Slik er det i alle fall i Auckland på New Zealand for tida. Når bibliotektilsette ikkje kan gjere nytte for seg i stengde bibliotek, blir dei heller med på ringing til eldre i byen som mange er utan internett og dermed ekstra isolerte, for: «Social interaction and helping people are key reasons they love their jobs …».
Forfatter: Anders Ericson
Biblioteksektoren må no utgreie digital beredskap på eiga hand
Kommunal- og moderniserings- departementet kom 3. april med ei pressemelding om at «Det er høy aktivitet og god fremdrift i arbeidet med å lage sammenhengende digitale tjenester i offentlig sektor. Det viser handlingsplanen for digitaliserings- strategien som nå er klar».
Handlingsplanen byggjer på strategien «Én digital offentlig sektor» frå juni 2019. Her gir søk i teksten seks treff på «bibliotek». Men alle står i såkalla «boksar», altså er det å rekne som litt småinteressant tilleggsinformasjon. Og det handlar berre om samlingar, nærmare bestemt om Nasjonalbiblioteket og bruken deira av kunstig intelligens i samanheng med samlingane. Pluss litt om Språkbanken, som ligg på NB. Ikkje uinteressant dette, men digitale bibliotektenester er faktisk meir enn samlingar, noko denne krisa har synt oss.
Og talentløysa tar ikkje slutt med dét: Les mer «Biblioteksektoren må no utgreie digital beredskap på eiga hand»
Bibliotekkrisa på svensk
Den svenske Facebookgruppa «Bibliotek i coronakris» er interessant for norske bibliotek når dei skal opne igjen. Fleire svenske bibliotek har lang røynsle med å halde ope under Koronaen og prøve å ikkje spreie smitta.
2507 medlemmar per 14. april. Krev medlemskap, men det er ikkje noko problem for norskingar. Underteikna er rett nok 1/8 svensk.
Snart opning av biblioteka?
Om ikkje opninga av barnehagar og «småskolen» osv. fører til ny oppblomstring av Koronaen, kan det bli snakk om å opne biblioteklokala igjen i løpet av mai eller noko. Men det bør ikkje skje utan ei spesifikk rettleiing for korleis bibliotek skal te seg.
Sjå også «Sju forslag for den nære framtida».
Førebels har vel ingen land opna biblioteka sine igjen, så vi må sjå på kva dei gjorde før dei stengde. Og der dei enno ikkje har stengt, med andre ord Sverige. Og truleg i Antarktis, til dømes på den australske forskingsbasen.
Her fann vi ei tilråding til Korona-opne bibliotek i Iowa, USA, datert 13. mars: Les mer «Snart opning av biblioteka?»
No April Fool’s Joke
On April 1, 2020, the Norwegian Library Association (NLA) announced that the undersigned is awarded the Association’s bi-annual prize for this blog and as a journalist and editor for the NLA for almost ten years. The award ceremony was to take place during the bi-annual Library Conference in Haugesund on March 19, but as everyone knows… I got it virtually, though.
Virtuell lesesirkel!
Den svenske avisa Aftonbladet oppmodar til lesing av Albert Camus’ roman «Pesten» frå 1947 og innbyr til «samtal mellan Aftonbladets litteraturkritiker Carl-Michael Edenborg och kulturchef Karin Pettersson. Via en chatt med dem är alla välkomna att dela med sig av de tankar och infall boken ger upphov till».
Sånt kan vel bibliotek også få til.
Når det gjeld «Pesten»: Har akkurat lytta til boka på Storytel, på svensk. Må vedgå at ho var endå meir engasjerande no enn då eg las henne for snart femti år sidan. Men kva med ei bok som «Kvinne ved tidens rand» av Marge Piercy? Som handlar om forsøka på oppbygging av berekraftige og demokratiske lokalsamfunn etter ein global katastrofe. Heller inga ny bok, men …
Virtuell skranke
Tidsskriftet Knowledge Quest frå den US-amerikanske skolebibliotek- foreininga har ei sak med tittelen: Ten Ways to Change Our Physical Spaces into Virtual Libraries. Her finn vi blant anna dette forslaget: «Build a virtual desk. Completely update your school library landing page to include visual links to the most important things students and staff might need to access during this time. Consider including a new “Ask the Librarian” button that links directly to an Open Google Meet».
Når informasjonen er «trygg og god»
>> Sjå fleire innlegg om Korona og biblioteka.
Aldri har folk tileigna seg så mykje informasjon om eit emne som no. Koronakrisa dominerer alle kanalar og medieformer. Ved første augekast ser det ikkje ut til at kvaliteten er så galen heller. Det meste graviterer lojalt rundt regjeringa, med nokre avstikkarar til FHI, men norske aviser og medium har stort sett slutta å bruke konspirasjonsteoriar og falske nyheiter til klikkoptimering. Til dét er saka for alvorleg (unntaka er sånne som dette).
Så når informasjonsmengden er så lett tilgjengeleg og så homogen, så trengst vel ikkje lenger biblioteket med silinga si av kvalitet og aktualitet? Eller?
I går fann vi ein artikkel om flokkimmunitet som verka interessant, og på ein nettstad vi kjenner godt og som vel er så seriøs som nokon. Også i denne artikkelen vedgår sjølvsagt ekspertane at mykje er uvisst; søk i teksten på «tror» og «trolig» gjev seks treff. Men så spurde vi om artiklar som denne vil bli oppdaterte når det kjem ny kunnskap, … Les mer «Når informasjonen er «trygg og god»»
Kva med opning av biblioteka?
