Forfatter: Anders Ericson

Kommunikasjon og kunnskap i Midt-Austen

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-11-20 22.07.23
Diagrammet i Klassekampen 20.11. viser den internasjonale auken i Nett-stengingar

I dag skriv Gizmodo om korleis styresmaktene i Iran har stengt Internett for folk flest i samband med opprøret der. På fjerde dagen er trafikken på nettet berre 5% av normalen, som truleg er det styresmaktene sjølv treng for å halde undertrykkinga gåande.

I oktober delte vi ei anna sak frå Gizmodo som vi kalte «Om Nettet tok kvelden». No skreiv mange i kommentarfeltet deira at total stenging ikkje er sannsynleg, fordi Nettet er slik konstruert at trafikken finn nye vegar. Men i land som Iran, Kina med fleire er det altså muleg å stenge. Iranske bibliotek er ikkje unntatte frå stenginga, kan vi konstatere.

Vi finn samtidig fram gårsdagens Klassekampen (19. november) og ein av mine favoritt-skribentar, Hussein Maxos, med spalta «Dagbok fra Damaskus». I går skreiv han om «Kunnskap eller mysterier», som går på korleis styresmakter, religiøse autoritetar og dessverre store delar av folk flest ser på kunnskap. Her ein smakebit: Les mer «Kommunikasjon og kunnskap i Midt-Austen» →

Østfold på bånn og på topp

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-11-19 12.30.07
Turboktilbodet hausten 2019. Meir er i vente i 2020.

Denne bloggen sine geografiske ståstader er to lokalsamfunn, begge omlag seksti kilometer frå hovudstadene i Noreg og Finland. Denne avstanden frå dei kulturelle og økonomiske tyngdepunkta i eit land kan vere stigmatiserande. I alle fall er østfoldingar takknemlege å mobbe, der NRK Østfold sjølv av ein eller annan grunn ligg i teten med ei stor nettsak for eit par veker sidan. Då gjorde det godt med eit tilsvar frå Sten Inge Jørgensen i Morgenbladet på nett: Østfold er trolig landets kuleste fylke.

Men dette er mest for å signalisere at tidenes mest spesielle norske, eller i alle fall østfoldske, toppturbok, som underteikna i nokre kanalar har skrytt av skulle bli årets julegåve, likevel ikkje kjem ut før på nyåret.

Fakta ved fleirtal

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-11-16 21.12.49
EU-parlamentet. Utsnitt. Foto: Diliff / Wikimedia Commons. (CC BY-SA 3.0)

«Hva blir det neste historiske spørsmålet politikere skal avgjøre ved avstemning?»

Spørsmålet blei stilt i Morgenbladet for eit par veker sidan av historieprofessor Terje Tvedt. Det handlar om Europaparlamentet sitt vedtak 19. september av ein resolusjon om «betydning av europeiske minner for Europas fremtid». Dei bestemte, ifølgje Tvedt, «med simpelt og overveldende flertall at Stalin og Hitler i fellesskap hadde skylden. Poenget her er ikke politikernes konklusjon i og for seg, eller at de brøt tvert med hva som har vært den absolutt dominerende tolkningen i fagmiljøene, eller at Russland blir fortørnet. Det urovekkende er at Europas fremste politiske forsamling oppfører seg som om det er et historikernes sannhetsministerium.»

Skal dette vere metoden i tida som kjem når vi skal utrydde falske fakta og nyheiter?

Morgenbladet sitt intervju med Terje Tvedt var i samband med at Nasjonalbiblioteket no køyrer ei foredragsrekke med med han «mot samtidens historieløshet» (bra, NB!).

Apropos Tvedt, så har han også meiningar om bibliotek. Punch-linja hans under bibliotekleiarkonferansen i 2007 var: «– Når «alle er enige» må biblioteka presentere det kontrære.» Tygg litt på den.

Bildebøker og kjensler

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

krigenI ein periode med mykje anna å gjere enn blogging, har serien «Hugs tidsskrifta» blitt skadelidande. Men skjerpings er på gang, og i dag har vi, via Idunn.no, fått det nyaste nummeret av Edda, «det ledende internasjonale tidsskriftet for litteraturforskning i Norden.» Med opne artiklar, blant anna «Bildebøker og emosjonelle leserreaksjoner» om Krigen av Gro Dahle og Kaia Dahle Nyhus og Det første barnet på månen av Bjørn Arild Ersland og Lars M. Aurtande, og «Når nasjonens likevekt rystes». En komparativ analyse av kanonlitteraturens rolle etter terrorangrep»,  som er en «komparativ analyse av «Til ungdommen» (1936) og Traité sur la tolérance (1763) sin plass og funksjon i den kollektive responsen etter terrorangrepene i Oslo og på Utøya 22. juli 2011 og i Paris i januar 2015.»

