Archive for ‘FAMGA / GAFAM’

september 22, 2021

Bør biblioteka kutte ut Facebook?

Mark Zuckerberg 1984 Berlin Graffiti av Victorgrigas (CC BY-SA 3.0)

Journalisten, fagbla» til journalistar og frilansarar som underteikna, skriv i dag om kvifor Datatilsynet vel å ikkje vere på Facebook og at «Teknologirådet, som gir råd til Stortinget og regjeringen om ny teknologi, mener Datatilsynets vurdering vil føre til at flere offentlige aktører kommer til å legge ned sine Facebook-sider». Det siste siterer dei frå NRK.

« – Vi tror at de som hadde ønsket å besøke Datatilsynets side på Facebook, ville hatt en forventning om at vi visste hva som ble lagret dersom de for eksempel klikket liker på vår side, eller hva slags opplysninger som ble registrert bare ved å besøke siden vår. Og det kan vi rett og slett ikke svare på», seier Thon i Datatilsynet.

Kor viktig er FB for folkebiblioteka? Ganske viktig, vil vi tru, etter kor mykje stoff vi finn på bibliotek-Facebooksider til denne bloggen.

Biblioteka og IT-leverandørane deira er tydelege på at personvernet er viktig for dei, trass i avsløringar av feilsteg eller også likesæle. Men denne FB-saka må dei ansvarlege på bibliotekfeltet sjå på. Mange bibliotekbrukarar gir nok frå seg meir sensitive personopplysningar på Facebook enn i utlånsregistera. Og på FB er det ikkje rutinar for sletting heller.

Denne bloggen har også ei FB-side, der vi deler blogginnhaldet. Til no har vi ikkje problematisert dette. Personleg er vi jo på førehand så kompromiterte at vi føler vi har lite å tape, men med tanke på folk som følgjer, deler og kommenterer, bør vi ta eit generaloppgjer på dette. På FB har vi 58 følgjarar, av totalen på 919, dei fleste direkte til bloggen.

august 25, 2021

Nei til fri flyt av data

Foss i Moss i fri flyt

Nei, vi har ikkje blitt motstandarar av Open Access. Det handlar i staden om internasjonal big business med data, der Google, Amazon, Apple osv. er blant dei mest aggressive. På Attac.no i dag, og i Klassekampen, kan vi lese: «Et nytt Storting må demokratisere digitaliseringen», forfatta av Hege Skarrud, leiar i Attac, og Roy Pedersen, leiar i Nei til EU. 

Slik avsluttar dei: «Senterpartiet, Rødt, Arbeiderpartiet, MDG og SV har alle tatt til ordet for i sine partiprogram å sikre mer demokratisk og offentlig forvaltning av data. Da er det tydelig at vi trenger regler på digital handel. Altså handel med data. Men disse reglene kan ikke bestemmes av teknologigiganter og deres støttespillere. EU-forordningen følger gigantselskapenes ønsker, ikke fellesskapets. Samtidig må vi være på vakt mot det samme i pågående forhandlinger om digital handel i Verdens handelsorganisasjon (WTO) og i EFTA-avtaler. En ny regjering og deres støttespillere må snu de pågående forhandlingene og avvise fri flyt av data-forordningen. Da undergraver de verken sin vedtatte politikk eller demokratisk kontroll».

Slikt som dette angår også bibliotekfolket, noko NOLUG slo fast i mai, då dei arrangerte eit Zoom-møte med Hilde Wisløff Nagell, forfattaren av boka «Digital revolusjon: hvordan ta makten og friheten tilbake». Ei bok vi også omtalte her på bloggen.

PS: Sjå også eit dagsferskt innspel frå dronningriket: «8 centrale perspektiver fra unge om tech».

juli 19, 2021

Men revolusjonen må nok vente

For ein månad sidan hadde NOLUG eit Zoom-møte med Hilde Wisløff Nagell, forfattaren av boka «Digital revolusjon: hvordan ta makten og friheten tilbake». Ein boktittel i overkant optimistisk ved første augekast, men som i alle fall kan få oss til å tenkje mindre defaitistisk om framtida. 

