For halvanna veke sidan blei det brukt uvanleg sterke ord på fagforumet biblioteknorge* om korleis Kulturdepartementet, via Nasjonalbiblioteket, takla – eller ikkje takla – koronasituasjonen. Det NB i alle fall gjorde var å tipse om ein «Mal for smittevernveileder fra FHI». Og no har Norsk Bibliotekforening og Bibliotekarforbundet tatt affære og laga ei verkeleg god, detaljert og fleksibel «Smittevernveileder for bibliotek».

Ein eigen rettleiar er viktig, då både folke- og skolebibliotek skil seg frå dei fleste andre offentlege institusjonar og verksemder på ein del punkt.

Det eineste ein saknar er behovet for informasjon på fleire språk på plakatar og nettsider. Info til «barn eller personer med kognitive svikt» er nemnde, men ikkje andre minoritetar. Det finst generell info på mange språk om smittevern osv., men spesielle tekstar for bibliotekbrukarar må kunne lagast sentralt og enkelt tilpassast lokalt. Det siste er viktig i dette landet med svært ulike lokalsamfunn og bibliotek.

Her nokre kommentarar til viktige poeng i dokumentet: Les mer «Koronarettleiar for norske bibliotek: Organisasjonane tok saka!» →

På heimesida til Sølvberget heiter det no: «Vi kan ha 10 besøkende inne samtidig og man kan oppholde seg i biblioteket i 10 minutter. Familier oppfordres til ikke å komme samlet, og foresatte bør hente og levere bøker for sine barn.

I denne fasen er det kun mulig å levere og hente bestillinger, enten det er bøker, filmer, tidsskrifter, tegneserier, lydbøker eller musikk. Andre bibliotektjenester er ikke tilgjengelige, det betyr at du for eksempel ikke kan bruke pc-er og printere.

Du må også være frisk for å besøke biblioteket».

Danmarks biblioteksforening siterte i går eit notat frå ei ekspertgruppe under Statens Serum Institut (SSI) som går inn for at folkebiblioteka kan vere blant dei neste som opnar, saman med «detailhandel (herunder storcentre), professionel idræt uden tilskuere, kritiske offentlige arbejdspladser samt zoologiske- og botaniske haver». Men «biblioteker (kun ind- og udlån)».

I notatet snakkar dei blant anna også om ein «regionsopdelt model» i staden for ein nasjonal. Om dei i vesle, flate Danmark tar omsyn til regionale skilnader, så burde vel opning her i landet kunne skje på same måten? Då kunne kanskje bibliotek i dei mange små kommunane i Nord-Noreg der det er lite eller inga smitte opne først. Og no ser på nrk.no at helseminister Bent Høie «ikke utelukker at det kan komme lokale tiltak i tiden fremover».

Bissnissblekka Forbes skriv om korleis John Hopkins-universitetet (mest kjent i Noreg for korona-verdskartet sitt) i ein rapport endra fare-kategoriseringa for bibliotek frå «low» til «medium to high risk» etter reaksjonar frå bibliotekmiljøet. I ein ny versjon av rapporten vedgår dei blant anna at dei i første utgåva berre hadde sett på smitterisikoen for publikum, ikkje for tilsette.

Forbes har intervjua bibliotekarar som understrekar at biblioteka ikkje lenger er stille, strenge kunnskapstempel, men samfunnshus og møteplassar. Og bibliotektilsette er «de facto social workers,  community organizers and even first responders. They stand next to people to help them on the libraries’ free computers, give out food, and many have even been trained to administer the opioid-antagonist drug Narcan to prevent fatal overdoses».

Dei to siste aktivitetane er vel ikkje vanleg her i landet, men likevel er det kanskje denne myten om det stille, snille biblioteket som har fått Kulturdepartementet, Nasjonalbibliotekt og FHI til å flagge opning av norske bibliotek når som helst.

Dette gjeld i alle fall for forfattarane av det hemmelege notatet frå det danske Statens Serum Institut til partia på Folketinget, der det heiter at biblioteka kan grupperast med «kunsthaller» og «private museer» som noko av det første som kan opne.