Med tankane på springmarsj

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-11-16 13.09.55
Bringsværd 80. Foto: Chris Nyborg/ Wikimedia Commons. (CC BY-SA 3.0)

Eit steinkast eller sju nord for Moss ligg landsbyen Hølen i Vestby kommune. I 2004 var bibliotekfilialen der truga med nedlegging. Då skreiv dagens 80-årsjubilant, hørningen og forfattaren Tor Åge Bringsværd, eit lesarinnlegg i Moss Avis. På ein nettstad underteikna hadde på den tida, fekk eg lov av forfattaren å gjenbruke det. Han har sikkert ikkje noko imot at eg gjenbruker det endå ein gong, her og no.

Filialen gjekk likevel ut av soga, men heldt på eit vis fram på trass og basert på lokal dugnad med frivillige amatørar. Dei fekk behalde bøkene og fekk bruke lokalet. Det blei ein fin, liten kafé kombinert med boksamlinga. Men eigentelege bibliotek blir ikkje slike særleg lenge, sjå berre døma på dette i Storbritannia og andre stader. Men her kjem Bringsværd sin tekst, og gratulere med dagen: Les mer «Med tankane på springmarsj» →

Når bibliotekutdanninga møter universitetet?

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Spørsmålsteiknet fortel at dette veit bloggaren lite om, men ein stad må kunnskapstileigninga starte. Kan hende i kommentarfeltet nedanfor?

No er altså den viktigaste bibliotekarutdanninga i landet blitt del av eit universitet. Kva kan det bety for utdanninga, faget og profesjonen (om vi kan kalle bibliotekfaget dét)?

Utgangspunktet er ein kronikk i Klassekampen 7. november av fysikar og universitetslektor Ronny Kjelsberg ved NTNU, som igjen bygger på eit foredrag han heldt på Nesna i oktober og som han no har publisert på heimesida si: To kulturer: Når profesjonsutdanningene møter Universitetet.

Bakgrunnen for seminaret på Nesna var sjølvsagt nedlegginga av høgskolen der og desimeringa av denne institusjonen. Der er det ikkje bibliotekutdanning (det var rett nok eit grunnfag i samlingsutvikling nokre år på 1990-talet, i samarbeid med NB Rana), men mykje av det han skriv bør ha generell interesse. Til dømes diskusjonen, eller påstanden hans, at profesjonsfaga kjem i fare når høgskolar blir slått saman med universitet. Kjelsberg skriv: «Vi hører i Trøndelag at lokale næringsforeninger og aktører savner Høgskolen i Sør-Trøndelag. NTNU er ikke lokalt til stede på samme måte som høgskolen var – hodet er et annet sted. Kanskje i skyene, der det drømmer om neste nobelpris?»

No kan ikkje leiinga og forskarane ved bibliotekutdanninga ved OsloMet drøyme om slike prisar, men nuiallafall (er i svensk modus, etter å ha vore hos bibliotekprofessor Joacim Hansson ved universitetet i Växjö og prata om bibliotekarrolla).

Frå Illuminati til tørrfesk

~ Anders Ericson ~ 2 kommentarer
Skjermbilde 2019-11-10 21.31.09
Sikringsbibliotek. Her frå Chetham-biblioteket i Manchester

Detaljane frå Dan Brown sin røvarroman «Engler og demoner» har gått i gløymeboka (sic!), men det var vel noko med eit besøk i Vatikanet sitt ekstremt hemmelege bibliotek som gjorde det muleg å redde Verda frå ein større eller mindre undergang.

Men vi hugser godt korleis Morgenbladets sjølvutnemnde «kvasi-forsker» Espen Grønlie hadde fått tilgang til biblioteket, «det som ikke bare for konspirasjonsteoretikere, men også for enkelte av oss mer moderate paranoikere, er det mest fascinerende stedet i verden». Og han skriv at «P.A. Munch, [var] i 1859 … en av de første ikke-katolikkene som fikk tilgang».