Forfattaren er statsvitar og har ifølgje noverande arbeidsgjevar, Tankesmien Agenda,  «jobbet mye med politisk filosofi». Noko ein kan forstå under lesinga. Ho forsøker heile tida å sjå på teknologiutviklinga i lys av politiske reaksjonar på henne, både dei eksisterande, men ufullkomne og dels resultatlause, men også ulike meir potente forslag til tiltak og kontroll. 

For ikkje å seie revolusjon. Ho startar med ei kortfatta skildring av det som ulike miljø på 1990-talet oppfatta som ein revolusjon, då internettet og WWW opna for paradigmisk mykje friare kommunikasjon, publisering og dermed demokratisering. Dette trudde vi, mange av oss. Før plattformselskap som Amazon, Google, Facebook osv. overtok. 

Ho er ikkje den første som samanliknar situasjonen på 2020-talet med føydalsamfunnet: 

read more »
juni 7, 2021

Facebookforvising – ikkje berre enkelt

Bøker på nb.no som heller ikkje bibliotek kan formidle via Facebook

Facebook har no stengt ute ein kjend konspirasjonsteoretikar og oppviglar i to år. Det kan sjå ut som ei klok og rettferdig handling, men i Klassekampen 3. juni skriv Bjørn Vassnes meir utfyllande om «Det digitale tankepolitiet». Og han meiner ikkje statlege etatar. Han innleiar slik:

«Hva som er sannhet, falske nyheter eller konspirasjoner, kan endre seg raskt. Det viste seg nylig da Facebook endret sine sensurregler. Inntil nå hadde nemlig alle antydninger om at covid-19-viruset kunne være menneskeskapt blitt ansett som konspirasjonsteori, og Facebooks algoritmer var programmerte til å fjerne slike antydninger fra nettet så snart de dukket opp. Men så plutselig var slike hypoteser ikke lenger forbudte. Grunnen: President Biden hadde beordret nye undersøkelser i saken». Sjå til dømes på NRK.

Meir synst vi ikkje vi kan sitere, men anten du har eller ikkje har passord til avisa, finn henne fram og les dette.

Også bloggaren har i dag fått sitt første nei frå Facebook til å spreie ein bloggpost – publisert i september i fjor. Så anten har dei lagt inn i algoritmane sine ein tre hundre år gamal svensk botanikar eller dei har gjort det umuleg å uttrykke noko kontroversielt i tekst sjølv om du forvanskar det så godt du kan utan å gjere det heilt umuleg for lesarane å forstå noko.

Så blir det spennande å sjå om denne bloggposten passerer nålauget.

PS 1: Gode Mark Zuckerberg, underteikna har ingen trong til å bruke det ikkje (?) nemnde ordet i andre typar samanheng enn denne.

PS 2: Dette ordet er faktisk noko folk flest her i landet meinte var ganske greit å seie for berre fjorten år sidan.

april 14, 2021

Håller makten över biblioteket på att övergå till Big Tech?

Balans: Den berömda «Hövågen på Moss» visade ofta fel. I Nico Widerbergs skulptur av vågen förefaller en större vågarm vara lättare än en mindre.

En fundering kring debatten mellan Mosfjell och Egeland

Av Mikael Böök

Bibliotekens ändamål är många fastän ofta sinsemellan motstridiga. Men det är uppenbarligen just därför som biblioteket är oundgängligt: olika människor och grupper behöver bibliotek av så många olika skäl, idag och antagligen ännu mer i framtiden … Därför har Lars Egeland säkert rätt i att bibliotek er framtidas institusjoner, som rubriken på hans inlägg på Liberaleren.no lyder medan Bent Johan Mosfjell, redaktören för den ifrågavarande webbplatsen, uppenbarligen tar miste när han menar att Biblioteker er ikke lenger nødvendig.

