I byen Thunder Bay (110 000 innb.) ved vestkysten av Dei store sjøane markerer folkebiblioteket seg som ein nøkkelinstitusjon når det gjeld integrering og i kampen mot rasisme. I ein større reportasje i riksavisa The Globe and Mail handlar det særleg om verknadene av kvite fordomar mot grupper av urfolk, også i den lokale politistyrken, men også her har biblioteket bidratt positivt. Eit av våpna er poesikveldar!

Dette er ikkje minst resultat at eit medvite arbeid av biblioteksjefen, briten John Pateman, ein bibliotekar vi har følgt i fleire år.

Botkyrka er ein forstadkommune og ein del av Stor-Stockholm og utgjer mykje av det fleirkulturelle ved den svenske hovudstaden (dei har ikkje, som i Oslo, noko fleirkulturelt Tøyen eller Grønland i eller nær sentrum). Ifølgje nettstaden Botkyrka Direkt tar biblioteka i kommunen konsekvensen av mangfaldet og stiller no opp faglitteraturen på dei elleve viktigaste språka – saman. Altså ikkje etter forfattarnamn og ikkje i språklege avdelingar. Arabiske bøker står først, for det kjem jo først i alfabetet. Svenskspråklege bøker kjem langt uti, med berre tyrkisk etter seg.

– Så det blir som på Netflix, spør journalisten?

– Ja lite så. Vi har sänkt trösklarna och verkar läsfrämjande så att man blir intresserad på ett helt annat sätt. Det gamla systemet har inte varit så lätt för folk att förstå. Nu ska besökarna själva hitta det de efterfrågar eller inte visste att de vill ha.

Debatten går heit på svenske Biblist, med påstandar om nett-trolling bl.a.. Men vi får sjå korleis det fungerer. Så gale som i Borges’ sin bibliotekvisjon kan det vel ikkje gå (men sjå illustrasjonen og videoen over).

Michel Steen-Hansen siterte i går fra ei bokmelding: «Der kan næppe skrives nogen mere rørende apologi for de danske folkebiblioteker end Ahmed Akkaris nye bog, Mod til at tvivle». Det handler om islamisten som havna på et bibliotek på Grønland, ja, sjølve Grønland, og møtte Jostein Gaarders roman «Sofies verden».

Ikke sånn å forstå at «Akkaris omvendelse til oplysning, demokrati og ytringsfrihed uden videre kan generaliseres; vi kan næppe fragte samtlige unge jihadister fra ghettoerne til udsteder på Grønland og forvente lignende omvendelseshistorier. Men historien viser alligevel, hvor værdifuldt det er, at et moderne demokrati besidder ikke bare et begreb om dannelse, men også at denne dannelse inkarneres i institutioner som netop skole- og folkebiblioteker».

Så: «Det er ikke sikkert, at dannelsens institutioner er det første, der skal disruptes». Som det så smukt hedder der nede. I dronningriket jobber de med sin omstridte «ghettoplan», men der de ovenikøbet ha’r glemt biblioteket.

PS: Hva med Sofies verden i Groruddalen?

Ballade hadde 2.2. en sak om at det norske kulturlivet vil, men får ikke inkludering helt til. I hvert fall ikke på institusjonstoppene. Og ikke i mainstream musikkliv, for eksempel. Daglig leder Hilde Maisey i TrAP sier blant annet:

«– Noen deler av kulturlivet har barrierer rundt seg. Ser du på hvem som bruker hva, blir det tydelig hvem som opplever at kulturlivet er til for dem. Kulturbruken blant folk med minoritetsbakgrunn er for eksempel høyere enn majoriteten på bibliotek, og lavere på andre kulturtilbud.» (vår utheving)

Da er det framgang å spore i forhold til 1950-tallet i Eatonton, Georgia, US.