Då blir det ikkje fullt så oppsiktsvekkjande som NRK vil ha det til at ein italiensk fotograf og forfattar har fått sleppe inn («Du må være forsker, ambassadør eller en annen «viktig» person»). Men det ho var ute etter, og fekk sjå, var … Les mer «Frå Illuminati til tørrfesk» →

Ver varsam. Men uredd

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar
Skjermbilde 2019-11-08 17.16.31
Ironisk varsam-plakat på Zeitgeschichtliches Forum i Leipzig

Journalistane har ifølgje Journalisten.no fått utgreia og revidert den såkalla Ver varsam-plakaten sin. Dette er viktig å følgje med på i bibliotekmiljøet også, både fordi bibliotekarane skal vurdere kvaliteten på det dei formidlar og fordi biblioteka i dag sjølve er som redaksjonar å rekne, både som debattarrangørar og utgjevarar.

Ein eigen bibliotekplakat har det også vore snakk om.

Det tetnar til

~ Anders Ericson ~ 1 kommentar
Skjermbilde 2019-11-08 13.13.57
Ekorna ved Kongressbiblioteket er ikkje fake news. Dei har vore der i over hundre år.

Endå meir om – påståtte – fake news på ein fredag: The Guardian skriv om politikarane i Citrus county i Florida som nektar biblioteket å tinge New York Times. Ein av dei seier: «I don’t like ’em, it’s fake news and I’m voting no. They can take that money and do something else with it … I support Donald Trump.»

Og i Det kvite huset har dei samtidig nekta nasjonale statsetatar å tinge både NYT og Washington Post fordi dei har skrive ting som president Trump ikkje liker. Det må vel då også gjelde Kongressbiblioteket?

Nyleg fanga vi opp denne trenden i Sverige og Frankrike.

Faktisk.no nektar framleis å konkretisere

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Skjermbilde 2019-11-08 12.17.55Om Klassekampen og skribent Jesús Alcalá sin kritikk av Faktisk.no har vi to gongar, seinast i går, skrive at ingen andre media bryr seg om å følgje opp. Men no har Morgenbladet verkeleg kome seg på beina etter redaktørkrisa og kliner til med fire sider om saka. Ane Farsethås dreg først fram Alcalá si omstridde fortid i Sverige. Så kjem ho til saka og meiner blant anna at «Problemet i Jesús Alcalás angrep på faktasjekking, … er at Alcalá tegner opp en falsk motsetning: Det er ikke slik at man enten ser helheten og de viktige intellektuelle linjene (og samtidig slipper opp på kildekritikken) eller er en nærsynt revisor uten blikk for hva som er stort og hva som er smått.»

Men ho skriv også at «Det er prisverdig at Klassekampen ønsker å stille de prinsipielle spørsmålene om faktasjekkens bakside, og ikke bare går for den etablerte fortellingen om denne amerikanskimporterte praksisen som et forsvar mot falske nyheter. Er det slik at bokholderiet og faktasjekkeriet i seg selv kan bidra til å skape et for trangt rom for hva som er viktig og ikke? Vesentlig er det også, som Alcalá gjør, å stille spørsmål ved nettopp Facebooks rolle når giganten samarbeider med andre. Hva betyr det for Faktisk.nos uavhengighet at de samarbeider med Facebook?»

MB intervjuar alle dei involverte, blant anna Klassekampenredaktør Mari Skurdal,
som seier ho … Les mer «Faktisk.no nektar framleis å konkretisere» →

Vil ikkje ha fancy bibliotek

~ Anders Ericson ~ Legg igjen en kommentar

Det Bostonbaserte magasinet The Atlantic har sett på bibliotek ved colleges i USA og oppsummerer at studentane er meir opptatte av tradisjonelle bibliotektenester som sikrar dei kunnskap heller enn slikt som «interior-design updates and building renovations, or into “glitzy technology,” such as 3-D printers and green screens, that is often housed in “media centers” or “makerspaces».»

Falske fakta-fella

~ Anders Ericson ~ 2 kommentarer

falskeDen danske bloggen Biblioteksdebat hadde tysdag overskrifta #FakeNews – et farligt stempel? Det handlar om den danske forskaren Johan Farkas, «der forsker i manipulation på digitale medier og er forfatter til den nye bog ’Post-truth, Fake News and Democracy’.» Han seier blant anna:

«Når vi i dag taler om fake news og misinformation, italesætter vi det, som det er en sygdom, der skal fjernes … Problemet er, at man afpolitiserer det ved at tale om misinformation på den måde. Pludselig er der nogle holdninger, der ikke er plads til i demokratiet, og det er jo det modsatte af, hvad der er meningen».

Dette er mykje av same bodskapen som hos Jesús Alcalá i ein dobbelkronikk i Klassekampen i slutten av oktober, der han tillot seg å kritisere den norske tenesta Faktisk.no. Vi kommenterte den første delen her på bloggen.

Men det har gått som vi spådde: Les mer «Falske fakta-fella» →