Archive for ‘Open Access’

mars 19, 2019

Kva skjer: Plan S, Open Access osv.

Skjermbilde 2018-12-20 19.01.40Då vi hadde ei veke ferie skjedde det saker og ting på denne fronten. Vi nemner i fleng:

  • 15. mars: Unit inngår avtale med Wiley om ope publisering. Dette er ifølgje ei pressemelding frå Unit ein ««publiser og les-avtale». Løsningen er fremforhandlet i samarbeid mellom Unit, NTNU og SINTEF på vegne av de deltagende norske forskningsinstitusjonene. I totalkostnader er Wiley den nest største avtalen Unit forhandler på vegne av norske forskningsinstitusjoner. 35 norske institusjoner deltar i denne avtalen.»
  • 13. mars: Den US-amerikanske bibliotekforeininga ALA har ein Intellectual Freedom Blog der dei oppsummerte kva som vil «falle i det fri» i 2019. Noko av det spesielle med USA er at vernetida, som normalt er 70 år, er 95 år for verk som blei publiserte mellom 1924 og 1978.
  • 12. mars: Unit og norske forskingsistitusjonar fornyar ikkje avtalen med Elsevier. Unit skriv i ei pressemelding: «Til tross for gode diskusjoner underveis er tilbudet fra Elsevier fremdeles så langt fra å tilfredsstille prinsippene over, at det er umulig å akseptere det. Det blir dermed ikke inngått noen avtale for 2019, men dialogen fortsetter.» Sjå også reportasjar vi gjorde for tidsskriftet Bibliotekaren for ein månad sidan. Sjå også: Hva får man tilgang til av Elseviers artikler etter et tilgangsbrudd?
mars 14, 2019

Open Access – men kan det gjerast endå betre?

Skjermbilde 2019-03-15 16.32.24

Sivilt ulydig publisist. Kjelde: Albeet Jolly, Wikimedia.

Bibliotek er blitt godt stoff i media. Straks ein bloggar forsøker å ta seg ferie ei vekes tid så strøymar det på med viktige saker. Debatten om sosiale eller asosiale Oslo-bibliotek får vi la liggje, men Units og dermed norske bibliotek sitt brot med Elsevier kjem vi nok attende til. Det same med den ferske svenske bibliotekstrategien.

Og så er det jo enkelt å lenke til dagens kronikk i Klassekampen, forfatta av forskar Thomas Røraas og førsteamanuensis Reidun L.S. Kjome  frå Universitetet i Bergen. Det handlar om Open Access, men her minner dei om «gamle» og nye tiltak og idear som går lenger enn dei «tradisjonelle». Sånt som Alexandra Elbakyan sin «piratdatabase» Sci-Hub.

Denne skreiv også med-bloggar Mikael Böök om her for snart tre år sidan. I tillegg til at han har skrive ei heil bok om frigjeringa som trengst av kunnskapen: «Biblioteksaktivisten­­ — om makt och bibliotek i informationssamhället», som ein kan laste ned gratis eller kjøpe den nye papirutgåva frå Adlibris.

Er du ikkje tingar av Klassekampen eller har langt til eit bibliotek, kan du også lese dagens kronikk på Rødt Askøy si heimeside, der dei to er aktive.

mars 14, 2019

Biblioteket som utgivare: ett paradigmskifte?

böök wsf

Mikael Böök – bibliotekaktivist og aktiv i WSF

Medbloggar Mikael Böök tok nyleg turen frå Finland til Irland, til IFLA-konferansen om biblioteket som utgjevar, som fann stad i Dublin 28. februar til 1. mars. Her er rapporten hans:

I den irländska huvudstaden avslutades nyligen ett möte, sammankallat av den internationella bibliotekarieorganisationen IFLAs splitternya intressegrupp om biblioteket som utgivare, på engelska Library Publishing. För de lokala arrangemangen stod bibliotekarierna vid Dublins handelshögskola. (Se referenser)

Nytt 22.3.: Bööks tekst finst no også i Biblioteksbladet, organ for Svensk Biblioteksförening.

Mötesdeltagarna, ca 50 ledande universitetsbibliotekarier och akademiska förlagstjänstemän från Nordamerika och Västeuropa, föreföll eniga om att det pågår ett paradigmskifte. Hur detta ska beskrivas och vad det betyder är fortfarande oklart, men kan ändå preliminärt sammanfattas såhär:

read more »

mars 1, 2019

Siste: Elsevier tapte endå ein god kunde

University of California annonserer no at dei har sagt opp avtalen med tidsskrift-haien Elsevier. Trass i fleire månader med forhandlingar, Noko hovudforhandlar for dei norske biblioteka, Nina Karlstrøm, trudde på då vi intervjua henne for tidsskriftet Bibliotekaren i februar.

