statusheving av norsk.
  • Videreføring og styrking av eksisterende lesetiltak.
  • Styrking av skolebibliotekene.
  • Et bedre grunnlag for politikkutforming.

PS: Etter at det viste seg at NBF er med på notatet, noko Klassekampen ikkje gav inntrykk av, har vi no sletta bloggposten av i går, der vi etterlyste akkurat dette med inkludering av biblioteksektoren.

januar 9, 2020

BI-rapporten: MYKJE interessant også om bibliotekbruk og «Bokhylla.no»

>> Oppfølging 10.1.: Bokbransjen vil ha ny lesepolitikk, men kva med biblioteka?

I Klassekampen i dag er hovudsaka på kultursidene at «Forlagene hevder nordmenn leser 13,6 bøker i året. En ny undersøkelse kommer fram til tallet 8,5.» Og forsidehenvisninga har vi som ingressbilete her, med tittelen «Knuser bokorm-myten!»

Det handlar om «Bokforbruk, bibliotek og lesing i digitale tider«, rapport nummer 4 frå BI sitt forskingsprogram «Digitisation and Diversity» (som vi har skrive om i tre tidlegare bloggpostar.)

Den dramatiske skilnaden i boklesing per nordmann kjem av at forlaga sine undersøkingar ikkje tar omsyn til utdanningsnivå. Dette meiner Anne-Britt Gran, leiar av programmet. Ho seier til avisa: «Begge undersøkelsene er vektet på kjønn, alder og geografi. Vi har i tillegg vektet på utdannelse, siden kulturforbruk i så stor grad korrelerer med lengden på folks utdannelse.»

Men verken Klassekampen eller dei som (i løpet av torsdagen) har sitert avisa eller publisert NBT-meldinga som byggjer på henne, nemner noko som helst av det svært interessante i rapporten om både bruken av «Bokhylla.no» og generell bibliotekbruk. Blant anna om lån i ulike former og på ulikt leseutstyr (framleis klår førsteplass til papirboka) og om ventetider på dei ulike boktypene (få klagar på nokon av dei).

Interessant er det også kva bibliotekbrukarane trur om bibliotekframtida:

read more »

januar 6, 2020

Kampen mot bestseljarane (nytt om gammalt frå Fredrikstad)

3D72CF0D-05A7-4C96-AB8C-8787DB094B13Folkebibliotek har få gode grunnar til å etterlikne bokbransjens besteseljarlister, slik som til dømes Deichman til gangs gjer her (no skal det seiast at Deichman gjer mykje anna veldig bra med litteraturformidling).

Å auke og dermed skape endå meir fokus på utlånsstatistikk er ein typisk dårleg grunn. For det finst måtar å pense folk over på både nytt og gammalt som er viktig lesing. Éin metode er «Kikkhullet», som blant anna Bergen Offentlege har på sentral plass, der ein til dømes kan velje «tilfeldige, ledige faglitterære titler for voksne».

Aktuelt no er at Fredrikstad bibliotek har lansert ein lesekampanje og bokutstilling som oppfordrer til lesing av bøker frå eitt tiår per månad, rekna frå og med 2010-talet og attende gjennom heile 1900-talet;

read more »

desember 16, 2019

Papirtidsskrift «ikke en ny idé»

Fram til 2014 blei papirutgåva av fagbladet «Journalisten» sendt alle medlemmar av Norsk Journalistlag (NJ) to gongar i månaden. Så blei det berre digitalt. Men no skal eit magasin på papir kome i postkassa fire gongar i året. I tillegg til Journalisten.no. Redaktøren seier, ikkje overraskande, at: «Papir har en del egenskaper som det digitale ikke har, og sannsynligvis aldri kommer til å få. Ikke minst gjelder dette leseropplevelsen.»

oktober 21, 2019

Ein vinn-vinn-vinn-situasjon

Skjermbilde 2019-10-21 11.28.42

Ein ikkje fullt så heldig togtur. Klikk og kikk

I Nederland har dei også årlege nasjonale bokdagar, og ifølgje britiske Independent var årets stunt at du fekk reise gratis på toget denne dagen om du kunne vise konduktøren den gratis bokdag-boka du får i gåve om du kjøper ei bok i bokhandel eller får deg lånekort på eit bibliotek.

Endå ein vinst blir det, for miljøet, om det fører til at fleire tar toget.

september 22, 2019

– De kunne like gjerne byttet ut boka med et spaopphold

Skjermbilde 2019-09-22 14.49.00Dette seier kulturredaktør i Vårt Land, Arne Borge, til Klassekampen i går, 21.9.19. Det handlar om kampanjen «Hele Norge leser», eit av dei største tiltaka i Bokåret 2019.

Borge si innvending er at «Kampanjeinformasjonen vitner om bokbransjens svake selvtillit. Det ser ikke ut til at de tror på bøker. Når de skal forklare hvorfor folk bør lese, viser de til en liste med fordeler som stressreduksjon, konkurransefortrinn og økte sosiale ferdigheter. … Problemet er at de snakker næringslivets språk. De klarer ikke få fram hva som er unikt med lesing. De kunne like gjerne byttet ut boka med et spaopphold på The Well.» Han meiner også at «Estetikken på kampanjemateriellet er … ganske jalla.»

Andre er også kritiske, mens kampanjeleiinga forsvarer vinklinga med at …

read more »

september 17, 2019

Lettlest for barn er ikkje kva det var

Skjermbilde 2019-09-17 11.27.31Klassekampen held fram med serien om Lesing i Bokåret, der vi i går fekk høyre korleis barn og unge har mista evna og lysta til å lese lengre tekstar. I dag er avisa på skolebiblioteket på Hauketo skole i Oslo og snakkar med ein lærar som gjerne vil lære ungane vanleg lesing igjen, og med Marte Blikstad-Balas, professor ved Institutt for lærerutdanning og skoleforskning på Universitetet i Oslo, som «ser at det er korte tekster og utdrag som får mest plass i skolehverdagen.»

Og ho set skulda på den nye læreplanen som «sier at tekstene som leses, skal overordnes konteksten. I norskfaget er mange store verk blitt lest kjapt som utdrag for å representere en bestemt litterær periode. Det kan gi mange utdrag og lite dybdelesing.»

Også forfattar og ex-biblioteksjef på Nesodden, Jon Ewo, blir intervjua om lettlestbøkene hans om «Otto Monster» som no blir korta ned for å kunne vere lettleste anno 2019:

read more »

september 16, 2019

– Om vad som sker när hjärnan aldrig får en paus

Apropos det vi akkurat skreiv om at barn ikkje lenger kan konsentrere seg om å lese vanlege bøker. Overskrifta er frå ein ingress på nettstaden Ny Teknik i dag. Det kan vi snart lese om i ei bok, om vi orkar, eller sjå på teater, om vi drar til Stockholm.