Mosfjell utgår ifrån föreställningen att biblioteken, varmed han avser folkbibliotek, framför allt behövs för att låta människorna låna böcker så att de slipper köpa dem. Han ser med andra ord biblioteken som ett slags allmosa, som regeringen inte längre behöver ge åt folket därför att folket numera har råd att köpa den litteratur som kan behövas till hemmens bokhyllor eller läsplattor. Egeland parerar utan svårighet denna uppfattning genom att peka på biblioteken som en kunskapsinstitition, lika nödvändig för gemene man och demokratin som för specialister på olika kunskapsområden; vidare påminner han Mosfjell om, att biblioteksinstitutionen bör uppfattas som en helhet, vari förutom folkbiblioteken även univetsitets- och nationalbiblioteken ingår.

Jag undrar ändå om inte Egeland gör det väl lätt för sig i sin kritik. 

Vad ligger bakom dessa återkommande angrepp på biblioteken och särskilt då på deras låneverksamhet och gratisprincip? …

read more »
januar 24, 2021

Tid for personvernrevurdering?

Kjelde: NRK beta

Bloggarens kommunikasjon med bibliotek skjer stort sett med sms og e-post, men ein les og høyrer om bibliotek som bruker Messenger til varsling og anna. Vi er jo alt er på Facebook, lissom. Men no skriv NRK Beta at «Millioner av mennesker bytter meldingstjeneste. Dette trenger du å vite». Vi får blant anna stadfesta at FB sin Messenger er verstingen når det gjeld å spreie persondataen din til nettannonsørar og verdiskapande innovatørar av ulike slag. Heller ikkje protesterer dei altfor ivrig når slike data finn vegen til NSA- og FBI-liknande instansar, har vi høyrt.

Apropos (1) sistnemnde, så har vi tidlegare skrive utførleg om fire bibliotekarar sitt forsvar av lånarane sine persondata mot FBI, ulike regjeringar og The Patriot Act etter 9/11:

read more »
november 18, 2020

12.11.: Bibliotek i Nairobi «tar saka»

Etter Mikael Böök sin engelskspråklege versjon av innlegget om IFLA og Gates-stiftinga er vi blitt tipsa om eit bibliotek i Nairobi, Kenya, som fredag kl. 18 norsk tid skal ha ein Zoom-debatt om matpolitikk og genmodifisering (GMO), og der Bill & Melinda Gates Foundation vil vere i skotlinja.

I presentasjonen heiter det: «Some Scientists and multinational corporations like Bayer and Bill and Melinda Gates Foundation have claimed that GMO is the answer to the crisis of starvation in Africa. This has been contested by activists and peasant farmers who claim that GMOs have
no proven record of reducing hunger, undermine farmers sovereignty to own seeds, control the production process and produce quality food and worse still, have carcinogenic effects that have exacerbated cancer infections and death in Africa».

Biblioteket heiter The Ukombozi Library (ukombozi = frigjering) og er ikkje eit vanleg offentleg bibliotek. Det kallar seg Kenya’s First Socialist Library og har tilknyting til Rosa Luxemburg Stiftung. Utan å vite for mykje om rettstilstandane i Kenya per i dag, vil vi tru dette er ganske barske bibliotekarar.

november 15, 2020

IFLA och Gates stiftelse: glada sängkamrater? – 1

Utsnitt: Adbar/Wikipedia. (CC BY-SA 3.0)

Av Mikael Böök

Som jag tidigare berättat här i bloggen anslöt jag mig i somras som personmedlem i IFLA. Därför hade jag möjlighet att följa med Generalförsamlingens möte via webben. IFLAs Generalförsamling möttes i den Haag 5 november. Mötet ägde rum i tecknet av den pågående COVID-19-krisen. Hur många som var på plats fick jag inte reda på — bara ett fåtal skulle jag tro. Desto fler deltog över internet. För att omröstningarna skulle gå smidigt tilläts «proxy voting» (röstning genom ombud). Punkterna på agendan hade bantats ner till minimum, huvudsaken var att följa åtsmötesrutinen och få de ordinarie ärendena undanstökade samt sköta utdelningen av några årliga hedersbetygelser. 