Vi er jo vane med at biblioteket blir utegløymt i offentlege utgreiingar osv., men no når helsa til både lånarar og tilsette står på spel, burde vi kunne krevje noko meir. For no er «opninga av samfunnet» blitt temaet i alle kanalar. Men når må og kan biblioteka førebu seg på å opne? (I USA meiner nokre det bør ta ekstra lang tid).
I Danmark står biblioteka i alle fall på ei liste over framtidige opningar. Men det har alltid vore eit heilt anna bibliotekland. Med dei svært mange små norske folkebiblioteka er opning på kommando på éin dato vanskeleg å tenkje seg, for om det i alt er t.d. tre tilsette og éin har symptom og éin er i karantene …
Og dei fleste biblioteka fekk vel ikkje tid før 12. mars til å sjå på skjerming, reingjering og andre tiltak mot smitte (her får vi spørje svenskane, der mange framleis held ope. Dei har ei eiga Facebookgruppe for sånt, men fann henne ikkje i farta).
Og kva med skole- og UH-bibliotek? I det nyaste dekretet frå Erna & co. heiter det at «Fagskoler, høyskoler og universiteter åpnes delvis fra mandag 27. april». Og vidare: «Åpningen gjelder kun for de som trenger tilgang til øvingslokaler, laboratorier og ferdighetsrom for å fullføre denne våren.» Men bibliotek treng dei ikkje?
God påske
Dessverre kan ikkje biblioteket i nye Øygarden gjere slikt i år, men reprise av eit to år gammalt foto frå dåverande Fjell bibliotek kan vel ikkje skade.
Stengde, men synlegare bibliotek
I dag står denne heilsides annonsa frå Nasjonalbiblioteket i Klassekampen, og sikkert fleire aviser. Dei digitale tenestene både frå NB og lokale bibliotek (sjå lista vår over kreativiteten som finn stad) får stor merksemd (søk i Atekst gjev 1562 treff i mars 2020, mot eit snitt på 1145 per månad i 2019), og etter at Koronaen har sloppe taket vil folk ha ein auka medvit om bibliotektilbodet.
Og gjennomslaget for det digitale tilbodet vil ha funne stad. Vel å merke om dei ekstraordinære «opningane» av kunnskapskjelder blir permanente, gjennom utvida statlege vederlag til forfattarar og forlag. Kampen om dei reduserte kommunale budsjettkronene vil nok bli verre.
Ekstra lenge til bibliotek bør opne igjen?
Tidsskriftet American Libraries, utgjeve av den US-amerikanske bibliotekforeininga, hadde 27. mars ein artikkel med den ganske misvisande tittelen «How to Sanitize Collections in a Pandemic».
For det einaste sikre dei kan seie at har ein verknad, og som ikkje øydelegg bøker og materiale, er å la dei kvile i fred i fjorten dagar.
Sjå også: Snart opning av biblioteka?
Og oppsummeringa er lite oppløftande (vår omsetting):
«Bibliotek kan utgjere ein risiko for spreiinga av sjukdommen, som utover dei direkte helsemessige konsekvensane kan redusere tilliten til biblioteka. Det betyr også at bibliotek bør planleggje å halde stengt til risikoen for offentlig infeksjon er eliminert».
Skråsikre Tegnell går på bibliotek
Til svenske Bibliotekbladet i dag seier den, i alle fall i Noreg, omdiskuterte stats- epidemiologen Anders Tegnell at «Så länge rekommendationerna följs finns ingen anledning till att folkbiblioteken inte kan ha öppet».
Journalisten spør: «Om en låntagare som är sjuk i covid-19 lämnar tillbaka en bok, kan smittan föras vidare till den som sedan hanterar boken?
Nej, svarar Anders Tegnell, så fungerar inte den nya coronasmittan.
– Det finns inget som talar för att smittan sprids på det sättet. Den sprids från person till person. Så böcker som du petar in i något inkast någonstans och ligger där en stund kommer definitivt inte att smitta någon».
Kva med biblioteksteinen?
Kommunane er i full gang med å førebu revidering og saldering av budsjettet. Korleis vil det gå med folkebiblioteka?
Eit tidleg signal vil kanskje kome frå Trondheim. Kommunal Rapport skriv i dag at kommuneleiinga «må snu alle steiner for om mulig å spare kostnader som kan benyttes til å saldere inntektsbortfall og kostnadsøkninger som staten ikke fullt ut kompenserer.»
I ei orientering fra finansrådmannen til formannskapet heiter det at «kommunen forventer å spare «ikke ubetydelige beløp» på en rekke tiltak som ble presentert for formannskapet torsdag».
Dansk Korona-kreativitet
Danmarks Biblioteksforening har gjort ein PDF med «Bibliotekernes online corona-aktiviteter». Blant dei mest kreative og originale, der vi tidlegare ikkje har noko liknande på lista Kreativitet mot Korona, kan vi nemne:
- Online rådgivning – Odense og andre steder Bibliotekerne i Odense har indført online rådgivning under nedlukningen for at imødekomme læseheste og studerende. Dette tilbud er oprettet i mange forskellige kommuner.
- Mød en forfatter online Livedebat med forfattere på Litteratursidens Facebook
- Livestreaming: Lær at kode flot grafik Herlev Bibliotek tilbyder kurser i at programmere, og i at tegne flotte mønstre.
Biblioteket tar saka #librarycase 