Dette er altså samtidig ein del-siger for dei som slåst for Plan S.

februar 5, 2019

To steg nærmare Plan S

Skjermbilde 2019-02-05 18.18.07

Sci-Fi-kalkunen frå 1958 heitte opprinneleg Plan 9 …

I Stortinget i dag køyrde Venstre-representant Guri Melby interpellasjon om Plan S mot Iselin Nybø, statsråd for forsking og høgare utdanning, også ho frå Venstre. Det blei det jo ingen stor krangel av. Erling Bergan i Bibliotekaren var tidlegare ute enn alle, langt føre til og med Khrono, forskingsorgana og andre, med eit fyldig referat om det viktige som skjedde.

Nytt 9.1.: Det offisielle referatet fra Stortingsmøtet er lagt ut (ennå ikke korrekturlest)

For det første at det ikkje er stor usemje på Stortinget om å gå vidare med Plan S og for det andre statsrådens «lekkasje» frå forhandlingane som pågår i desse dagar mellom UNIT og dei internasjonale, profittsugne tidsskrift-gigantane. Nybø fortalde at UNIT «om kort tid [forventer] å signere avtale med ett av de store forlagene.» Dette blir eit verkeleg gjennombrot for ope tilgang på forskingsartiklar.

Siste talar var Elisabeth Fanghol frå AP. Det høyrdest først ut som at Forskerforbundets lobbyistar hadde fått AP med på omkamp og full konsekvensutgreiing, men saka kom i mål slik blant anna departementet, UNIT, Forskingsrådet og tusenvis av bibliotekarar ønskjer i inn- og utland.

februar 5, 2019

Folkebiblioteket sine domenetap

Skjermbilde 2019-02-05 16.02.08

Musikkstrøyming på snø, ved Slottsparken i Oslo

Her om dagen fekk vi vår første oppleving av det ambisiøse prosjektet «Digitization and Diversity» gjennom rapporten om iPad eller papirbøker. I dag strøymer det på (sic!) frå same kjelde ein rapport om Digitaliseringens innvirkning på norsk musikkbransje.

Ordet «bibliotek» førekjem ikkje på dei 162 sidene. Kanskje ikkje overraskande, for det er no åtte år sidan innkjøpsordninga for norsk musikk på CD brått tok kvelden, og etter dét avslutta dei fleste (?) biblioteka heile musikktilbodet (mykje eige innkjøp var det aldri, berre i nokre større bibliotek). Men det heng sjølvsagt saman med Spotify, YouTube og liknande trådlause tilbud.

Men dette er berre eitt av bibliotekas domenetap på eit par ti-år:

read more »

januar 15, 2019

Ein ny mytterist mot Elsevier

Dei tilsette i det leiande Elsevier-tidsskriftet Journal of Informetrics har ifølgje Inside Higher Education kollektivt hoppa av og etablert eit Open Access-tidsskrift på det same fagfeltet.

Det har skjedd før, i 2015, då dei tilsette i Lingua skapte overskrifter ved å seie opp og starte tidsskriftet Glossa.

desember 20, 2018

Plan S i The Scientist

Skjermbilde 2018-12-20 19.01.40På europeiske høyere læresteder, fagbibliotek og kunnskapsmiljøer er Plan S blitt et mantra på kort tid, jf blant annet Almuth Gastinger som videresendte fra norainfo-lista 23. november. Og i dag er dette på «førstesida» hos det ledende kanadiske vitenskapsmagasinet The Scientist. Her sier ei gruppe nye tilstrømmende deltakere i denne «bevegelsen» at målet er «to end the reign of subscription-based journals.»

Norge er med, jf blant annet Norges Forskningsråds tilslutning.

 

oktober 3, 2018

Oss bussjåfører imellom

Open Access-debatten Jimi Thaule tvitrer om pågår ikke minst i nettavisa Khrono (bra bla!). Khrono har det siste året tagga rundt tretti artikler med Open Access. Kjente navn som Frantsvåg og Egeland er gjengangere blant intervjuobjekta. På bloggen her har vi også noen.

PS: A bussjåfør is something to be!

juni 23, 2018

Når kunnskap blir Big Bizniss

Lars Wenaas ved Cristin tvittra i går om en artikkel i tidsskriftet Fontene Forskning av Ronny Kjelsberg ved NTNU og kaller den «Meget solid gjennomgang av mye rundt Open Access og forskningspublisering.»

Vi siterer: «Fra å ha vært idealistiske foretak hvor formålet var å formidle forskning, dominerer i dag kommersielle konglomerater hvis formål er å tjene penger. I tillegg har både finansieringssystemer, konkurranse mellom institusjoner på ulike internasjonale rangeringer, samt konkurranse mellom ansatte om stillinger i akademia gjort vitenskapelige publikasjoner stadig viktigere og dermed skapt et betydelig publiseringspress.»