Danmarks biblioteksforening siterte i går eit notat frå ei ekspertgruppe under Statens Serum Institut (SSI) som går inn for at folkebiblioteka kan vere blant dei neste som opnar, saman med «detailhandel (herunder storcentre), professionel idræt uden tilskuere, kritiske offentlige arbejdspladser samt zoologiske- og botaniske haver». Men «biblioteker (kun ind- og udlån)».

I notatet snakkar dei blant anna også om ein «regionsopdelt model» i staden for ein nasjonal. Om dei i vesle, flate Danmark tar omsyn til regionale skilnader, så burde vel opning her i landet kunne skje på same måten? Då kunne kanskje bibliotek i dei mange små kommunane i Nord-Noreg der det er lite eller inga smitte opne først. Og no ser på nrk.no at helseminister Bent Høie «ikke utelukker at det kan komme lokale tiltak i tiden fremover».

Bissnissblekka Forbes skriv om korleis John Hopkins-universitetet (mest kjent i Noreg for korona-verdskartet sitt) i ein rapport endra fare-kategoriseringa for bibliotek frå «low» til «medium to high risk» etter reaksjonar frå bibliotekmiljøet. I ein ny versjon av rapporten vedgår dei blant anna at dei i første utgåva berre hadde sett på smitterisikoen for publikum, ikkje for tilsette.

Forbes har intervjua bibliotekarar som understrekar at biblioteka ikkje lenger er stille, strenge kunnskapstempel, men samfunnshus og møteplassar. Og bibliotektilsette er «de facto social workers,  community organizers and even first responders. They stand next to people to help them on the libraries’ free computers, give out food, and many have even been trained to administer the opioid-antagonist drug Narcan to prevent fatal overdoses».

Dei to siste aktivitetane er vel ikkje vanleg her i landet, men likevel er det kanskje denne myten om det stille, snille biblioteket som har fått Kulturdepartementet, Nasjonalbibliotekt og FHI til å flagge opning av norske bibliotek når som helst.

Dette gjeld i alle fall for forfattarane av det hemmelege notatet frå det danske Statens Serum Institut til partia på Folketinget, der det heiter at biblioteka kan grupperast med «kunsthaller» og «private museer» som noko av det første som kan opne.

Det førebels siste innlegget på fagforumet biblioteknorge er frå 30. april, og Nasjonalbiblioteket som står for tenesta har per i dag ingenting å melde om bakgrunnen. Dei bør snart gjere det, til dømes på eit anna forum dei har på biblioteutvikling.no.

>> Nytt 5.5. kl 12.24: No er lista oppe igjen. Bra!

Her på bloggen skal vi prøve å halde fram med temaet korona og biblioteka, der det alt er over seksti innlegg. Men om biblioteknorge ikkje blir opna igjen blir det også slutt på innlegga våre fredag morgon med oppsummering av veka som gjekk. Då er det ei løysing å teikne seg for nyheitsbrevet, sjå i kolonna nede til høgre her, der ein får epost kvar gong det er noko nytt. Elles er vi både på twitter og på facebook.

I den svenskspråklege Helsingfors-avisa Hufvudstadsbladet heiter det i dag at styresmaktene har «förberett en preliminär plan för hur biblioteken ska kunna öppna igen». Når regjeringa opphevar koronarestriksjonane. Noko dei truleg vil gjere i dag.

Avisa avslører ikkje mykje frå planen, men dei har i alle fall ein plan, til skilnad frå her i landet. Det kan bli snakk om ein gradvis prosess, der dei ikkje nødvendigvis opnar alle samtidig: «Det kan bli aktuellt med att först tillåta returnering och reservering av böcker, och så småningom bredda utbudet. Jag antar att de evenemang som brukar ordnas i bibliotek kommer sist».

Onsdag var det uvanleg sterke reaksjonar på fagforumet biblioteknorge etter at Nasjonalbiblioteket og Kulturdepartementet hadde annonsert at dei ikkje vil kome med noka rettleiing for opning av biblioteka, til skilnad frå andre fag og bransjar. Dei generelle smittevernreglane skal vere nok (Bibliotekar- forbundet fekk eit liknande svar). Då viste vi her på bloggen til at blant anna i Danmark hadde bibliotekforeiningane kome med ganske detaljerte forslag i eit brev til kulturminsteren.

Men no har foreiningane fått svar frå Sundhedsstyrelsen (SST). Dette oppsummer Danmarks Biblioteksforening (DB) slik «at der ikke kan gives branche-/sektorspecifikke retningslinjer for nuværende, kun at SST er bekendt med, at bøger skal være karantæne i 72 timer». Men fagforbundet Kultur og Information har ei anna tolking, nemleg at … Les mer «Bibliotekrettleiing med fullt sprik» →

Éin ting er det praktiske og det politiske ved å opne biblioteka igjen. Ein annan er det mentale, brukaranes haldningar og kjensler etter tre-fire månaders stenging. I Morgenbladet 24. april under tittelen «Finst det ein normal menneska kan venda tilbake til?» skreiv Gudmund Skjeldal blant anna: Les mer «Kan kjenslene for biblioteket gå konkurs?» →

Dei har laga ei «Sjekkliste for smittevern på ungdomsskoler og videregående skoler», men skolebiblioteket er ikkje nemnt. Det står i kontrast til at det er omfattande reglar der bibliotek har eller har hatt ope under epidemien.

Godt då at stadig færre skolar har bibliotek …

Sjå også «Sju forslag for den nære framtida».

Biblioteksbladet har i dag to saker om verkeleg alvorlege korona-hendingar i den svenske hovudstaden. I påska døydde ein tilsett på eit bibliotek der «flera larm kommit om stor smittorisk för personalen. Sedan slutet av mars har ett tjugotal incidentrapporter gjorts till kommunen av medarbetare och skyddsombud».

Og etter at verneombodet stansa all verksemd 27. mars, gjekk Arbetsmiljöverket til aksjon og vurderer no å gje biblioteket ei bot på 100 000 kroner. Ein representant for Arbetsmiljöverket «fick rapporter från flera skyddsombud att begärda åtgärder inte genomfördes och att besökare inte höll avstånd. Det förekom trängsel, städningen fungerade inte som den skulle och skyddsutrustning saknades».