Som novis i detta sammanhang var det särskilt en sak som jag fäste mig vid och som jag nu ska ägna några rader, nämligen verksamhetsbidragen från Bill and Melinda Gates Foundation. 

Av skattmästarens rapport framgick, att IFLAs utgifter år 2019 var €1,654,982 jämfört med €1,892,860 år 2018. Skillnaden € 237,878 beror, sades det, främst på att Stichting IFLA Global Libraries täckte kostnaderna för International Advocacy Programme (IAP) år 2019 med €245,139. Hos mig väckte detta frågan: vad är då Stichting IFLA Global Libraries för något?

IFLAs webbplats får vi veta att …

read more »
september 12, 2020

«Krakiliteter» (det er laurdag)

I Klassekampens Bokmagasinet i dag intervjuar dei litteraturmeldar Jon Rognlien om «omgangstonen på Facebook», som han har skrive om. På Facebook. Han seier innlegget hans berre er eit «banalt uttrykk for frustrasjon over noe av dynamikken i diskusjonene på Facebook, der det blir håpløst å følge «trådene» på en meningsfull måte. Det skyldes krakiliteter, krenkeskrekk og faneflukt. Folk ivrer etter å slå i bordet, men stikker av fra oppryddingsarbeidet» (våre uthevingar, og som vi etter dette kjem til å hugse når FB er tema. Noko det ofte har vore, under samle-stikkordet FAMGA – Facebook, Apple, Microsoft, Google og Amazon).

august 21, 2020

Slutt på Facebook

Slik fekk vi i ettermiddag vite at nokon er blitt fornærma og rapportert ting frå bloggen som vi har delt på bloggens Facebookside. Dei som anten ikkje blir krenkte, eller som toler det, kan i staden tinge nyheitsbrevet vårt, på linje med p.t. 828 andre. Sjå her nede til høgre >>

august 15, 2020

Will European public libraries be set back tens of years from 2021?

Skjermbilde 2020-08-13 kl. 16.47.45

Libraries lost domain to commercial streaming. Is IKEA next, if they only turn spines out?

>> August 16: Shared by British site PublicLibrariesNews under International News

This April members of the European library organization EBLIDA were invited to take part in a survey on the conditions of libraries during the Corona. Now they have prepared a – premilinary – report: «A European library agenda for the post-Covid 19 age» (pdf), where they not only summarize the survey, but invite to debate around five fields where the corona has changed the conditions for library operations:

  • Exponential social distancing: a well-connected two-meter library;
  • Technologies are mutating and shaping libraries in new ways;
  • Uncharted economic territory: review the library budget composition;
  • Library governance at central and local levels;
  • Do not forget the climate change opportunity and threat.

Much of the content of the first two points will be well known by members of the library communities since March but in the new report we think item 3 is most important, especially because it has not been much on the agenda yet. This is the wording of the executive summary on this point, plus some other quotes (the emphasis are ours):

read more »

august 13, 2020

Stor kreativitet i tre månader, men kva så?

Skjermbilde 2020-08-13 kl. 16.47.45

Ikkje domenetap til IKEA, får vi håpe (bokryggane innover!)

Google Scholar-søket «»public library» AND (corona OR covid)» gir i dag 7 500 treff. Dette skal stort sett vere seriøse artiklar og rapportar. I tillegg kjem alt som er skrive på ulike sosiale media. Temaet har sjølvsagt engasjert sterkt og vil og skal gjere det i lang tid framover.

Det aller meste handlar om praktiske spørsmål og om kreativitet og ofte spontan innovasjon. Vi kom til dømes over ein diger artikkel på Wikipedia med tittelen «Impact of the COVID-19 pandemic on the arts and cultural heritage», også med eit avsnitt om bibliotek. Og NAPLE har gjort ein rapport om gjenopninga: «Public Libraries in Europe and COVID-19: Re-opening Strategies Findings from NAPLE Members May-July 2020» (NAPLE er organisasjonen for nasjonale folkebibliotekadministrasjonar; typisk NB her i landet).

Men utan studiar av post-korona-kapitalismen og nytenking omkring strategi vil 2021 bli ei stor negativ overrasking for bibliotekfeltet, i alle fall folkebiblioteka. Sånn sett må noko av det viktigaste vere det den europeiske bibliotekorganisasjonen EBLIDA driv med (og som vel medlemsorganisasjonane følgjer opp?; dei er fire i Noreg, alle i Oslo). Korleis unngå store domenetap til private konsern som Google, Amazon og Netflix (men også IKEA? Sjå fotoet)? Og korleis finansiere bibliotekdrift framover?

Har biblioteka nokon gong tidlegare vore i ein slik situasjon? Neppe. Under tilbakeslaga under depresjonen på 1920-talet og fleire tilsvarande på 1800-talet var standarden så låg at fallet ikkje blei så stort. No er det mykje å tape.

 

august 6, 2020

Google: Frå kunnskap til BIG business

Skjermbilde 2020-08-06 19.37.40Vi har alle opplevd det, at vi må leite stadig lengre ned i Google sine trefflister for å finne noko som ikkje er reklame eller oppslag i dei aller mest populære media (til dømes om du søkjer på eit stadnamn i Sverige er sjansen stor for at du først kjem til IKEA). I ein artikkel på nettstaden Bloomberg 13. juli er dei også uroa over at den auka kommersialiseringa gjer det vanskelegare for andre enn dei verkeleg store å marknadsføre produkt og tenester. Ifølgje interne kjelder skal det ha vore usemje om denne linja, der dei plasserer fire og ikkje lenger «berre» tre annonsar på topp.

Der det er muleg. Til og med eit så spesielt søk som «kortreiste topper» (frå tittelen på ei viss toppturbok som bloggaren er medskuldig til) får skarp konkurranse av «skulderløse» og «puff ermede» toppar. Truleg svært lite kortreiste.

Ifølgje Bloomberg-journalisten var det alt i 2004 at Google-leiinga ignorerte eit spørsmål frå den US-amerikanske anti-trust-komiteen om …

read more »

mars 28, 2020

Sosiale media underlagde krise-kontroll

«Opne Instagram i desse dagar, og du kan bli bombardert med oppfordringar om at «Hald deg heime». På YouTube får du kanskje ei lenke til ein regjeringsnettstad om Koronaviruset. Eller gå til Twitter og søk på uttrykket «å halde avstand er ikkje effektivt». Det kan finnast der, men sannsynlegvis ikkje lenge – fordi Twitter har forbode setninga som skadeleg».

>> Sjå fleire innlegg om Korona og biblioteka.

Dette er innleiinga i ei sak på NBC News onsdag denne veka. Ikkje slik å forstå at vi meiner at meteren til nestemann er feil, men det er prinsippet det handlar om. Vi berre omset vidare, før vi tar laurdagskvelden:

read more »

februar 19, 2020

Googles grenselause omsorg

Nrk.no skreiv her om dagen at «Google vurderer å betale mediehus for nyheiter». « – Vi ønsker å hjelpe folk til å finne kvalitetsjournalistikk. Det er viktig for eit informert demokrati og bidreg til ein berekraftig nyheitsindustri, seier visepresident for nyheiter i Google, Richard Gingras til Financial Times».

For fem år sidan skreiv vi om Facebooks Instant Articles (sjå avsnittet «Information deficits and imperfections») som vel er/var noko av det same, men etter det vi i dag kan sjå, utan overveldande suksess. Men no prøver Google seg, kanskje fordi Facebook ikkje er heilt i toppform.

Men det finst sjølvsagt ein hake ved dette – eller aldri ein gratis lunsj, som det heiter: «- Det er mange redaksjonar som kjempar om merksemda. Det er difor sannsynleg at slike lisensavtalar blir for nokre få av dei største utgjevarane, seier ein direktør for eit journalistikkstuium ved universitetet i Oxford.

Denne bloggaren skal likevel prøve tenesta framover, for å sjå om også folk med sære interesser har noko å hente.

Translate »